Tag Archives: Lacan Dersleri

Anlam-tanesi ile anlam-adımı — Işık Barış Fidaner

浪🧩📞 LACAN DERSLERİ 浪🧩📞

Lacan 5’inci seminerde mecaz-ı mürselin anlam-kırıntıları veya anlam-taneleri (bit-of-sense, peu-de-sens) serptiğinden, mecazın ise anlam-adımları attığından (step-of-sense, pas-de-sens) söz eder ve “Mecaz-ı mürsel olmadan mecaz da olmaz” der. Bu kavramlar Hansel ile Gretel masalında çocukların evlerinin yolunu bulmak için yere serptikleri ekmek kırıntılarını akla getirir: Bir yere ulaşılacaksa mutlaka anlam-adımları atılması gereklidir, yani mecazlara başvurmaktan kaçınılamaz; ama mecaz ile atılacak adımların yolunu yapabilmek için önceden serpilmiş anlam-kırıntılarına yani mecaz-ı morsel‘in elçiliğine gereksinim duyulur [1].

Okumaya devam et →

23 Yorum

Filed under Şey

Merkezi Boşluk Etrafında Arzunun Kesişimsel Alanı — Işık Barış Fidaner

浪🧩📞 LACAN DERSLERİ 浪🧩📞

Lacancı torus talep ile arzu arasındaki ilişkiye ifade verir [1]. Şu şekli inceleyiniz:

torus5

Torusun üzerindeki üç çember herhangi üç talebi belirtir, bunlara A, B, C diyelim.

Bu basit model teorik olarak herhangi sayıda talep için genellenebilir, ama dört veya daha çok talep içeren modelleri görselleştirmek imkansızdır. Tahayyülümüz uzamsal dünyada daha rahat işlediği için bu basit görsel modeli kullanmamız daha iyi olacaktır, tabi mevzunun aslında bileşimsel (uzamsal olmayan) bir dünyadışında (unworld) vuku bulduğunu da aklımızda tutalım [2].

Okumaya devam et →

9 Yorum

Filed under Şey

Lacancı Torusta Talep ve Arzu — Işık Barış Fidaner

浪🧩📞 LACAN DERSLERİ 浪🧩📞

Lacancı torus bileşimsel dünyadışının (unworld) 3B uzamsal yakınsamasıdır, bunu önceden göstermiştim [1]. Bu metinde bu fikri talep ve arzu bakımından inceleyeceğim. Şu şemadan yola çıkacağız (Lacan’ın 9’uncu seminerindeki şeklin bir versiyonudur, bkz [1]):

torus5

Bu şemada üst üste binen iki şey görürüz:

1) Bir torus.

2) Kesişen üç küme: A, B, C.

Okumaya devam et →

9 Yorum

Filed under Şey

Turing Makinesi ve Lacan: Yazma ve Durma — Işık Barış Fidaner

浪🧩📞 LACAN DERSLERİ 浪🧩📞

(Lacan ve Turing Makinesi: Yazma ve Durma)

tm

Turing makinesi (TM) bilgisayarı soyut olarak temsil eden matematiksel bir modeldir. TM teorisi genel olarak tüm bilgisayarların işleyişini ilgilendirir. TM kendisine bellek hizmeti gören sonsuz bir bant üzerinde simgeler (mesela 1 ve 0) okuyup yazabilir.

Okumaya devam et →

21 Yorum

Filed under Şey

Mecaz Hakikatin Köprüsüdür, Mecaz-ı Mürsel Sahiliğin Elçisidir — Işık Barış Fidaner

浪🧩📞 LACAN DERSLERİ 浪🧩📞

Tasavvufla özdeşleşmiş anonim bir söz var: Mecaz hakikatin köprüsüdür (el-mecazu kantaratu’l-hakîka). Burada mecaz ile kastedilen metafordur; yani dar anlamıyla benzetme, geniş anlamıyla bir kelimenin alışılmadık bir rol üstlenmesidir. Örnek: “Aşk güneşte gülen bir çakıltaşıdır.” (Lacan, Écrits) Metafor yoluyla bir simgede birden çok anlamı yoğuşturabilirsiniz; aynı mekanizma rüyalarda da işler (Freud: Verdichtung, condensation). Bu simge Tanrı, İnsan, Sevgi, Çakıltaşı veya başka herhangi bir şey olabilir. Böylece kendi hakikatinizi üretmiş olursunuz. Mecaz hakikaten köprüdür: Dilde yeni geçitler açarak kendi seçtiğiniz simgelerle işaretlemenizi sağlar.

Okumaya devam et →

26 Yorum

Filed under Şey

Rektör Ataması ve Lacan’da Dört Söylem — Işık Barış Fidaner

⚠️⏳🚪 GEÇİŞ KRİZİ ⚠️⏳🚪
浪🧩📞 LACAN DERSLERİ 浪🧩📞

(Diploma Krizi ve Lacan’da Dört Söylem)

Lacan’ın en temel kavramlarından biri “imleyen”dir (Fidaner, 2020, 6 Temmuz). İmleyen sözdür, söylenen bir şeydir. “İmleyeni kim kime söylüyor?” sorusunu sorduğumuzda “muhatap” kavramına ulaşırız. İmleyenin muhatabı veya sözcüsü olan fail, Lacan’da “Öteki” adıyla anılır (Fidaner, 2020, 19 Eylül). Her birimiz Öteki ile imleyen alışverişini sürdürürüz, böylece imleyenler bizim aracılığımızla Simgesel Düzeni teşkil ederler. İmleyenler aynı “mem”ler gibi onları birbirlerine ileten insanlar aracılığıyla kendi kendilerini çoğaltan enformasyon parçalarıdır (Dawkins, 1976) ki mem kavramının kaynağı Leo Tolstoy’a kadar gider (Žižek, 2020, 18 Mart).

Okumaya devam et →

11 Yorum

Filed under Şey

Lacan’ın Arzu Şeması — Işık Barış Fidaner

浪🧩📞 LACAN DERSLERİ 浪🧩📞

(Lacan: Arzu Şeması, Aynanın Hayaleti: Lacancı Arzu Şemasına Bir Katman Daha)

Jacques Lacan Écrits kitabında yer alan bir makalede [1] Arzu Şeması‘nı birbirini izleyen dört adım şeklinde sunar. Bu yazının amacı şemanın adımlarını kısaca anlatarak okurun şemaya aşina olmasını sağlamaktır.

Şema 1:

arzu1

İlk ve en basit şema dil yoluyla özneleşme olayını gösteren “temel hücre”dir (elementary cell).

Okumaya devam et →

16 Yorum

Filed under Şey

Lacan Dersleri 浪🧩📞

🏛️🧠💫 Geistesfront 🏛️🧠💫

resim_2021-05-28_222757

Yazılar tek tek linklerden ya da kitabın etiket sayfasından (Lacan Dersleri) okunabilir.

Işık Barış Fidaner


Hakikat kurgu gibi yapılanmıştır:

— IPA/FLŽ 🌀⚔️💫

— Kabul ve Reddin Dört Derecesi (Nümerik Söylemler) 🎙️

— Lacan’da Keyfiyet ve İstifade Üzerine (Nümerik Söylemler) 🎙️

— Lacan’da Uzakın ve İçli Dışlı Olmak Üzerine (Nümerik Söylemler) 🎙️

— Lacan’da Bilmezlik Tutkusu Üzerine (Nümerik Söylemler) 🎙️

— Lacan’da İmleyen Üzerine (Nümerik Söylemler) 🎙️

— Jacques Lacan ⌁ (Ghibli anime)

— Saikbilim (özel sayfa)

— Saikbilim Evirileri (özel sayfa)

— Saikbilimsel (muhaberat derlemesi)


Terminoloji:

— Bilmezlik (ignorance)

— İmleyen (signifier)

— Keyfiyet (jouissance) ve İstifade (jouir)

— Uzakın (extimate)

— İçli dışlı (extimate)

— Ödip efsanesi: İstifade’den (Rex) İstifa’ya (Coloneus)


Bilinçdışı dil gibi yapılanmıştır:

— Alice-Bob-Carol Diyalektiğinde Üçüncü Öğenin Hayaleti: Mahpus İkilemi ve Üç Mahpus

— Jaklakanya’nın Tezgâhları: Lacan Adıyla Açılan Dükkanlar

— S1: Arzu-Artığının Bilgiye Dikilmiş Auralı Kesmesi

— Artiz: Lacancı S1 Arıtma Tesisi

— Ayna Evresinin Aktarımı

— Aktarıma Müdahalenin Aktarımı

— Psikozlar 1’in Aktarımı / Psikozlar 2’nin Aktarımı / Psikozlar 3’ün Aktarımı / Psikozlar 4’ün Aktarımı

— D&G Kurtlarını Döküyor

— Reddin Dört Derecesi: Meşruiyetin Lacancı Bir Topolojisi

— Fidaner: Dünya Talebi ve Dünyadan Talep

— Lacan’da Temel Mecaz Nedir?

— Muhataplığın Motoru: Histerik Mizansen Nasıl Momentum Üretir

— Diploma Krizi ve Lacan’da Dört Söylem

— Lacan’da Cinsiyetlenme ve Post-Feminizm

— Lacan: Ayna Evresinde İmgesel, Simgesel, Gerçek

— Lacan: Arzu Şeması

— Aynanın Hayaleti: Lacancı Arzu Şemasına Bir Katman Daha

— Lacan: Muhataplık ve Dört Söylem

— Soruların Cevaplanması: Talep ve Arzu

— Fidaner: Kök Salma ve Uzanım: Sütur ve Südur

— Lacan ve Turing Makinesi: Yazma ve Durma

— Konuşma Yetkisi: Fetiş, Semptom ve Öznelik Dramının Bedenleşmiş Hâli

— Lüzum ve Keyfiyet: Üstben’in Tiyatrosu

— Özgürlük ve Sınıf Özdeşimi: Yabancılaşma ile Ayrılma, Sınıf ile Öbek Arasında

— Mantıksal Gerektirmenin Cinsiyeti: İmleyenlerden Öznelere

— Cinsel Fark ve Özyineleme: Lacan’dan Algoritmalara Bir Yolculuk

— Bir Çayın Çaylığı İçinde Dört Söylem

— Yetki, İrade, Sistem, Beden: Bir Simgesel Düzeneğin Anatomisi

— Fetişlerin Simgesel Yetkilenmesi ve Belirtilerin Gerçek Yetkilenmesi

— Çifte Dikiş

— Dekripsiyon ile Deşifreleme Arasında

— Bulut: Kaybolan Anahtarın Peşinde Kozmik Bir Yolculuk

— Hep Vardı vs. Hiç Olmadı

— Şemaların hareketli bir alanı olarak Seminer IX

— Seminar XVII Söylemlerin Hareketli Bir Alanı Olarak

— Seminer XVIII suretin, yazının ve imkânsız yazıya geçirmenin hareketli bir alanı olarak

— Seminer 19 ve Seminer 19b, Bir’in, yazının, aşkın, söylemin ve analistin bilgisinin hareketli bir alanı olarak

İngilizce ve Almanca:

— The Ghost of the Third Element in the Alice-Bob-Carol Dialectic: The Prisoner’s Dilemma and the Three Prisoners / Das Gespenst des dritten Elements in der Alice-Bob-Carol-Dialektik: Das Gefangenendilemma und die drei Gefangenen

— Seminar IX as a moving field of schemata / Seminar IX als bewegliches Feld von Schemata

— Seminar XVII as a Moving Field of Discourses / Seminar XVII als ein bewegtes Feld von Diskursen

— Seminar XVIII as a moving field of semblance, writing, and impossible inscription / Seminar XVIII als ein bewegtes Feld des Scheins, der Schrift und der unmöglichen Einschreibung

— Seminar 19 and Seminar 19b as a moving field of the One, writing, love, discourse, and the analyst’s knowledge / Seminar 19 und Seminar 19b als ein bewegliches Feld des Einen, der Schrift, der Liebe, des Diskurses und des Wissens des Analytikers

— Explaining Lacan’s Freudian Thing

— Watering the Japanese Flower: A Structural Reading of ‘On a Question Prior to Any Possible Treatment of Psychosis’

— Robotic Rain on the Japanese Bloom: A Structural Unfolding of ‘The Function & Field of Speech & Language in Psychoanalysis’

— The Instance of the Letter in the Unconscious: Sentence-by-Sentence Contextual Analysis for the Lacanian Reader

— Bullshit Jobs ARE Structured Like a Language

— The Four Degrees of Rejection: A Lacanian Topology of Legitimacy / Die vier Ablehnungsgrade: Eine lacanianische Topologie der Legitimität

— The Power to Speak: Fetish, Symptom, and the Embodied Drama of Subjectivity / Die Macht zu sprechen: Fetisch, Symptom und das verkörperte Drama der Subjektivität

— Exigency and Enjoyment: The Theater of the Superego / Dringlichkeit und Genuss: Das Theater des Über-Ichs

— Freedom and Class Identification: Between Alienation and Separation, Class and Cluster / Freiheit und Klassenidentifikation: Zwischen Entfremdung und Trennung, Klasse und Cluster

— The Sexuality of Logical Implication: From Signifiers to Subjectivity / Die Sexualität der logischen Implikation: Von Signifikanten zur Subjektivität

— Sexual Difference and Recursion: A Journey from Lacan to Algorithms / Sexuelle Differenz und Rekursion: Eine Reise von Lacan zu Algorithmen

— Four Discourses within the Teaness of a Tea / Vier Diskurse im Teesein eines Tees

— Authority, Will, System, Body: The Anatomy of a Symbolic Order / Autorität, Wille, System, Körper: Die Anatomie einer symbolischen Ordnung

— The Symbolic Authorization of Fetishes and the Real Authorization of Symptoms / Die symbolische Autorisierung von Fetischen und die reale Autorisierung von Symptomen

— Double Suture / Doppelten Naht

— Decryption versus Decipherment / Entschlüsselung versus Entzifferung

— Always Existed vs. Never Existed / Immer Existiert und Nie Existiert

— Commentary on Lacan’s ‘The Freudian Thing’


Lacan’a giriş niteliği taşıyan metinler:

— Ayna Evresinde İmgesel, Simgesel, Gerçek

— Lacan’da Cinsiyetlenme Formülleri

— Lacan’ın Arzu Şeması

— Muhataplık ve Dört Söylem

— Bir Soruyu Cevaplamak: Talep ve Arzu

— Dünya Talebi ve Dünyadan Talep

— Interlocutorship and the Four Discourses


Lacan’ın bazı temel kavramlarını yorumlayan bazı metinler:

— Lacancı Torusta Talep ve Arzu

— Merkezi Boşluk Etrafında Arzunun Kesişimsel Alanı

— Turing Makinesi ve Lacan: Yazma ve Durma

— Lacancı Özne: Kök Salma ve Uzanım: Sütur ve Südur

— Mecaz Hakikatin Köprüsüdür, Mecaz-ı Mürsel Sahiliğin Elçisidir

— Anlam-tanesi ile anlam-adımı

— Rektör Ataması ve Lacan’da Dört Söylem

— Hep Sonradan: Entropi ve Feda

— Always Afterwards: Entropy and Sacrifice

— Demand and Desire on Lacan’s Torus

— The Intersectional Field of Desire around the Central Void

— Turing Machine and Lacan: Writing and Stopping


Lacan’ın kavramlarının çevirisiyle ilgili metinler:

— Signifier Neden Gösteren Değil İmleyen Olarak Çevrilmeli

— Ignorance’a Cehalet Değil Bilmezlik Denmelidir


Lacan’ın şiiri:

— Hiatus irrationalis


Lacan’dan bir alıntı ve incelemesi:

— Fallusun İmletimi (Jacques Lacan)

— Fallusun İmletimi: İhtiyaç, Talep, Arzu (Todd McGowan)


Lacan Televizyonda:

— Lacan Televizyonda: Gerçeğin yamuluşu/sırıtışı (grimace)

— Televizyon da aynı işi hayli hayli görür (Jacques Lacan)

— Can toplam/yekün varsayımıdır, Dünya gerçeğin yamuluşu/sırıtışıdır (Jacques Lacan)

— Kaçak Çağ’la Kan (derleme)


Jaklakanya Seyrüseferi:

1) Jak’la kan kızılı

2) Sizi Öcüleştiren Domuzcuklara (Yerliş Eleştirmenlere) Yem Olmayın

3) Bilgilenmek Değil Bilebilmek İçin

4) Turistik Animatör, Yerliş Rehber, Gerçek Rehber

+ Yanlı Şanlama (özel sayı)


Lacan’dan kısa çeviriler.


Lacancı birkaç çeviri:

— Freud ve Siyasallık (Mladen Dolar)

— Cinsiyet ve Aklın Ötanazisi (Joan Copjec)

— Hatırlamak & Unutmak (Russell Grigg)


Diğer derlemeler

浪 : dalga

Eski İngilizcede Lacan kelimesi su akımı veya alev gibi dalgalanmak, salınmak, süzülmek anlamına gelir. Kavga etmek, müzik aleti çalmak ve şarkı söylemek anlamına da gelir.

130 Yorum

Filed under Şey

Lacan’da Cinsiyetlenme Formülleri — Işık Barış Fidaner

浪🧩📞 LACAN DERSLERİ 浪🧩📞
🪞⚔️👁️ Post-Feminizm 🪞⚔️👁️

(Lacan’da Cinsiyetlenme ve Post-Feminizm)

Lacan cinsiyet farkını açıklamak için 20’nci seminerde cinsiyetlenme formüllerini (formulae of sexuation) sunmuştur. Aşağıdaki şekil seminerden alınmıştır. Şeklin üst bölümünde dört formül görülmektedir, alt bölümünde ise bu formüllere eşlik eden bir şemaya yer verilmiştir:

formulas

Okumaya devam et →

28 Yorum

Filed under Şey

Ayna Evresinde İmgesel, Simgesel, Gerçek — Işık Barış Fidaner

浪🧩📞 LACAN DERSLERİ 浪🧩📞

(Lacan: Ayna Evresinde İmgesel, Simgesel, Gerçek)

Lacan deyince ilk akla gelen kavramlardan birisi “ayna evresi”dir. Ayna evresi küçük bir çocuğun aynada kendi yansımasını gördüğü zaman yaşadığı büyük sevinci adlandırır. Bu sahne ile kurulan özdeşim ve canlandırdığı duygu Lacan’ın kavramlarını tanıtmak için uygun bir çıkış noktası sağlar. Ayna evresini ömür boyu farklı bağlamlarda tekrarlanan bir sahne olarak düşünürsek, ayna yerine sayfa (dergi), perde (sinema) veya ekran (televizyon, bilgisayar) konabilir, ya da insanların yüz yüze gelmesi düşünülebilir. Korona yıllarında Zoom da bir tür ayna evresi sayılabilir.

Okumaya devam et →

19 Yorum

Filed under Şey