Tag Archives: Muhaberat

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

Seminer 3.2: 23 Kasım 1955 (Jacques Lacan)

“Psikozlar 1955-56, Jacques Lacan, Ders 2, 23 Kasım 1955”

Bu başlık, metnin eğitim-anlatı bağlamını baştan kurar: konuşma bir ‘ders’tir ve zamansal-topolojik yerini açıkça bildirir. Lacancı bir okur açısından bu, söylemin konumunu belirten imleyenin bizzat kendisidir; metnin söyleyeni, bir seminer sahasında, ‘analiz’ değil ‘öğretim’ işleten bir özne-yerinden konuşur. Böyle bir başlangıç, anlatılanın ‘klinik vaka’ değil, ‘kavram evrimi’ üzerine düşünüm olacağını önceden işaret eder; zira dersin öznesi, dinleyiciye aktarım ilişkisini ‘bilgi’ aracılığıyla kuran bir ego değil, imleyenlerin devinimini tartı üzerindeki ağırlıklar gibi yeniden dağıtan bir konumdur. Tarihsel tarihleme, her “şimdi”nin söylemsel yeniden kurulumuna bağlı olduğunu hatırlatır: 23 Kasım 1955, yalnızca bir tarih değildir; ‘o gün’ söylenenin bugüne sürçerek yeniden doğacağı bir imleyen-düğüm yeridir. Bu bağlamda başlığın üç katmanını ayrıştırmak gerekir: ‘Psikozlar’ sözcüğü temayı, ‘1955-56’ kronotopu, ‘Ders 2’ ise zincirdeki yer numarasını verir; böylece, anlatının hem nesnesi (psikoz söylemi), hem zamanı (bir yıl sürecek seri), hem de aktarım içindeki ikincil eklemlenimi (ikinci oturum) belirir. Bu, ileride gelecek her bağıntının “sıranın neresinde söylendiği” farkını işleme sokmak içindir; çünkü Lacancı düşünümde bir önerme, zincirdeki konumundan bağımsız değildir.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

Seminer 3.1: 16 Kasım 1955 (Jacques Lacan)

“Psikozlar 1955-56, Jacques Lacan, Ders 1, 16 Kasım 1955”

Bu başlık, bir tarih ve bir ders numarası vermekle kalmaz; söylemin konumlanışını, yerini ve zamanını saptar. Lacancı bir okuma için bu, öznenin sözünü bir sahaya çakan üç sabitleyici imleyendir: bir isim (Jacques Lacan), bir dizin (Ders 1), bir tarih (16 Kasım 1955). İsim, ders, tarih üçlüsü, söylemin ‘nereden’ ve ‘ne zaman’ geldiğine dair hayali bir sahnede tutamak sağlarken, daha önemlisi, sembolik düzende bir yer tayin eder: burada konuşulacak olan şeyin adı ‘psikozlar’dır ve bu ad, konuşmanın tüm süresince bir ‘çağırma’ işlevi görür. Başlıktaki yıl aralığı, bir dönemsellik ve bir dizi vaadi taşıyarak, tekil bir konuşmanın bir dizgeye eklemleneceğini haber verir; ders 1 ibaresi, bu dizgenin açılış imleyeni olarak çentiğini atar ve bundan böyle her tümce, bu ilk çentiğe geri çağrılır. Tarih, söylemi tarihsiz bir genellemeye değil, belirli bir kesite bağlar; psikotik deneyimin zamandışı bir ‘tuhaflık’ değil, belirli bir tarihsel söylem bağlamı içinde ele alınacağını duyurur. Bu yüzden başlığın kendisi, ders boyunca tekrar tekrar geri döneceğimiz bir sembolik koordinat takımını kurar; Lacan’ın bu dersi, önceki iki yılda ‘sembolik–hayali–reel’ üçlemesini yapılandırdıktan sonra açtığını bilmek, başlığın işlevini pekiştirir: başlık, söylemi bir ‘ders’ çerçevesinde, analitik aktarımın kamusal bir varyantı olarak düzenler ve dinleyeni, konuşanın karşısında belirli bir yer tutmaya davet eder; Lacan’ın seminer geleneğinde bu yer, ne tamamen hayali özdeşleşmeye ne de salt akademik bilgi aktarımına indirgenir; üçüncü bir yerde, sembolik aktarımda çözümlenecektir (🔗).

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

Ayna Evresi: Psikanalitik deneyimin bize açığa çıkardığı biçimiyle Je’nin (ego’nun) işlevinin kurucu öğesi (1949) (Jacques Lacan)

‘Ayna Evresi: Psikanalitik deneyimin bize açığa çıkardığı biçimiyle Je’nin (ego’nun) işlevinin kurucu öğesi’

Bu başlık, metnin tamamındaki hareketi tek bir odak noktasına bağlar: je’nin (ego’nun) işlevi, bir “evre”nin kurucu etkisiyle biçimlenir ve bu evre psikanalitik deneyimde görünür kılınır. “Ayna Evresi” ibaresi yalnız gelişimsel bir döneme değil, bir sahnelenişe, bir düğümleşmeye ve bir biçim alma etkinliğine işaret eder; “kurucu öğe” vurgusu, je’nin kendisini bir veri olarak değil, imgesel bir düzenek üzerinden oluşa gelen bir sonuç olarak konumlar. Başlıktaki “psikanalitik deneyim” gönderimi, anlatının epistemik yetkisini klinik karşılaşmadan devşirir; bu, je’yi bilinç felsefesinin saydam öznesinden ayırır ve onu, analiz sırasında dile gelen fantazi bağları ve özdeşleşme sürçmeleri aracılığıyla izlenebilir kılar. Başlıkta parantez içindeki “ego”, Türkçede yerleşik kullanımı gözeterek je’nin imgesel örgüsünü belirtmek üzere tutulmuştur; çünkü je’nin işlevinden söz edildiğinde, mevzu, öznenin simgesel konumundan ziyade, imgesel bütünlük yanılsaması etrafında örgütlenen benlik düzenekleridir. Böylece başlık, imgesel bir “form verme” ile klinik deneyimde serimlenen bir “işlev” arasındaki eklemlenişi önceden kurar ve takip eden her cümlenin bağlamını, bir “kurucu imge”nin doğurduğu sonuçlar zinciri olarak çekip uzatır.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

Aktarım Üzerine Müdahale (1951) (Jacques Lacan)

‘Aktarıma Müdahale (1951) — Jacques Lacan’

Başlık, metnin kendi içinde iki ekseni birleştirir: ‘aktarım’ ile ‘müdahale’. Birincisi, psikanalitik deneyimin içkin vektörüdür; ikincisi, bu deneyim alanına yapılan söylemsel bir girişin adıdır. Tarih ve imza, bu girişin muhasebesini belli bir bağlama yerleştirir: metin, belirli bir tarihte söylenmiş ve Lacan tarafından üstlenilmiştir. Böylece başlık, içerikte geliştirilecek iki temel bağıntıyı şimdiden kurar: aktarımın ne olduğuna dair kavrayış ve bu kavrayışa dair konuşmanın kendisinin bir eylem olarak, yani ‘müdahale’ olarak konumlandırılması. Bu yerleştirme, daha ilk anda, öznenin (‘sujet’) söz içinde kurulacağı bir sahayı ima eder; çünkü ‘müdahale’ dili ve konumları varsayar, ‘aktarım’ ise ancak bir ilişki düzeninde, bir sahne ve bir muhatapla anlam kazanır. Buradaki tarihsel işaret, daha sonraki bölümlerde belirecek tartışma ufkunu, yani kongre, rapor, itiraz ve geri alıntı hatlarını önceden çizer; başlık bu yüzden yalnızca adlandırma değil, aynı zamanda metnin bütününe ilişkin bir dizge önerisidir. (Metnin 1951 tarihli ‘Intervention sur le transfert’ başlıklı müdahalesi olarak konumlanışı için bkz. 🔗; Écrits içindeki yerleştirmesi bağlamında genel çerçeve için bkz. 🔗.) (ecole-lacanienne.net)