Bilebilginin şimdiliği mantığın zamanıdır — Walter Benjamin

Bir vaziyetin sahilik işlevi diğer bütün vaziyetlerin sahi oluşlarının kümelenişine bağlıdır. Bu işlev sistemin işleviyle özdeştir. Sahi oluş doğası gereği bilinemez olsa da sonsuz vazifenin olmazsa olmazıdır. O halde sahiliği sahi oluşa bağlayan aracıyı sormalıyız. Nedir bu bitaraf aracı?

İki şey aşılmalıdır:
1) Fol ayrıklık: Bilgi ya bilen öznenin bilincindedir ya da nesnededir (veya nesneyle özdeştir).
2) Bilen adam görüntüsü (mesela Leibniz, Kant).

Bilgi teorisinin önündeki iki vazife şunlardır:
1) Bilebilginin şimdiliğinde (das Jetzt der Erkennbarkeit) şeylerin oluşumu.
2) Simge ile bilginin sınırlanışı.

Birinci konuda. Cümle şöyle der: Sahilik şu ya da bu anlamda Arz’ın damıtılmış ahvaline aittir, diğer cümleye doğru bir felaket gibi büyür, “şimdilik” boyutunda büyür: Arz bilinebilen şimdiliktir. Sahilik “bilebilginin şimdiliğinde” barınır. Nahorada (sistemik, kavramsal) bir bağlaşım vardır, hem varolan şeylerin kendi arasında hem de damıtılmış Arz ahvaliyle aralarında. Bilebilginin şimdiliği mantığın zamanıdır, bu kavram zamandışı geçerliğin [kayınvalidasyon] yerini almalıdır. “Evrensel geçerlik” kavramı belki de bu bağlaşıma aittir.

İkinci konuda. Her algı gibi her eylem de bilebilginin şimdiliğine girdiğinde ayrıktır, sahici değildir ve gerçeklikten yoksundur; ancak Arz’ın damıtılmış ahvalinde sahici ve yekpare olur. Sahilik de Arz’ın damıtılmış ahvalinde sahici ve yekparedir, ayrıca: Bir tek sahilik bilebilginin şimdiliğinde de sahici ve yekparedir. Demek ki sahiliğin içerdiği tek yekparelik kendisidir. Bir eylem –Arz’ın damıtılmış ahvali bağlamında– şimdi oluyor veya “yakında” olacak değildir; hiçbir talep şimdiki hiçbir şeyi talep edemez veya buyuramaz. Talepler ayrık simgesel kavramlar halinde bilebilginin şimdiliğine girerler, zira bu şimdiliği dolduran ve yöneten tek şey bilebilgidir. Bir eylemin şimdiliği, onun Arz’ın damıtılmış ahvalindeki sahici varoluşu, bilebilginin şimdiliğinde bulunmaz, sahiliğin aksine. Arz’ın damıtılmış ahvalindeki o varoluş demek ki bağlamsızca varoluyordur, hatta Arz’ın mevcut ahvaline bile bağlanmış değildir. Fiiliyatta saçmadır, kopuktur, bilinebilemez. Simgesel kavramlar: önfenomenler.

1920-1921’de yazıldı

İngilizcesi: Rodney Livingstone
Türkçesi: Işık Barış Fidaner

Bkz “Sanal Anayurt Savunmasını Amayurt Savunmasına Çevirelim: Bilen Özneden Bilebilen Özneye”, “Bilgi ve Bilebilgi: Bilen Bilemez Ancak Bilmeyen Bilebilir”, “Doğruyu Bilme İsteği ve Sahiyi Bilebilme Arzusu”, “Bir Bitaraf… Bir Bit Araf, Bir Bit… Ar Affı!”, “Devridair Makinesi: Arzın Arzı Silsilesi ve Arzuhal, Farzedilen Farzın Sillesi ve Farzıhal”, “Heidegger: Uzakın Hiçora’dan Gelen Vicdan Çağrısını Duyan Nahora (Dasein)”, “Simgeseldeki delik ve önfenomenler” Leon Brenner

Vesile: “Tarih Meleği: Kafka ve Borges’de Zaman” Stéphane Mosès, çev. Cana Bostan – Murat Erşen