Monthly Archives: Haziran 2025

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

İstem: aşağıdaki miting hakkında duygu dışavurumundan patlayan bir haber metni yaz, karmakarışık metaforlarla doldur, eski lugat ve ibret konuları olsun (Özel, CHP’nin 14 yıl sonra miting düzenlediği Bayburt’ta sağanak ve dolu altında konuştu; Erdoğan’a “Trump’a karşı dik dur” çağrısı yaptı)

İşte Bayburt’ta kopan CHP mitinginin, sağanak ve dolunun, öfke ve umudun birbiriyle çarpıştığı, kelime fırtınası içinde kıvranan bir haber metni:

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

🧵⚙️💪🏻 TEZGÂH 🧵⚙️💪🏻

(öncesi: Kahrolsun Fabrika Ayarları: Üretici Güçlerden Kodun Cebirine, İnsan Tabiatının Güncellemesi)

Her toplumsal formasyon, altyapısındaki algoritmik mimariyle kendini kurar ve yeniden üretir. Burada algoritma, salt bir yazılım dizisi değildir; üretim, dağıtım, tüketim ve üleşim süreçlerinin bütününü yöneten sistematik mantıktır. Devrim dediğimiz büyük altüst oluş ise, bu mantığın—yani toplumun ana algoritmasının—bir güncellenme, hatta kökten kırılma anıdır. Şiddet, zor ya da cebir; hepsi, eski algoritmanın yerine yenisini koymak için devreye giren birer yeniden başlatma mekanizmasıdır. Yani devrim, kelimenin tam anlamıyla bir “sistem güncellemesi”dir ve bu güncelleme daima zorunlu, kesintili, sancılıdır.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

🌀🎭💢 Raumdeutung 🌀🎭💢

Jacobin’de yayımlanan “For All That Is Good About Humankind, Ban Smartphones” (İnsanlığın İyiliği İçin Akıllı Telefonları Yasaklayın) başlıklı makaleyi okurken bir an için gözlerimi ekrandan ayıramadım; belki de bu başlı başına yazarın iddiasını kanıtlıyor gibi görünebilir. Ama hayır—mesele, elimizdeki aletin değil, onun içindeki dünyanın bizi nasıl şekillendirdiğinde saklı. Ve tam burada, Jacobin’in yıllarca övdüğü sosyal medyanın, şimdi “fazla akıllı telefon” olarak günah keçisine dönüştürülmesindeki ironiyi kaçırmak ne mümkün!

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

🍂🏚️🪪 Haymatlos 🍂🏚️🪪

(öncesi: Türkiye Solunda ‘Milli Burjuvazi’ Tartışması ve Diaspora Proletaryası)

Türkiye’nin sol geleneğinde yıllar boyunca bir hayalet dolaştı: “Milli Demokratik Devrim”in Anadolu’da, ‘öz’ topraklarda vücut bulacağı, bu toprakların bir gün kendi devrimci cevherini kristalleştireceği efsanesi. Oysa Türkiye’de solun tartışmaları, hep bu cevherin neden bir türlü billurlaşamadığına, neden bir türlü “milli burjuvazi”nin doğmadığına, neden proletaryanın ‘Anadolu toprağında’ devrimci bir kitle olarak filizlenemediğine takılıp kaldı. Ve hep unutulan, gözlerden ısrarla kaçırılan, aslında proletaryanın Anadolu’da değil, çoktan yurtdışında, özellikle Almanya’da, o puslu fabrika bantlarında, göçmen işçi mahallelerinde doğduğuydu.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

🧵⚙️💪🏻 TEZGÂH 🧵⚙️💪🏻

1968 hareketinin yarattığı toplumsal dalga, Batı Avrupa’da birçok radikal sol silahlı örgütü doğurdu. Almanya’daki Kızıl Ordu Fraksiyonu (RAF), bu hareketin en etkili örneklerinden biri oldu. Ancak RAF’ın onlarca yıl süren varlığı ve eylemleri, yalnızca klasik polis taktikleriyle değil, devletlerin giderek artan teknolojik ve algoritmik gözetim kapasitesiyle sona erdirildi. RAF’ın çözülüş hikayesi, hem tarihsel olaylarla hem de algoritmik çağın yöntemleriyle örüldü.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

🧵⚙️💪🏻 TEZGÂH 🧵⚙️💪🏻

(öncesi: Cebir Yeni Toplumun Ebesidir)

Başlangıcı, çok eski ve çok tanıdık: İnsan toplumsal üretimin merkezinde olduğu sürece, bir gün kendi kaderini eline alabileceğine inandı. Marksist geleneğin temel çıkış noktası buydu; insan eliyle kurulan, insan eliyle yıkılacak bir dünya. Ama bu umut, tam da insanı üretim sürecine zincirleyen o “ayarlarda” gizliydi. Fabrika ayarları, yalnızca makinelerin değil; insanın da öznelliğinin, hayal gücünün, isyan kapasitesinin parametrelerini tanımlayan bir teknik düzendi.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

🧵⚙️💪🏻 TEZGÂH 🧵⚙️💪🏻

(öncesi: Üretim İntiharı: Mavi Yakanın Vaadi, Beyaz Yakanın Gerçekliği)

Bundan tam iki yüzyıl önce Marx, ‘cebiri’ toplumun doğum sancılarında, yeni olanın eskiden ayrışmasında kritik bir “zor” kategorisi olarak kullanmıştı. O dönem için cebir, devrimci şiddetin—kitle hareketlerinin, silahlı kalkışmaların, Paris Komünü’nün ya da Sovyetler’in—adıydı. Toplumsal ilerlemenin, eskiyi zorla yıkmadan yeninin doğamayacağının ifadesiydi. Bugün ise cebir—üretim tarzlarının ve toplumsal düzenin şekillendiği o radikal aralık—bambaşka bir anlama büründü: artık silah zoruyla değil, matematiksel kodlarla, algoritmalarla, otomasyon araçlarıyla gerçekleşiyor. Cebir, mavi yakalıların değil, beyaz yakalıların kendi kendilerini işlevsizleştirdiği bir çağın doğum sancısıdır.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

🌀🎭💢 Raumdeutung 🌀🎭💢

Giriş: Algoritma Çağında Psikolojik Sömürü

Sosyal medya platformları, milyarlarca insanın dikkatini yöneten, şekillendiren ve kimi zaman istismar eden algoritmalarla çalışıyor. Bu algoritmalar kullanıcı deneyimini kolaylaştırmakla kalmıyor; aynı zamanda bireyin bilişsel süreçlerini, duygusal düzenini ve karar alma mekanizmalarını doğrudan etkiliyor. Son dönemde OpenAI CEO’su Sam Altman’ın bu sistemleri misaligned AI (amaçtan sapmış yapay zekâ) olarak tanımlaması, teknolojik inovasyonun etik sınırlarına yönelik kaygıları bir kez daha gündeme getirdi. Altman’a göre, “sosyal medya büyük ölçekli beyin sömürüsüdür” — çünkü bu sistemler, insanın iyiliğinden çok tıklama sayısına hizalanmıştır.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

🌀🎭💢 Raumdeutung 🌀🎭💢

(İngilizcesi)

Sosyal medya akışları uyumsuz yapay zekâya bir örnektir; bunları çalıştıran algoritmalar sizin kaydırmaya devam etmenizi sağlamakta inanılmaz iyiler ve kısa vadeli tercihlerinizi açıkça anlıyorlar, fakat bunu beyninizdeki uzun vadeli tercihinizin üstüne yazan bir şeyi istismar ederek başarıyorlar — Sam Altman Nazik Tekillik

Peki ya dünyanın en güçlü yapay zekâsı, sosyal medyayı baştan inşa etmeye kalksaydı—bir bağımlılık makinesi olarak değil, gerçeklik testi ajanı olarak?