Monthly Archives: Haziran 2025

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

⚖️🤹‍♂️🕊️ İtidal Telkini ⚖️🤹‍♂️🕊️

Foti Benlisoy’un “zor” meseleleri ele alıyor gibi yapıp aslında Türkiye’nin solcu YouTube seyircisini oyalayan son röportajı, bir anlamda ülke entelijansiyasının halet-i ruhiyesinin küçük bir aynası. Röportajcı ise, konforlu kültürel mutabakatların sıcak suyunda, “zor sorularla” mücadele ediyor görünmenin ne kadar risk almadan yapılabileceğinin adeta canlı performansı. Sahne hazır, figüranlar yerli yerinde; cesaret ise, maalesef, göz kamaştırıcı bir yokluk halinde.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

🍂🏚️🪪 Haymatlos 🍂🏚️🪪

(öncesi: Türkiye’nin Yurtdışındaki İşçi Sınıfı: Almanya Örneği Üzerinden Bir İnceleme)

Özgürlük Dünyası, Mart 1993: “Türkiye sol hareketi üzerine bir tartışma: Mihri Belli, Aydın Çubukçu, İhsan Çaralan, Mustafa Yalçıner” (dibar.net)

Türkiye sosyalist hareketinin “milli burjuvazi” meselesi etrafında dönüp duran tartışmalarında, asıl kilit sorunun öteden beri gözden kaçtığı ortada: Solun geleneksel bölümleri, Türkiye’de neden “milli burjuvazi” gelişmediğine, bunun tarihsel, coğrafi ve kültürel nedenlerine, burjuva devrimindeki aksamalara, küçük burjuva radikalizmine yahut feodal kalıntıların sürekliliğine takılırken; işçi sınıfının gerçek dinamikleri ve bunun Türkiye kapitalizminin özgün gelişim çizgisiyle olan ilişkisi yeterince sorgulanmadı. Özellikle 1960’lardan itibaren Türk işçi sınıfının nicelik ve nitelik olarak ana gövdesinin yurtdışında, Almanya başta olmak üzere Batı Avrupa’da “deplasmanda” oluşması ve bunun tüm sınıf ilişkilerine yansıması neredeyse hiç masaya yatırılmadı.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

🌀🎭💢 Raumdeutung 🌀🎭💢

(öncesi: Sinema: Estetizm Diktası ve Dinamizm Fetişi Arasında Bir Hastalık Faktörü)

Sinema, kendi meşruiyetini çoğunlukla eleştirel bilinçli seyirciye hitap ettiğini, estetikle bilinç yükselttiğini iddia ederek kurar. Salonlarda parlayan filmler ve onlara dair yapılan tartışmalar, neredeyse bir ‘aydınlanma ritüeli’ havası taşır. Ama aslında mesele bambaşkadır: Sinemanın hakiki hedefi, çoğu zaman, o “bön seyirci”dir; yani gözlerini perdeden ayıramayan, eleştirel kapasitesini bilinçdışının bir köşesine bırakan ve filmin libidinal oyunlarına gözü kapalı teslim olan seyircidir. Sinemanın büyüsünü sürdüren asıl enerji, tam da bu edilgen maruziyette, bu saf libidinal ekonomide saklıdır.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

🍂🏚️🪪 Haymatlos 🍂🏚️🪪

(İngilizcesi)

İsrail güçlerinin insani yardım gemisi Madleen’i durdurması ve ardından Avrupa Parlamentosu üyesi Rima Hassan’ı gözaltına alması, hızlı ve çok katmanlı bir uluslararası tepki doğurdu. Bu olay yalnızca siyasi ve diplomatik bir dalgalanma yaratmakla kalmadı, aynı zamanda uluslararası deniz hukuku, ablukaların yasallığı ve insani yardım aktivistlerinin hakları konusunda ciddi hukuki tartışmaların fitilini ateşledi. Olaydan bu yana yaşanan diplomatik ve hukuki yansımaların kapsamlı bir değerlendirmesi aşağıda yer alıyor.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

🍂🏚️🪪 Haymatlos 🍂🏚️🪪

(İngilizcesi ve Almancası)

Greta Thunberg’in Madleen’de Gazze ablukasını kırmaya yönelik son girişimi, sadece bir başka haber başlığı ya da ünlü fotoğrafı değildi. Gösterişçi aktivizmin her yere yayıldığı bir dünyada Greta’nın yolculuğu, gerçekten Z Kuşağı’nın otantik ruhunu yansıtan nadir bir ahlaki cesaret örneği olarak öne çıktı; üstelik bu, sık sık onlara karşı silah olarak kullanılan klişelerden bütünüyle farklıydı. “Selfie kültürü” tartışmaları alevlenirken, ironik olan şu ki en çok yayılan karikatürler—“Selfie Yatı” ve “Selfie Ordusu”—aslında hedef aldıkları genç aktivistlerden çok Y Kuşağı’nın mirasını anlatıyor.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

⚖️🤹‍♂️🕊️ İtidal Telkini ⚖️🤹‍♂️🕊️

(öncesi: Beyindeki ‘bir şeyin’ istismarı)

Bir zamanlar “sosyal medya” denildiğinde akla ne gelirdi? Eski bir sınıf arkadaşına ulaşmak, bir doğum günü kutlamak, arkadaşlarınla minik bir laf yarışı… Herkesin ismiyle, yüzüyle, hayatının detaylarıyla yer aldığı bir dijital mahallenin neşesiydi Facebook ve ilk dönem Instagram. Twitter’da gündem takibi yapılır, tatlı münakaşalar yaşanırdı. Ama bugünkü manzara tamamen farklı. Artık algoritmalar, seni akranlarından koparıp “viral olan”, “herkesi vuran”, seni anlık tatmine ve kısa devrelere mahkûm eden içeriklere mahkûm ediyor. Sosyal medya değil, “hit medyası” devri başladı.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

⚖️🤹‍♂️🕊️ İtidal Telkini ⚖️🤹‍♂️🕊️

Sosyal medya akışları uyumsuz yapay zekâya bir örnektir; bunları çalıştıran algoritmalar sizin kaydırmaya devam etmenizi sağlamakta inanılmaz iyiler ve kısa vadeli tercihlerinizi açıkça anlıyorlar, fakat bunu beyninizdeki uzun vadeli tercihinizin üstüne yazan bir şeyi istismar ederek başarıyorlar.
— Sam Altman [*]

Dünyanın en etkili teknolojistlerinden biri olan Sam Altman’ın bu cümlesi, günümüz insanının içine düştüğü dijital girdabı tek bir noktada topluyor: Sosyal medya algoritmaları, beynimizdeki ‘bir şeyi’ buldu, ona musallat oldu ve her gün milyonlarca insanı kendi rızasıyla tuzağına çekiyor. Peki nedir bu ‘bir şey’? Altman’ın üstü kapalı bıraktığı, ama bilim insanlarının yıllardır deştiği o karanlık nokta tam olarak ne?

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

🔖🦶🏻🛡️ Uzuv Forsu 🔖🦶🏻🛡️

Ferdi Zeyrek’in ani ve sarsıcı ölümü, Türkiye kamuoyunda sıradan bir insanın “ferdî” varlığının, aniden bütün bir topluluğun “içtimaî” duygusuna dönüşme hâlini çarpıcı biçimde gözler önüne serdi. Bu geçişin teatral ölçüde abartılması, hem ülkenin kolektif yas kültürünü, hem de toplumsal gösteri ihtiyacını bir kez daha gündeme getirdi. Bu yazıda, Zeyrek’in ölümüyle ortaya çıkan ferdi ve içtimai karşıtlığını, Truman Show’un ikonik “simülasyon sınırına ulaşma” sahnesiyle yan yana getirerek düşünmek istiyorum.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

💔👑🔮 MENKIBE 💔👑🔮

Tanıtım metninin yapısına ve diline bakıldığında, eserin edebî ya da tarihsel değil, etkileyici ve duygusal bir anlatı üretme amacını güttüğü dikkat çeker. Metin, kitabın bir “aşk hikâyesi değil”, “bir dönemin ruhu”nu yansıttığını iddia etse de, tanıtım boyunca asıl vurgulanan unsur, bireysel bir duygusal yoğunluk ve kişisel bir tanıklığın dramatik boyutudur. Bu da kendi içinde çelişkili bir yapı yaratır.