🦋🤖 YERSİZ ŞEYLER

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Bosch’un Anneler Günü reklamı küçük bir sahneyle büyük bir toplumsal siniri açığa çıkardı. Reklamda iki kadın annelik, çocuk, ev içi düzen ve bakım üzerine konuşuyordu; seyirci konuşulan “oğul”un insan çocuk olduğunu varsayıyordu; finalde bunun köpek olduğu anlaşılıyordu. Sosyal medyada büyüyen tepkinin ardından Bosch reklamı dijital mecralardan kaldırdı, RTÜK inceleme başlattı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı da annelik kavramının reklam diliyle sıradanlaştırıldığı gerekçesiyle tepki verdi (🔗). Liberal ve feminist çevrelerde ise mesele, insanların hayvanlarla kurduğu duygusal bağa müdahale edilmesi olarak okundu; Bianet’teki tartışma da bu duygusal bağın kim tarafından, hangi hakla denetleneceği sorusuna odaklandı (🔗).

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Türkiye’de bir ölüm haberinin ardından bilgi beklenmeden hüküm kurulur. Olayın yeri, zamanı, faili, ilişkileri, delilleri, tanıkları, kastı, ihmali ve yargı yolu belirginleşmeden maktulün kimliği büyütülür. Ardından karşısına hazır bir suçlu kimlik yerleştirilir. Kürt öldüyse Türk, kadın öldüyse erkek, işçi öldüyse patron, çocuk öldüyse aile veya toplum, göçmen öldüyse yerli, LGBTİ+ kişi öldüyse hetero çevre peşinen sanık sandalyesine oturtulur.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

(İngilizcesi ve Almancası)

Abonelik çağında insan yalnızca bir hizmete üye olmaz; bir ritme, bir beklentiye, bir norm düzenine ve kendisi hakkında kurduğu vaade kaydolur. Digiturk, Netflix, sinema üyelikleri, festival kartları, fitness merkezleri, yıllık spor salonu paketleri, özel ders paketleri, pilates-yoga stüdyoları ve wellness uygulamaları aynı gündelik mantığın farklı kapılarıdır. Ödeme ayda bir gelir; fakat asıl tahsilat kredi kartından önce vicdanda yapılır. İzlenmeyen filmler, açılmayan kanallar, yarım kalan diziler, gidilmeyen antrenmanlar, kullanılmayan seanslar, ertelenen pazartesiler ve “bu ay kesin başlıyorum” cümleleri aynı hesap defterine yazılır.

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Kuşak Kusağı Nikbinler / Nikbinler’in Karı Forsu ve Sümük Siyaseti / Nikbinler ve Suno’nun Getürkt Suistimali

Nikbinler tartışması, bir grubun sahne performansındaki playback meselesinden daha büyük bir yere oturdu. Tartışmanın merkezinde tek bir soru var: Dinleyiciye Berika’nın sesi diye sunulan şey, gerçekten Berika’nın o şarkıya girmiş canlı ya da stüdyo vokal performansı mıydı, yoksa Berika’nın sesinden kurulmuş persona/voice sistemiyle üretilmiş bir ses kimliği miydi?

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

“Hususi öttürme zorlaması” gündelik ilişkilerde, flörtte, arkadaş gruplarında, iş çevrelerinde, sosyal medya akışlarında, aile içi yoklamalarda ve statü oyunlarında sürekli çalışan bir arzu imalat tekniğidir. Kişinin içinde hazır bekleyen bir hakikat bulunmuş gibi davranılır; ardından o kişiye bu hakikati kendi ağzıyla söyletecek bir sahne kurulur. Bu sahnede kişi kendi arzusunu açıklıyor gibi görünür, fakat açıklanan arzu sahnenin içinde üretilmiştir. “Ben aslında istiyormuşum” cümlesi, çoğu zaman bir keşif cümlesi olarak sunulur; burada işleyen mekanizma, arzunun sonradan kişiye zimmetlenmesidir.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Altı Mayıs sabahı, toprağın takviminde özsuyuyla işaretlidir. O gün üç insan değil yalnız; üç ince gövde, üç körpe dal, üç yapraklı canlılık asıldı göğün paslı çengeline. Onlara fidan dendi; çünkü uzun değildiler, kalın değildiler, gölgesi geniş ulu ağaçlar değildiler. Kısaydılar, narindiler, rüzgârda eğilir sanıldılar. Fakat fidanın kuvveti de buradadır: toprağa yakınlığında, kırılganlığında, henüz tamamlanmamış oluşunda.

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Nikbinler’den Sahtekar Esnaf Serzenişi / Nikbinler’in Karı Forsu ve Sümük Siyaseti / Nikbinler ve Suno’nun Getürkt Suistimali

Nikbinler vakası bir şarkı tartışması gibi başladı, fakat hızla müzikten daha büyük bir şeye dönüştü: kuşakların, teknolojinin, sahne sahiciliğinin, kadın sesinin, nostaljinin ve eski pop otoritesinin birbirine dolandığı bir kusma ânına. Burada mesele yalnızca bir grubun Mustafa Sandal için düzenlenen Saygı1 gecesinde Denize Doğru söylemesi, sosyal medyada yapay zekâ ve playback iddialarının büyümesi, birkaç müzisyenin tartışmaya girmesi, sonra Mustafa Sandal’ın Nikbinler’e sahip çıkması değildir. Asıl mesele, internet ve yapay zekâ çağının üretim biçiminin kendini boomer-X sahicilik kostümüyle sahneye çıkarmasıdır.

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Eski bir fıkrada Laz Temel ile Kürt Haso yolculuğa çıkar. Yol uzundur, yürümek ikisini de yorar. Bir çözüm bulurlar: sırayla birbirlerini sırtlarında taşıyacaklardır. Kural basittir. Sırtında taşınan kişi kendi yöresinden bir türkü söyleyecek, türkü bitince sıra değişecektir. Önce Haso Temel’i sırtına alır. Temel hızlı bir Karadeniz havası söyler, türkü kısa sürede biter, iner. Sonra Temel Haso’yu sırtına alır. Haso uzun havaya başlar: “Le leee, le leee…” Temel bekler, taşır, yorulur. Türkü hâlâ başlamış gibi durur. Sonunda dayanamaz: “Ula Haso, ne zaman bitecek?” Haso cevap verir: “Hele dur, daha bunun lo loo’su var.” Fıkra bu biçimiyle “daha bunun lolosu var” adıyla dolaşır (🔗).

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

On binlerce ölünün, parçalanmış ailelerin, hapislerin, sürgünlerin, dağda ve şehirde harcanmış hayatların, kayıpların, sakatlıkların, yoksulluğun, yasın ve kuşaklar boyu taşınan travmanın ardından geriye çıkan şey kimlikçi bal tuzağıysa, bu yalnız siyasi başarısızlık değildir. Bu, tarihsel ağırlığı olan bir davanın en bayağı sosyal-operasyonel tekniğe çökmesidir. Rezilliğin büyüklüğü buradan gelir: bunca ölümden sonra ortada açık hedef, açık hukuk, açık denetim, açık özgürlük programı, açık hesap zinciri ve somut kazanım yerine; kimlik zırhı, kadınlık zırhı, barış aurası, cinsel/romantik ima, hususi yetki havası ve erkek refakatçi ağı kalmıştır.