Tag Archives: Cevherzat

(öncesi: Hiperego ve Sinema: Eski Kıstas Eski Hamam: Terleme)

Karl Marx’ın ünlü tezlerinden birisi kâr oranının düşme eğilimidir. Bunu Hiperego formülüyle anlatalım:

Yenilenmeyen yineleme boştur, yinelenmeyen yenileme kördür.

Evrensel teknolojik gelişmeler karşısında her sermayedar rekabet gücünü korumak için yapısal güncellemeler yapmak zorundadır:

1) Yinelenmeyen yenileme kördür: Sermaye organik bileşimini modernleştirmezse ekonomik yarışın dışına düşecektir.

Fakat bu güncellemeler sermayenin sömürülebilen kısmını (emek payı) daraltarak kâr oranını azaltabilir:

2) Yenilenmeyen yineleme boştur: Değişken sermaye (emek payı) azalırken sabit sermaye (makine, altyapı, vb.) artarsa kâr oranı düşebilir.

Okumaya devam et →

İngilizce bir gururlanma deyimi şöyle der:

İşte biz böyle yuvarlanırız (This is how we roll).

Bunun çeşitli çağrışımları var:
1) Rock & Roll (sallan & yuvarlan) müziği gibi canlandırıcıyız.
2) Güncelliğe ayak uydururuz, seviliriz ve havalıyız (edilgen çatı). Okumaya devam et →

Hegel’in temel tezini hatırlayalım:

Sahiliğin yalnızca Töz değil aynı zamanda Özne olarak kavranıp dile getirilmesi herşeyi belirler. (Hegel, Ruhun Fenomenolojisi, §17)

Bu sahiliğe Tözne adını verelim. Töz-özne’nin cevher-zat’a tekabül ettiğini hatırlarsak Hegel’e mutad dışı bir yoldaş buluruz:

Biz cevherle bir şeyin zâtını ve kendisini kastediyoruz. (Farabi, Harfler Kitabı)

O halde Tözne aynı zamanda Cevherzattır. Hegel’in temel tezi ilahiyat diline şöyle uyarlanır:

Hakkın yalnızca Cevher değil aynı zamanda Zat olarak kavranıp dile getirilmesi herşeyi belirler. (Hegel, Ruhun Fenomenolojisi, §17)

Okumaya devam et →

Bir şeyin kıymetini ancak onu kaybettikten sonra anlarız. Aslında gelecekte yaşanacak bütün kayıplar şimdiki zamana birer berigölge (foreshadow) düşürmektedir ama bu ürkütücü gölgeleri düşünmek istemeyiz, onları çabucak reddeder ve kovarız, onları biraz bile kabullenmek zor gelir. Bu ısrarlı kaçınganlığımız nedeniyle konuştuğumuz dil (Türkçe) farklı kabullenme seviyelerini ayırt edebilecek kavramsal inceliklerden yoksun kalmıştır. Okumaya devam et →