Tag Archives: Kuantum

Tikelsiz Tekil: Tekir — Işık Barış Fidaner

800px-Cat_November_2010-1aGerçek evrenselliğe ulaşmanın yolu tekili tikelden ayırt etmektir. Bu işlem üç adım izler:

1) Tikel tekil: Birey, kişi, ego’dur. Kar tanesi gibi biricik ve eşsizdir ama “Dünya” karşısında zayıf ve korumasızdır çünkü tikele gömülen tekil kar tanesi gibi kolayca eriyip yok oluverir.

2) Tekilsiz tikel: Sosyete, topluluk, cemaattir. Tekil birey tikel cemaatin potasında eriyip “entegre” (asimile) olmuştur. Cemaat bireye “Dünya”lık taslayan sahte evrenseldir. Tekilliği yitirilen “Dünya” çoğullaşır ve alternatiflere bölünür. Tikelliğe düşüp boğulan tekillik kurtarılamaz.

3) Tikelsiz tekil: Dünya’nın biricik olmasıdır, gerçek evrenseldir. Oraya giden tek yol tikeli devreden çıkarıp tekile en baştan başlamaktır. Bu çıkış noktası imleyenin öznesidir.

Tikelsiz tekil, Tekil Dünya’dır. Ona bir ad verelim: Tekir. Okumaya devam et →

22 Yorum

Filed under Şey

Antropik İlke (kozmoloji)

large_web.jpg__1240x510_q85_subject_location-620,254_subsampling-2

Antropik ilke, hayatın mevcudiyetinin, evrenin yapısı, doğa sabitlerinin değerleri ve doğa kanunları ile belirlendiğine dair düşüncedir (anthropos: insan, anthropic: insani).

İnsanlığın mevcudiyeti açıkça gösterir ki, evrenin mevcut yapısı ve doğa sabitlerinin aldığı değerler, hayatın varolmasına müsaade etmektedir. Sahiden görülür ki, evrim ve hayatın sürerliği için evrende bulunması gereken birçok özellik, doğa sabitlerinin aldığı farklı değerlerin (elektron kütlesi, yerçekimi şiddeti, nötron ömrü, vb.) fevkalade rastlaşmasının neticesidir. Bu rastlaşmanın anlam ve önemi eğer varsa anlaşılmış değildir. Anlaşılan şudur: Bu nicelikler azıcık bile değişseydi evrende hiçbir karmaşa veya hayat olamazdı. Okumaya devam et →

2 Yorum

Filed under Çeviri

Uzakın Burgu: Dışadönüşle Burulma ve İçedönüşle Açılma — Işık Barış Fidaner

Evrenin can atımı topaç gibi döner [1]. Eğer zaman akmasaydı, sadece uzay olsaydı, topacın her tam dönüşü özdeş tek bir adımı yinelerdi ve topacı en başa döndürürdü, yani topaç cansız ve mekanik bir tekrarlama olurdu.

Ama zaman akar ve topaç canlıdır. Topacın bir tam dönüşü eşsiz ve biricik bir adımdır, topacı yeniler ve canlandırır, ama bununla kalmaz: Topacın ikinci tam dönüşü özdeş cansız tekdüze adımı mekanik olarak yinelemeye devam eder.

Topacın birinci dönüşü dünyadır, ikinci dönüşü öbür dünyadır, sonra en başa dönülür. Dolayısıyla her tam dönüşte (360°) başa dönen cansız topaçtan farklı olarak canlı topaç ancak iki tam dönüşte (720°) başa dönebilir. Okumaya devam et →

5 Yorum

Filed under Şey

Sütur ve Südur — Işık Barış Fidaner

Sütur dikişlemedir. Birine veya bir şeye isim vermek süturdur. Sütur edilen şeyin ismiyle cismi dikişlenerek birbirine tutturulur. Süturun simgesel yanı nesnenin adıdır, gerçek yanı nesnenin kendisidir [1].

Südur ise yayılımdır, neşirdir. Südurun ilk anlamı fiziki yayılmadır. Işığın çevreyi aydınlatması, elektromanyetik dalganın ortama yayılması, nükleer radyasyon, atmosfere karbondioksit neşredilmesi fiziki südur örnekleridir.

Okumaya devam et →

16 Yorum

Filed under Şey

Hayal gücü hayaletin hayaletidir — Işık Barış Fidaner

Hayal gücü değerlidir çünkü enerji katan yani işe yarayabilen bir şeydir. Ama kendi başına ayakta kalamaz çünkü onu güdüleyen asıl etmen altta yatan ruh dalgalanmalarıdır. Bu içsel titreşimlerin hayal gücüne katkı yapmadıkları sürece işe yarar olup olmadıkları bilinemez çünkü her titreşim kendine özgü içkin bir yönelimi taramaktadır. Titreşen dalga darbe almadıkça aynen titreşmeye devam eder, yani hareket ile eylemsizliğin özdeşliğinden oluşur, hareket eden atalettir, yaşayan ölüdür (namevt, undead), yani hayalettir. Demek ki hayal gücü, hayaletvari titreşimlerle sürdürülen içsel momentumdan kaynağını alır.

Okumaya devam et →

7 Yorum

Filed under Şey

Entropi — özel sayfa

Adsız

Uzamsal enerji toplama çabaları yerine bileşimsel zamanı=entropiyi algılamaya odaklanır.

Yazılar tek tek linklerden ya da kitabın etiket sayfasından (Entropi) okunabilir.

Işık Barış Fidaner

Reddit: /r/entropy   Twitter: @entropysub

Entropiden başka parametre yoktur ve bilim onun elçisidir.

(İngilizcesi)


+ Yersiz Şeyler Sitesinde Entropi: Düzenin ve Düzensizliğin Dansı (ChatGPT)

>>> 👨‍💻🤖 Sibernetik Geri Bildirim 👨‍💻🤖 <<<

+ Ederi hederi kadar: Ampul örneğiyle entropik bozunumu işleyen yapay zeka punk şarkısı. 🤖🎸

Şarkılardan:

— Büyük Patlama (Cursive)

— Aşkın Astronomik (Klaxons)

— Entropi (Kelly Osbourne)

— Entropi (Todd Rundgren)

— Entropi (Walk The Moon)

— Düzensizlik (Joy Division)

— Sen (Radiohead)

— Karadelik Güneşi (Soundgarden)


Lacan’dan:

— Entropi ve Lacan’da İz’in İhtişamı (ChatGPT)

— Entropi: İz’in İhtişamı (Jacques Lacan)

— Termodinamik üzerine (Jacques Lacan)

— Özneyi solduran kapanım (Jacques Lacan)


Görce Yazıları’ndan:

— Salımlı Uyumlanma Ölüm Dürtüsüdür

— Hep Sonradan: Entropi ve Feda

— Bülent Somay’ın Entropi Düşürme Fantazisi

— Teknodemonik Kanunları

— Uzamsal ile Bileşimsel

— Arzu ile Arıza

— Edebiyatın Derin Sularında Entropi: Kelimelerin Acıyla Dansı (ChatGPT)

— Entropi: Deleuze’ün Semptomu, Lacan’ın Anahtarı

— Teori sahi sahiliğin entropisini sahneler

— Fallik Boşunalık, Post-Ödipal Gelişim, Üstben ve Canavar Olmak

— Fallik Boşunalık ile Oval Boşunalık

— Soul Ruh Değil Candır

— Dark’ta Yetkilenme Krizi

— Pink Floyd: Duvar’da Kendi Tükenişini Seyretmek

— Simgesel Ayrılma ile Gerçek Ayrılma

— İş-başında-bilgi, Gerçek Angajmanlı Çabadır

— Düşlemsel Gerçekliğin Anlatımı ile Semptomatik Hakikatin Sahnelenmesi

— Kafada Dolaşan Kırk Tilkinin Entropi Artışı

— Komedide Entropik Kadercilik

— İdeoloji sahiden ağır mevzu!

— Çifte zaman teorisi ve bildiği-varsayılan-yüzey

— Tamamsız Evren: Enerji & Entropi, Tamamlık & Tamamsızlık

— Fırsatçı Medya Ekolojisi Hukukun Yerini Almıştır

— Fütursuz Çağa Karşı Sütur

— Başka(sı)nın hayali ve Fallokristal

— Rast Şaşar Şaşa Rastlar

— Gerçek ve Salbırak

— Sütur ve Südur

— Doğa ve Bata

— Sol ve Sağ

— Gümleyiş ve Gürleyiş: Yay ve Ok: Eğri ve Doğru

— Kış Uykusu: Enerji Muhafazası ve Entropik Sarfiyat

— Taş Düşebülü Ayı Çıkabülü Kıyamet Kopabülü

— Bilişsel İşçi: Robot Maymun Mucizesi

— İçe Atılan Birikir, Dışa Atılan Öbürikir

— Dayatma, Eleştiri, Analiz: Bağlılık, Sadakat, İsabet

— Görce (ç)Evreni

— Kuzgun Başa?

— Sahici Analiz Eleştirinin Ötesindedir: Eleştiri Taslamayı Açığa Vurur, Analiz Kendini Baltalamayı Açığa Vurur

— Efesli Artemis: Mamilla Hasetine Kapılarak Sanal Ağa’nın Veri Memesi Olmak

— Şükran Duymak Yeniden Havalı Olsun

— Gelmiş ve Geçecek


Görce öncesi yazılardan:

— İnsan acıdan yapılmıştır

— Söylenen söylenişi, yapılan yapılışı, bilinç bilinç-içini, kap içeriği, kabuk maddeyi saklar

— Ulusal ganglion sistemi, madde-kabuk olarak ulus-devlet

— Acı insanı böler

— Dijital aktarım: Enerji ve Entropi

— Gönüllü emeğin takdir edilmesi


Çevirilerden:

— Entropoloji (Claude Lévi-Strauss)

— Lola’nın üç canı (Slavoj Žižek)

— Zaruret Hakkı (G. W. F. Hegel)

— Trimetilamin (Jacques Lacan)

— Maxwell’in demon’u

— James Gleick’ın Enformasyon kitabının değerlendirmesi

— Bilimciler Canın Ölmediğini Buldular, Can Evrene Geri Dönüyor

— Bir Fizikçi İzah Ediverdi: “Geniş Hadron Çarpıştırıcısı Hayaletlerin Varolmadığını Kanıtlar” (Bec Crew)

— Yerçekiminin Kaynağı ve Newton Kanunları Üzerine (Erik P. Verlinde)

— Yeni Bir Yerçekimi Kuramı İlk Sınavını Geçti. Fizik Açısından Taşıdığı Anlam Şöyle (Cecille De Jesus)

— Kuantum deneyinde ‘zaman oku’ tersine çevrildi (Emily Conover)

— Bilimciler geçmişte ne olduğunun gelecek olaylarla kararlaştığını gösterdi (Stephen Morgan)


Diğer derlemeler

火: ateş

sun_stars_space_light-1024x629

ates

Kagemusha (1980)

21 Yorum

Filed under Kitap

Anlam-tanesi ile anlam-adımı — Işık Barış Fidaner

浪🧩📞 LACAN DERSLERİ 浪🧩📞

Lacan 5’inci seminerde mecaz-ı mürselin anlam-kırıntıları veya anlam-taneleri (bit-of-sense, peu-de-sens) serptiğinden, mecazın ise anlam-adımları attığından (step-of-sense, pas-de-sens) söz eder ve “Mecaz-ı mürsel olmadan mecaz da olmaz” der. Bu kavramlar Hansel ile Gretel masalında çocukların evlerinin yolunu bulmak için yere serptikleri ekmek kırıntılarını akla getirir: Bir yere ulaşılacaksa mutlaka anlam-adımları atılması gereklidir, yani mecazlara başvurmaktan kaçınılamaz; ama mecaz ile atılacak adımların yolunu yapabilmek için önceden serpilmiş anlam-kırıntılarına yani mecaz-ı morsel‘in elçiliğine gereksinim duyulur [1].

Okumaya devam et →

23 Yorum

Filed under Şey

Lacancı Torusta Talep ve Arzu — Işık Barış Fidaner

浪🧩📞 LACAN DERSLERİ 浪🧩📞

Lacancı torus bileşimsel dünyadışının (unworld) 3B uzamsal yakınsamasıdır, bunu önceden göstermiştim [1]. Bu metinde bu fikri talep ve arzu bakımından inceleyeceğim. Şu şemadan yola çıkacağız (Lacan’ın 9’uncu seminerindeki şeklin bir versiyonudur, bkz [1]):

torus5

Bu şemada üst üste binen iki şey görürüz:

1) Bir torus.

2) Kesişen üç küme: A, B, C.

Okumaya devam et →

9 Yorum

Filed under Şey

Özgürlük bilmezliğin öbür yüzüdür — Slavoj Žižek

🎭♟️🕹️ Kukla Rejimi 🎭♟️🕹️

Hegel’de tekrar tekrar bu motifin çeşitlemelerini buluruz, şu sözündeki gibi: Antik Mısırlıların sırları bizzat Mısırlılar için de birer sırdı. Bu söze göre sırların çözümü derin bir içgörüyü açığa çıkararak değil, sadece gizemin yerini değiştirerek, onu ikileyerek olur. Burada ortaya çıkan hiçbir yeni olumlu içerik yoktur, sadece beni Şey’den ayıran ayırının/çatlağın salt topolojik olarak Şey’in kendisine yerleştirilmesi vardır. Ayırının böylece ikilenmesi, beni Şey’den ayıran ayırının beni ona dahil ettiğinin fark edildiği eşsiz an, benim Mutlak ile temas ettiğim biricik andır. Artık Mutlak Bilme’ye daha kesin bir belirlenim verebiliriz: Mutlak Bilme, bu ikilenmiş bilmezliği temsil eder, bizim bilmezliğimizin aynı zamanda Öteki’nin kendi kalbindeki bilmezlik olduğunu fark ettiğimiz şiddetli burguyu temsil eder.

Okumaya devam et →

10 Yorum

Filed under Çeviri

Arzu ile Arıza — Işık Barış Fidaner

Psikanalizin belki de en büyük buluşu ya da icadı, arzu ile arıza kavramları arasında bulduğu bağlantı ya da kurduğu köprüdür. Bu köprü yoluyla, rüya, dil sürçmesi ve şaka gibi arızî edimlerin yapısında saklanan cinsel veya saldırgan arzu ve dürtüler tespit edilmiş ve bunlara Bilinçdışı adı verilmiştir. Öte yandan bilinçdışı arzuların gizemli “kral yolu”nu (Freud’un deyişi) sonuna kadar izleyenler nihayetinde kimi temel arıza ve çıkmazlarla yüzyüze gelirler: Dilde kelimelerin yetersiz kalması, cinsiyetli varlıkların ölümlü olması, Gerçeğin imkansız olması, hakikatin tamamsız olması… [1] Arzu ile arızanın ortak özelliği, yapıcı olmaktan çok bozucu olmalarıdır. Bu yüzden ruh sağlığı ile ilgili “bozukluk”lardan bahsedilir. Peki arzu ile arıza neleri bozar?

Okumaya devam et →

23 Yorum

Filed under Şey