Gece kelebeği yanarken gene yağmurda kapılıp alevine
Sonunu bekleyecek değilim ya, hadi bana müsaade
Sana verecek kalp kalmadı ki baksana bende
Hatıralar elbet solacak fazla ötelenince
Bunların hepsini görmüştüm daha önce
Dalgayla sürüklenince sahile vurmak üzere Okumaya devam et
Tag Archives: Kuantum
Ürkünç uzak tesir — Fenix TX
Sen siz olmaz! Sen siz olmaz! — Işık Barış Fidaner
Sen ve ben gafletini aşıp, biz olanların rızkıdır aşk. (Doğan Cüceloğlu)
Doğan hoca haklı: Senben bizsiz’dir.
Senli benli olanlar bizlikten çıkar. “Samimiyet” özelleştikçe kamusallık aleyhine mevzilenir. Biz Siz’e karşı gelir, onu Bizsiz bırakır.
Ama şu da var: Senbiz bensiz’dir. Okumaya devam et
Eryazgı (predestination) — Slavoj Žižek
🌀🎭💢 Raumdeutung 🌀🎭💢
Birinci ölüm: Biyolojinin gerektirdiği ölüm.
İkinci ölüm: Öznenin huzur içinde ölmesi (yası tutulması), hesaplarının görülmesi, hatırasına dadanan simgesel borçların kapatılması.
İkinci ölüm mefhumuyla Wagner’in şu iddiasını yerli yerine oturtabiliriz: Kendi çöküşüne gönüllü olan Wotan trajedinin doruğuna varmıştır:
İnsanlık tarihinden öğrenmemiz gereken sadece budur: Kaçınılmaz olana gönüllü olmak ve bizzat onu yerine getirmek.
“Ey Yoldaşlar! İki gün sonra Marx retrodan çıkınca Kışlık Sarayı basıyoruz!”
Wagner’in bu isabetli formülü harfiyen okunmalıdır, getirdiği saçmantıkla (paradoks) birlikte: Eğer bir şey kendi içinde kaçınılmazsa, ona fiilen gönüllü olmamız ve onu gerçekleştirmeye çalışmamız neden gereksin ki?
Okumaya devam etÜst-belirlenim (super-determinism)
Kuantum mekaniğinde üst-belirlenim, Bell teoremindeki bir gediktir. Ölçülen bütün sistemlerin ölçüm tercihleri ile ilintili olduğu kabul edildiğinde Bell teoreminin dayandığı varsayımlar geçerliliğini yitirir. Üst-belirlenimci bir gizli değişken teorisi Bell’in yerel sebeplilik mefhumunu yerine getirdiği halde Bell teoreminden türeyen eşitsizlikleri ihlal edebilir. Böylece kuantum mekaniği tahminlerine uyan bir yerel gizli değişken teorisi mümkün olur, bu özelliği taşıyan birkaç örnek teori önerilmiştir. Üst-belirlenim terimi yanıltıcıdır. Üst-belirlenimci modeller bilindik anlamda belirlenimcidir. Ama buna ek olarak ölçülen durum ile ölçüm bağlamı arasında ilinti olduğunu kabul ederler.
Kaynak: Wikipedia
Türkçesi: Işık Barış Fidaner
Bkz “Üst-belirlenim yolu” John Stewart Bell, “Eryazgı (predestination)” Slavoj Žižek
Üst-belirlenim yolu — John Stewart Bell
Işık hızı aşımından ve ürkünç uzak tesirden (spooky-action-at-a-distance) kaçınmanın bir yolu var. Ama bu yol doğruysa evren mutlak belirlenimcidir ve özgür irade diye bir şey yoktur.
Dünyanın üst-belirlenimci (super-deterministic) olduğunu düşünelim, sadece cansız doğanın sahne arkasında saat gibi işlemesi anlamında değil, ayrıca davranışımızın da mutlak olarak önceden belirlenmiş olması anlamında. Buna göre bir deney yerine bir başkasını yapmayı özgürce seçtiğimize inanmamız, yani deneycinin bir ölçüm kümesi yerine bir başkasını yürütme “kararı” da üst-belirlenmiştir. Okumaya devam et
