Category Archives: Makale

The Task of the Translator — Walter Benjamin

Edgar Allan Poe’nun Kuzgun şiirini de (Türkçe bakımından) güncellemiş olduğumuza göre, bundan bir yıl önce Yazko Çeviri’den aktardığımız (ve geçen gün NE DOLAPLAR PEŞİNDESİN çeviri derlemesinde yer verdiğimiz) “Çevirmenin Görevi” metninin (Ahmet Cemal) “Die Aufgabe des Übersetzers” makalesinin (Walter Benjamin) pek iyi olmayan bir çevirisi [ki pek iyi olmayan çeviriden kastımız Türkçe metinde ardısıra dizilen cümlelerin hem kaynak metne göre hem de birbirlerine göre fol [false] kalmalarıdır, yani kaynak metnin izlediği akışa ve kendi sürdürdükleri akışa true olamayışlarıdır. Ayrıca terminolojidir. Ama terminoloji, gözönündeki çeviriye çabucak aşinalık sağlayan keskin bir gösterge olabilse de, çevirideki truth etkenliği bakımından ikincildir] olduğu gerçeğini [Şimdilik bir olgu olarak işaret edeceğimiz bu gerçeğe bağlı sebep-sonuç ilişkilerini özellikle de TKP → KP + HTKP reaksiyonunda üstlendikleri rol sayesinde Ahmet Cemal Kültür Atölyesi (A.C.K.A.) katılımcılarının eksiksizce ortaya çıkarabileceklerinden hiçbir şüphemiz yoktur] gelin kabul edelim (Yirmibirinci yüzyılımızın 2016 yılına gelmişken, Kenan Evren bile ölmüşken, hem de eceliyle ölmüşken) ve makalenin bir de İngilizce çevirisini (Harry Zohn) okuyalım (Evet ben de Almanca bilmiyorum).

IBF

~~~

İngilizcesi: Harry Zohn

In the appreciation of a work of art or an art form, consideration of the receiver never proves fruitful. Not only is any reference to a certain public or its representatives misleading, but even the concept of an “ideal” receiver is detrimental in the theoretical consideration of art, since all it posits is the existence and nature of man as such. Art, in the same way, posits man’s physical and spiritual existence, but in none of its works is it concerned with his response. No poem is intended for the reader, no picture for the beholder, no symphony for the listener.

Okumaya devam et →

Yorum bırakın

Filed under Çeviri, Makale

Rüya işinde mantık ve mantıkdışı — John Sallis

Rüya işi [dream-work] bir çeviri meselesidir, bir çeviri işidir. Sadece çeviridir. Başka bir şey değil. Fazlası değil. Rüya işinde rüya işi yoluyla bir çeviriden başka hiçbir şey üretilmez.

En azından Freud’un rüya işine dair söylediği şey budur, bu işin sadece çeviriden oluştuğudur, bu işin olsa olsa bir çeviri ürettiğidir. Psişe, bizzat rüya işi içinde –işleyeceği şeyin bünyesinde değil– sadece bir çevirmen işlevi gösterir, –bilinçli zeminin altında– çeviri işini icra eder.

Okumaya devam et →

15 Yorum

Filed under Çeviri, Makale

Yıkılış mantığına karşı ‘kendine-göre zaman’

Yıkım mantığına karşı ‘kendi-için zaman’ın (Emek Dünyası, 6 Ağustos 2012) versiyonudur.

Tahsin Yücel’in 1992’de yayınlanan Peygamberin Son Beş Günü romanının baş karakteri, ‘peygamber’ lakaplı yaşlı bir ‘marksçı ozan’ olan Rahmi Sönmez, bir gün bütün kitaplarını satmaya karar veriyor. Kitapçı soruyor:
Okumaya devam et →

4 Yorum

Filed under Makale

Düşlemi Katetme İhtiyacı — Slavoj Žižek

Slavoj Žižek, 28 Aralık 2015, inthesetimes.com

Avrupa’nın radikal-özgürleştirici geleneğini harekete geçirmeye bir çağrı, ve neden “kültürler diyaloğu”na değil mücadeleler dayanışmasına ihtiyacımız var

Zizek_Refugees_Europe_Syria_Solidarity_Fantasy_Crisis_850_593

Chicago Shimer College’da beşeriyet profesörü Adam Kotsko bana yazdığı e-postada, mülteciler ve Paris saldırılarına dair son yazıma gelen tepkilerin en iyi nitelemesini yaptı:

Fark ettim ki yanıtlar hep sana dair bir referanduma, insanların sana dair ne düşündüğü hakkında adeta bir Rorschach testine benziyor. Eğer senin korkunç yarı-faşist Batıcı bir ideolog olduğunu düşünürlerse, destekleyecek şeyler buluyorlar. Eğer senin iyi niyetli olduğunu farzederlerse, daha pozitif bir okuma yapabiliyorlar. Ama tartışma sorunun gerçekten ele alınacağı noktaya asla ulaşmıyor – “soruna dair ne yapmamız gerektiğini” adeta bütün ilgililer açıkça biliyormuş da senin bu örtük standardın ölçülerine uyup uymadığın veya ne kadar uyduğun tartışılıyormuş gibi davranılıyor (ve kimse bu standardı alenen beyan edemiyor tabii ki).

Okumaya devam et →

5 Yorum

Filed under Çeviri, Makale

Psikanaliz — Sigmund Freud

Cogito Sayı 49 (TR: Begüm Kovulmaz)

Psikanaliz terimi, yirminci yüzyılın ortalarına dek Britannica Ansiklopedisi’nde (en azından ansiklopedi dizininde) yer bulamamıştır. Sözcüğe, 1922 yılında yayımlanan On İkinci Basım’ın “Davranışçılık” ve “Psikoterapi” gibi maddelerinde rastlanır. Psikanaliz, ilk defa On Üçüncü Basım’da (1926) başlı başına bir konu olarak ele alınmıştır ve editör bu maddeyi yazması için, dönemin en yetkin otoritesi Sigmund Freud’a başvurmuştur.

PSİKANALİZ: Freudcu Okul. 1880-1882 yılları arasında, Viyanalı hekim Dr. Josef Breuer (1842-1925), şiddetli isteri nöbetleri geçiren bir kızı, keşfettiği yeni bir yöntem aracılığıyla tedavi ederek hastalığın çeşitli belirtilerinden kurtarmayı başardı. Semptomların, kızın hasta babasına baktığı sıkıntılı bir dönemde edindiği izlenimlerle bağlantılı olduğunu düşünmekteydi. Bu yüzden, kızı hipnozla uyutarak hafızasında bu bağlantıları araması ve “patojenik” sahneleri bu süreçte ortaya çıkan duyguları baskı altında tutmadan yeniden yaşaması için yönlendirdi. Sonuçta, söz konusu semptomun bir daha ortaya çıkmamak üzere yok olduğu anlaşıldı.

Okumaya devam et →

1 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim, Makale

Kriz: Çağdaş dünyanın hakiki ve sahte çelişkisi — Alain Badiou

Alain Badiou — 13 Nisan 2015 — versobooks.com

occup

Kapitalizm küresel genleşmenin doruğunda, semirmeye devam etmekte. Krizler ve savaşlar da kapitalizmin gelişimindeki olağan ritme katkıda bulunuyor.

Modernite her şeyden önce olumsuz bir gerçekliktir. Aslında, gelenekten ayrılıştır. Kastları, asilleri, dini mecburiyeti, gençliğe adım ritüelleri, yerel mitolojileri, kadın tahakkümü, babanın oğlanlar üzerinde mutlak iktidarı ve küçük bir hakim grup ile mahkum emekçiler kitlesi arasındaki resmi bölünmesiyle eski dünyanın bitmesidir. Batı’da Rönesansla açığa çıkıp, 18. yüzyıldaki Aydınlanmayla pekiştirilen, ve üretim tekniklerinde açılan emsalsiz çığırlarla, ölçüm, dolaşım, iletişim araçlarının sürekli damıtılmasıyla maddeleşmiş bu hareketin üzerine hiçbir şey geri gelemezdi.

Belki en çarpıcı nokta, gelenek dünyasından bu ayrılışın, insanlığı kavurmuş bu esaslı kasırganın sadece üç yüzyılda binlerce yıldır süregelen örgütlenme biçimlerini silip süpürmüş olmasıdır. Bu ayrılış sebeplerini ve kapsamını algıladığımız öznel bir kriz yaratır; bunun en bariz yanlarından birisi, özellikle genç insanların kendilerine bu yeni dünyada yer bulmakta karşılaştıkları aşırı ve artan zorluktur.

Okumaya devam et →

1 Yorum

Filed under Çeviri, Makale

Gözümüzü Açalım İhtilâl Var — Hikmet Kıvılcımlı

4 Mart 1967

İnsanın kendi yapıp kendi taptığı aygıt, günümüzün en korkunç ihtilâlcisi oldu. 20 yıldır “komünistlerin” bir yerde ihtilâl çıkardıkları görülmedi. Bütün dünyayı ihtilâle veren (atom-sesaşırı) uçak gibi teknik yeniliklerdir. Bunlardan deccal gibi ortalığa çıkanı, Anglosaksonların “Data Processing” (veri yordamı), frenklerin “Ordinatuer: BUYURUCU” yahut “İnformatique: DUYURUCU” dedikleri elektronik hesap ve akıl makineleridir. Buyurucu, dek bilgin yapıyor. Çocukların imam-hatip yetiştiren sınavından, en yüksek keşif ve icatlara varıncaya dek, her işimiz için özel buyurucular yapılıyor.

Okumaya devam et →

2 Yorum

Filed under Makale

izdüşüm entropisi

İzdüşüm Entropisi ile Sözcüklerin Öbeklenmesi

Işık Barış Fidaner, Ali Taylan Cemgil

Entropi toplaşması (ET) algoritmasını bir edebiyat metnindeki sözcüklerin öbeklenmesine uygulamaktayız. ET, öğe kümelerinde parçalılığı niceleyebilen izdüşüm entropisi (İE) fonksiyonunu en küçük yapan hasis bir toplaşma yordamıdır. Metin, uygulamada bir özellik atamasına, sözcüklerin metnin paragraflarında bulunmalarını temsil eden bir bileşimsel nesneye indirgenmektedir. Deney sonuçları indirgeme ve basitliğine rağmen ET’nin metindeki sözcükler arasında belirgin ilişkilerin yakalanmasında kullanışlı olduğunu göstermektedir. Python’da yazılan bu yordam, REBUS adıyla bir özgür yazılım olarak yayınlanmıştır.

(türkçe metin – ingilizcesi – PDF – PY – REBUS – arxiv)

>>> özet istatistikleri <<<

diğer

Rebus: Rüya Resimli Bulmacadır (Sigmund Freud)

10 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim, Makale, Programlama

özet istatistikleri

Bölüntüler ve Özellik Atamaları için Özet İstatistikleri

Işık Barış Fidaner, Ali Taylan Cemgil

Öbekleme için sonsuz karışım modelleri sıklıkla kullanılır. Bu modellerde karışım atamalarının sonsalından Monte Carlo yöntemiyle örnekleme yapmak veya eniyileme ile maksimum a posteriori çözümünü bulmak mümkündür. Ne var ki bazı problemlerde sonsal dağınıktır ve örneklenen bölüntüleri yorumlamak zordur. Bu makalede bölüntü ve özellik ataması örneklemlerinin temsili için blok büyüklüklerine dayalı yeni istatistikler tanıtmaktayız. Öğeler arası parçalılığı nicelemek için öğe-temelli bir entropi tanımı geliştirmekteyiz. Sonra bu bilgiyi özetleyip görselleştirecek entropi toplaşması adlı basit bir algoritma önermekteyiz. Önerilen istatistiklerin pratik kullanımı birkaç sonsuz karışım sonsalında ve bir özellik ataması veri kümesinde yapılan deneylerle gösterilmektedir.

(türkçe metin – ingilizcesi – PDF – arxiv – errata)

codtree_12

>>> izdüşüm entropisi <<<

diğer

Rebus: Rüya Resimli Bulmacadır (Sigmund Freud)

9 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim, Makale, Programlama

Dünyanın merkezi

Nasreddin hocaya sormuşlar:
– Hoca efendi, dünyanın merkezi neresidir?
– İşte tam burasıdır!
Bunu derken eşeğinin ön ayağını bastığı yeri göstermiş.

Sonra aradan aylar, yıllar, yüzyıllar geçmiş. Günler geceleri, geceler günleri kovalamış. Güneş kah doğmuş kah batmış, dolanmış durmuş. Gel zaman git zaman, eşekler, katırlar, kervanlar, tüccarlar, ülkeden ülkeye taşıdıkları mallarla ve karşılığında taşıdıkları altınlarla hakikaten dünyanın merkezi olmuşlar. Deniz yolları, tren yolları, karayolları, şehirler, metropoller derken, önlerine gelen her şeyi silip süpürmüşler. Eski dünya gitmiş, eşeğin ayağını bastığı yerden yeni bir dünya doğmuş.

Okumaya devam et →

1 Yorum

Filed under Makale