🦋🤖 YERSİZ ŞEYLER

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

(İngilizcesi ve Almancası)

Camera Obscura üç boyutlu dünyayı düz bir yüzeye projekte eder. Dışarıdaki insan hacim taşır; ağırlığı, derinliği, dokusu, hareketi, çevresi ve geçmişi vardır. Karanlık kutunun duvarındaki insan ise ışık, kontur, oran ve perspektif halinde görünür. Küçük açıklık dünyanın belirli bir görünüşünü seçer, projeksiyon hacmi yüzeye çevirir, açıklıkta çaprazlanan ışınlar da sureti başaşağı düşürür. Camera Obscura böylece medya tarihinin üç temel işlemini tek aygıtta toplar: seçme, düzleştirme ve tersine çevirme. Optik işleyişin kendisi bu yapıyı açıkça gösterir (🔗).

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by Fİ 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

(İngilizcesi ve Almancası)

Özet

Güzellik problemi çoğu zaman yanlış yerden başlatılır. Tartışma, hangi yüzlerin, bedenlerin, nesnelerin veya biçimlerin güzel kabul edilmesi gerektiği üzerinden yürütülür; ardından bu kabullerin biyolojik mi, kültürel mi, evrimsel mi olduğu tartışılır. Fakat bu tartışmaların tamamından daha önce gelen ve genellikle sorgulanmayan bir varsayım vardır: İnsan algısının ürettiği estetik hükmün, hükmün konusu olan nesne hakkında doğrudan bir gerçeklik bilgisi verdiği varsayımı.

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

İnsan Sarrafı birine bakar ve “şıp diye anlarım” der. Bir bakıştan niyet, bir kıyafetten karakter, bir jestten ahlak, bir aksandan kalibre çıkarır. “Gözüm tuttu” dediği insana değer biçer; “gözüm kesmedi” dediğini daha hayatını görmeden aşağı yerleştirir. “Bunda kumaş var” dediğinde kişinin geleceğini işlenebilir malzeme gibi değerlendirir; “bu kalibrede biri” dediğinde çelişkili ve değişebilir bir insanı tek bir çap ölçüsüne sıkıştırır. Bu hükümler gündelik zevk sınırında kaldığında ukalalık üretir. Fırsatı, itibarı, görünürlüğü, hata hakkını ve çevreye erişimi belirlemeye başladığında Kast Mafyası ortaya çıkar.

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Madımak’ı kibrit çizimleriyle anma saçmalığı, Alevi Güzel Can’ın bütün düzenini tek bir küçük nesnede sıkıştırır. 2 Temmuz 1993’te Sivas’taki Madımak Oteli’nin ateşe verilmesiyle insanların öldürülmesinden sonra kibrit, failin kullandığı aracın hafıza simgesine dönüşür. Öldürülen insanların hayatları, düşünceleri, müzikleri ve kişilikleri yerine cinayetin tekniğini temsil eden nesne tekrar tekrar çizilir. Hatırlama amacıyla dolaşıma sokulan simge, katilin jestini mağdurların ikonografisinin merkezine yerleştirir. Unutmaya karşı üretilen görüntü, cinayet anını sürekli geri çağırarak kendi mesajını tersyüz edilmiş biçimde geri getirir. Madımak’ın kibriti yalnız kötü bir tasarım tercihi sayılmaz. Kibrit, yaranın temsil edilme biçiminin sonradan yaranın etrafında kurulan kimliği nasıl şekillendirebildiğini gösteren küçük bir makinedir.

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Güzel Can, dünyadaki kötülük karşısında temiz kalan insan görüntüsüyle ortaya çıkar. Hegel’in die schöne Seele dediği bu bilinç, kendi vicdanının saflığını gerçek eylemin getirdiği belirlenimlerden üstün tutar. Gerçek eylem karar ister, taraf yaratır, sonuç doğurur, sürtüşmeye girer ve özneyi kendi başlangıç niyetinin ötesine taşır. Güzel Can bu kirlenme ihtimalinin karşısına içsel doğruluğunu koyar. Lacan aynı figürü şikâyet ettiği düzensizlikten yaşayan özne olarak yeniden kurar. Žižek bu ilişkiye artı-keyfi ekler: özne acısından, fedakârlığından, düşmanından, memnuniyetsizliğinden ve ahlaki üstünlüğünden bir kimlik getirisi sağlayabilir. Estetizm bu düzeni görünüş alanına taşır. Rafine zevk öznenin kendisini bayağı dünyadan ayırmasını sağlar. Gurmelik dünyayı sürekli tadılacak ve değerlendirilecek bir nesneye çevirir. Sahicilik içsel hissi hakikat yetkisine yükseltebilir. Üstben bu saflık arayışını sonsuz bir kendini geliştirme görevine dönüştürür. Dijital platformlar şikâyeti ölçülebilir sinyale çevirir. Yapay zekâ estetik kıtlığı azaltırken rafineliği yeni ayrımlara göç ettirir. Fedakârlık sembolik borç yaratabilir. Mağduriyet kişinin bugünkü konumunu düzenleyen bir kimlik merkezine dönüşebilir. Kurtarıcılık, dünyanın bozukluğunu kişinin hayatına anlam veren misyona bağlayabilir. Bağışlama ise yargıcın kendi konumundan da vazgeçmesini gerektirir.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

(İngilizcesi ve Almancası)

Bimbo Avenger, modern kitle medyasının teşhiri tekrar tekrar güç görünümüne dönüştürdüğü kadın figürüdür. Süreç, seçilmiş bir kadın yüzeyiyle başlar. Oyuncu seçimi; yakın planları, afişleri, tanıtım portrelerini, moda haberlerini, küçük görselleri ve tekrar eden görsel tanınırlığı taşıyabilecek bir yüz sağlar. Hikâye daha sonra bu kadına bir mağduriyet gerekçesi verir. İhanet, yas, yoksulluk, çocuklukta deneylere maruz kalma, aile sorunları, bedensel yaralanma, mesleki aşırı yük, toplumsal aşağılanma, cinsel şiddet, dışlanma ya da kurumsal kötü muamele bu işlevi yerine getirebilir. Mağduriyet gerekçesi görüntüye ciddiyet kazandırır. Ardından kadını çevreleyen mecra, kahramanın kendisinde varmış gibi görünen karmaşıklığın büyük bölümünü sağlar. Senaristler yararlı bilgiyi onun yoluna yerleştirir. Yardımcı karakterler onu uygun anlarda küçümser. Koreografi rakipleri onun başarısını mümkün kılacak biçimde düzenler. Kurgu başarılı denemeyi korur. Müzik onun kararlarını önemli olarak işaretler. Doğaüstü sistemler yetenekler bahşeder. Gizli laboratuvarlar olağanüstü bedenler üretir. Soy bağları tarihsel önem kazandırır. Yerleşik franchise’lar ünlü nesneleri, isimleri, araçları, güçleri ve duygusal ilişkileri ona doğru aktarır. Videogame’ler daha da büyük görünmez bir aygıt ekler; çünkü interface’ler hedefleri belirler, haritalar coğrafyayı hatırlar, quest log’ları yükümlülükleri hatırlar, scanner’lar çevreyi yorumlar, save system’leri ölümcül hataları geri alır ve oyuncular başarı için gerçekten gereken tekrar tekrar çalışma işini yerine getirir. Kadın, dağıtık bir teknik makinenin ürettiği başarıların kurmaca içindeki payesini alır.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

(İngilizcesi ve Almancası)

Bilimkurgu, modern tarihinin başından beri insan yaşamının çok dar bir çevresel aralığa bağlı olduğunu sınadı. Güneş ışığı azaldığında sıcaklık ve fotosentez geriledi; bitkisel üretimin zayıflaması yiyecek sistemini sarstı. Güneşten ve atmosferden gelen termal yük yükseldiğinde bedenin açık havada kalabildiği süre kısaldı. Su azaldığında kent, tarım ve göç düzeni değişti. Deniz yükseldiğinde kıyı şehirleri setlere, pompalara ve yeni ulaşım biçimlerine bağlandı. Hava kirlendiğinde filtre, çevreyle beden arasına eklenen yaşamsal katman haline geldi. Gündüz aşırı ısındığında yaşam serin saatlere kaydı. Gece sıcak kaldığında bedenin ve binanın toparlanma süresi daraldı. Yangın dumanı sıcak bir dünyada Güneş’i yeniden kararttı.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

(İngilizcesi ve Almancası)

Gemiden korsan radyolar, yirminci yüzyılın ortasında müziğin kim tarafından seçileceğini, hangi sıklıkla çalınacağını ve hangi dinleyiciye ulaşacağını değiştiren yayın kuruluşlarıydı. Eski feribotlara, yük gemilerine ve balıkçı teknelerine stüdyolar, jeneratörler, vericiler ve uzun anten direkleri yerleştirildi. Gemiler kıyı devletinin karasuları dışına demirledi. Sinyal denizden karaya doğru ilerledi. Para, yakıt, yiyecek, plak, kayıt bandı, personel ve yedek parça ise karadan denize taşındı. Bu karşılıklı hareket, korsan gemi radyosunun hukukunu, ekonomisini, sesini ve gündelik çalışma düzenini birlikte kurdu.

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Kast mafyası önce kastetmekle işe başlar: Kişinin sözüne, bakışına, susuşuna veya davranışına onun yerine anlam ve niyet yükler. Bu müdahale her zaman suçlama biçiminde gelmez; bazen kişiye yüce, çekici, güçlü, yetenekli, vazgeçilmez veya seçilmiş olduğu söylenir. Olumlu görünen bu anlamlandırmanın negatif yüzü, kişinin kendi anlamı üzerindeki yetkisinin yine gasp edilmesidir. ‘Sen tehlikelisin’ hükmü kadar ‘Sen özelsin’ hükmü de dışarıdan kurulmuş bir kast olabilir. İlki kişiyi aşağılayarak, ikincisi egosunu besleyerek aynı sonucu üretir: Kişi artık kendi kastını değil, kendisine kast edilen anlamı taşımaya başlar. Övgü, burada hakaretin karşıtı değil, daha rahat kabul edilen biçimidir; çünkü kişi kendisine yüklenen olumlu anlamı korumak uğruna kendi çelişkilerini, sınırlarını ve gerçek arzusunu gizlemeye razı olur. Kast mafyası önce sana iyi veya kötü bir anlam kasteder; sen kendi kastında ısrar ettiğinde ise anlamına yönelttiği kastı giderek hayatına doğru genişletir.

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

(İngilizcesi ve Almancası)

Kolektif hayattan kusursuz kadın fantazisine, nişangâhtan toplumsal ağa

“Turnayı gözünden vuran birinci kadın” fantazisi, karmaşık bir hayat düzenini tek kadının kusursuz nişancılığına sıkıştıran gülünç bir anlatı kısayoludur. Bir kadın herkesten önce hedefi görür. Herkesin kaçırdığı noktayı vurur. Doğru kişiyi seçer. Krizi çözer. Topluluğun geleceğini belirler. Başka kadınların silahları, bilgileri ve fedakârlıkları onun hikâyesine katılır. Geniş bir toplum, tek bir olağanüstü bedenin çevresinde yeniden düzenlenir.