Tag Archives: Görce Yazıları

Lekesiz Zihnin Ezeli Günışığı: Nam-ı Pir’de bul beni yiğidim! — Işık Barış Fidaner

Lekesiz Zihnin Ezeli Günışığı‘nda (Eternal Sunshine of the Spotless Mind, 2004) Romeo ve Jülyet’e bir burgu yapılır: Jülyet Romeo’yu kabuletmek için ona Montague ismini terk ettirmişti [1]:

Tek düşmanım senin Babanın-Adıdır;
Sen kendinsin, Montague değilsin ya.
Nedir bu Montague? El değil ayak değil,
Kol değil surat değil, ne de diğer bir şey
Adamlarda bulunan. Başka bir ad oluversin!
Neymiş bu adlar? Gül dediğimiz o şeye
Başka bir ad versek hoş kokacaktı yine;
O halde Romeo’ya Romeo denmezse şayet
Kusursuzluğundan hiçbirşey kaybetmeyecek
Ünvan elden gidince. Romeo sal gitsin şu adı
Ve o adının yerine, ki sana ait bile değil,
Al benim tamamımı.

Okumaya devam et →

4 Yorum

Filed under Şey

Dada Nedir? Žižekçi-Lacancı Dadadaizm — Işık Barış Fidaner

Dada’yı anlamak için ismine bakalım. Dada’nın ilk akla gelen iki okunuşu vardır:

1) Да да! Evet evet! (Rusça)
2) Da da! İşte işte! (Almanca)

Birinci okunuşta aynı yıllarda yaşanan Ekim Devrimi’nin yankısı duyulabilir. Leninist devrimi ‘evet’leyen (Jasager, Brecht [1]) Rusya’nın çapraz kestiği (Birinci) Dünya Savaşı zaten hayırsız Dadaizmin vefasız anasıydı.

İkinci okunuşta ise hem Hegel’in duyu-kesinliği (sense-certainty, sinnliche Gewissheit) paradoksu/saçmantığı hem de Heideggerci Dasein/Nahora’nın tutunduğu tikelliklerle birlikte Nazizm’e savrulacağı müteakip (İkinci) Dünya Savaşı yankılanır [2].

Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Şey

Zalim Meleğin Tezi — özel sayı

untiYazılar tek tek linklerden ya da kitabın etiket sayfasından (Zalim Meleğin Tezi) okunabilir.

Işık Barış Fidaner

İçindekiler

+ Zalim Bir Meleğin Tezi (Yoko Takahashi)

— Neon Genesis Evangelion’da Lacancı Cinsiyetlenme

— Neon Genesis Evangelion 1: Melek Saldırısı

— Neon Genesis Evangelion 2: Yaratık

— Neon Genesis Evangelion 3: Nakil

— Neon Genesis Evangelion 4: Kirpi İkilemi

— Neon Genesis Evangelion 5: Rei, Kalbin Ötesi

— Neon Genesis Evangelion 6: Tokyo-3’te Kritik Muharebe

— Neon Genesis Evangelion 7: İnsan İşi

+ Uçur Beni Aya (Claire Littley)

Diğer derlemeler

暴 : zalim, haşin, şiddetli

3 Yorum

Filed under Kitap

Aktivizm vs. Ettirgenlik — Işık Barış Fidaner

Politik eylemlerde iki amaç sayılabilir:

1) Edilgen halde kalmayıp etkin hale geçebilmek
2) Kendisi etmekle kalmayıp başkalarına da ettirebilmek

Bu amaçlardan birincisi kendine dönük, ikincisi başkalarına dönüktür. Her kendilik başkalarına göre anlam kazandığından bu amaçlardan ikincisi daha mühimdir. Ama herkes kendisiyle daha fazla meşgul olduğundan pek tabii birinci maksat ön plana çıkar. Bunları şöyle adlandıralım:

1) Aktivist maksat
2) Ettirgen amaç Okumaya devam et →

5 Yorum

Filed under Şey

ET: Müzmin Çiçek — Işık Barış Fidaner

ET‘nin (1982) bir sahnesinde evin annesi çocuk odasını kolaçan ederken uzaylı ET ayıcıkların arasına saklanıp kıpırdamayarak oyuncak numarası yapıyordur, böylece yönetmenin ismi sahnelenir [1]:

Sit-even Spiel-berg: Düzgün dursana oyuncak yığını!

ET bilimkurgu evreninden gelmiştir ama yara geçiren ve çiçek açtıran süpergüçleriyle büyükurgu evrenine de aittir. Bir sahnede annenin küçük kıza okuduğu Peter Pan pasajındaki Çıngırdak perisi gibi ET uzaydan gelmiş bir peridir [2]. Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Şey

Zamanda Sıçrayan Kız: Bir Küratörün Köken Hikayesi — Işık Barış Fidaner

The_Girl_Who_Leapt_Through_Time_poster

Zamanda Sıçrayan Kız (2006) tutkulu bir küratörün köken hikayesini anlatır.

Liseli kız Makoto buzdolabındaki pudingini kızkardeşi yiyince entropi ile tanışır. Çünkü ‘pudingin delili yenmesindedir’, zamanın delili de tersinmez akışındadır.

Makoto ‘sonradanlık’ etkisiyle deneyler yapar, yaşadıklarını teyzesiyle paylaşır. Müzede resimler restore eden teyze zaten ‘entropik bozunum’u yakından tanır.

Okumaya devam et →

5 Yorum

Filed under Şey

Temmuz’un Kurban Edilmesi: İştarya Üzerine Çalışmalar — Işık Barış Fidaner

Histeri-Histrio’nun kaynağını ararsanız uygarlığın köküne kadar yolunuz var [1]:

Histeri: rahim/sonradan (Yunanca)
Histrio: tiyatrocu/vülger (Latince)
İster: tiyatrocu (Etrüskçe)
Aster: yıldız (Antik Yunanca)
Astarte: tanrıça (Fenikece)
İştar: tanrıça (Akadca)

Bu hattın belirginliğini anlamak için İştar’ın köken hikayesini anımsamak yeter: İştar/İnanna yerleri ve gökleri terk etti, kızkardeşine ulaşmak için (öteki kadın). Okumaya devam et →

6 Yorum

Filed under Şey

Ab-ı Sanat: Yerlendirme ve Yerleştirme: Küratör, Sanatçı, Eleştirmen: Öylelik, Böylelik, Şöylelik — Işık Barış Fidaner

Herhangi bir sanat eseri herhangi bir sergide size şöyle diyordur:

İşte böyle.

Bu hitap ‘işte’ aracılığıyla ‘böyle’liği çerçevelemiştir:

İşte [ böyle. ]

Çerçevenin dışına ve içine isabet eden roller şunlardır [1]:

Yerlendirme [ yerleştirme. ] Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Şey

Neon Genesis Evangelion 7: İnsan İşi — Işık Barış Fidaner

(öncesi: Neon Genesis Evangelion 6: Tokyo-3’te Kritik Muharebe)

Yedinci bölümün konusu eril ahmaklıktır. Nerv’de (Ritsuko ve Misato’nun simgelediği) tamamsızlık ve arzu riayetinden bihaber bir teknoloji şirketi ‘sinir krizleriyle’ gündem olan Eva’ları ‘histerik kadınlara’ benzetir ve daha ucuza kontrollü bir robot ürettiğini iddia eder (Eva’lar zaten robot/yaratık arası varlıklardır). Bu şirket Lacancı cinsiyetlenme şemasında Japon ordusuyla birlikte ‘Herkes tabidir’ kaidesine tekabül eder. Kaide koymanın istisnayı bertaraf edeceğini sanmak da eril ahmaklığın özüdür.

Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Şey

Neon Genesis Evangelion 6: Tokyo-3’te Kritik Muharebe — Işık Barış Fidaner

(öncesi: Neon Genesis Evangelion 5: Rei, Kalbin Ötesi)

Süpermelek karşısında süperharekat organize edilen altıncı bölümde Shinji’nin görevi süperenerjili süpersilahı süperzamanlama ile ateşlemektir, Rei’nin görevi ise o esnada Shinji’ye kalkan olmaktır. Böylece Nam-ı Pir’in fallustan farkı iyice vurgulanmış olur: Fallus saldırgandır, Nam-ı Pir savunmacıdır. Okumaya devam et →

4 Yorum

Filed under Şey