Tag Archives: Işık Barış Fidaner

Birine iltifatla yanaşıp onu kendi (sanal) ‘lütuf’larına tabi kılmak diye bir davranış deseni var.

Sosyal medyada biraz olsun sıfatlanan her ‘kullanıcı’ kendi fav/RT’sini ‘lütuf’ sayarak yaptığı az buçuk çevreyi daha hatırlı bir ‘ağlaşma’ya (respected network) iltifatla yanaşmakta ‘kullanıyor’.

Fakat demokratikimsi terimlerle kodlanan (geçer akçe sayılacak) ‘katkı’ları mühürleyip damgalamakla ve (geçerli addedilecek) ‘katılım’ biletlerini bastırıp dağıtmakla yetkili Sanal Ağalar bu yalıtık fasit dairelerin başlarını tutmuş durumda.

Anlama ve anlamama arasındaki bedel ilişkisi düz veya ters olabilir:

1) Anlamanın bedeli anlamamadır.
2) Anlamamanın bedeli anlamadır.

(öncesi: İltifatla Yanaşmak Olta Saldırısıdır (Phishing Attack))

Haysiyet alışverişinin iki temel yöntemi vardır:

1) İltifatla yanaşma
2) Kamusal destek

Bunları belirgin örneklerle kolayca ayırt edebiliriz:

1) İltifatla yanaşma: Birinin DM’lerine girip ‘Güzel bayan, yaş kaç?’ yazmak
2) Kamusal destek: Açıktan ‘Güzellik yarışmasında X’i destekliyorum’ yazmak

Olta saldırısı (phishing attack) denince şuna benzer bir e-posta akla gelir:

Tebrikler 1000$ kazandınız! Ödülünüzü almak için tıklayınız!

İnsan para kazanmak için haysiyetini bir mesleğe tahvil ederek sosyalleşir. Meslekler de en basitinden en karmaşığına kadar rekabetçi yollarla şekillenir. İşte olta saldırısı haysiyeti paraya tahvil etme mecburiyetinize yaslanarak bir ‘ödül’ kılığında sanal bir haysiyet bahşedeceğini bildiriyordur siz muhatabına. Oltadaki yem para değil, ‘hak edilmiş parayı haysiyetle teslim alma’ hayalidir.

ChatGPT’nin ‘nadir zeka’sına aşağıdaki ifadeyi verdim:

Eleştirel Beyefendilerin Sırt Sıvazlama Evreni

ChatGPT de ‘istisnai sentez yeteneği’yle bu ifadenin öyküsünü kurgulayıverdi. Eleştirellik ve sırt sıvazlama bu hikayede karşıt kutuplarmış gibi barıştırılıyor. Ama öyle bir Mutlu Son var ki bunların zaten fazlaca uyumlu olduğu besbelli.

Henüz yok ama Yersiz Şeyler’in kamuoyu bir gün mutlaka oluşacak. Ölmemi bekler mi beklemez mi bilmiyorum ama temel önkoşul yanaşma mantığının aşılmasıdır [1]. Şimdi bunu engelleyen dirençleri sayalım:

1) Yüz verince tepesine çıkamazsam görmezden gelirim.

2) Birkaç çağrışım verip süresiz şükran garantisi isterim. Okumaya devam et →