Tag Archives: Tercihan

Tercihan — derleme

untiYazılar tek tek linklerden ya da kitabın etiket sayfasından (Tercihan) okunabilir.

Işık Barış Fidaner

İçindekiler

— Theseus’un Gemisi: Kalbim Egeus’ta Kaldı

— Ne zaman karadır? Nizam Ankara’dır! Memnunuz ki yerimizden dönenimiz yok seferinden!

— Tercihan, Tercih anı, Terci hanı, Ter cihanı

— Bak-teri: bağırsakta yaşar bağırmasak da!

— İdeoloji sahiden ağır mevzu!

— Çifte zaman teorisi ve bildiği-varsayılan-yüzey

— Tamamsız Evren: Enerji & Entropi, Tamamlık & Tamamsızlık

Diğer derlemeler

抉 : belirlemek, tercih

Yorum bırakın

Filed under Kitap

Tamamsız Evren: Enerji & Entropi, Tamamlık & Tamamsızlık — Işık Barış Fidaner

(öncesi: Çifte zaman teorisi ve bildiği-varsayılan-yüzey)

Beliriş zamanını (henüz belirmemiş zaman bölgesini) S(Ⱥ) ile ilişkilendirdik, çekim zamanını (belirmiş zaman bölgesini) ise S1 ile ilişkilendirdik. Yine Lacancı terimlerle bunlar sırayla imkansız ve gerekliye tekabül eder [1].

0) Beliriş zamanı imkansızdır, zira pratikte onu asla tespit edemeyiz. Aynı bednam “karanlık madde” gibi beliriş zamanının da ancak semptomatik bir varoluşu olabilir. Evrenin belirişi “durmadan atlanır (hiç yazılmaz)”.

1) Çekim zamanı gereklidir, zira pratikte hep onu yaşarız: Madde hep maddeyi çeker, nesneler hep yere düşer, Ay hep Dünya etrafında döner, vb. Evrensel çekim “durmadan yazılır”.

Okumaya devam et →

13 Yorum

Filed under Şey

Çifte zaman teorisi ve bildiği-varsayılan-yüzey — Işık Barış Fidaner

(öncesi: İdeoloji sahiden ağır mevzu!)

Bir parçacığın holografi perdesine yakınlaşıp onun “herşeyi bilişiyle” kaynaştığı ilksel sahneyi inceledik. Şimdi gelin aynı makaleden bir başka şemayı inceleyelim [1]:

verlinde
Okumaya devam et →

9 Yorum

Filed under Şey

İdeoloji sahiden ağır mevzu! — Işık Barış Fidaner

Fizikte Holografi İlkesi diye bir şey var: Uzayla ilgili malumat düşük boyutlu bir sınır/perdede kodlanmıştır. Bu sınır/perde genelde ufukta uzanan bir 2B yüzeydir ve 4B uzay-zamana dair “herşeyi bilir”.

Verimli bir mecazdır bu. Bu “herşeyi bilen” yüzey, bir düşlem perdesinin fiziki/gerçek versiyonu gibidir. İnsan egosunun aynadaki/perdedeki yansımasıyla şekillendiği Lacancı ayna evresini anımsatabilir. Veyahut kapitalist toplumun meta fetişizmi duvarının insanı harfiyen yiyip bitirdiği Pink Floyd: The Wall filmini anımsatabilir [1].

Okumaya devam et →

11 Yorum

Filed under Şey

Bak-teri: bağırsakta yaşar bağırmasak da! — Işık Barış Fidaner

Rahatlayan bir insanda otonom sinir sisteminin hazzet-ve-hazmet (rest-and-digest) halinde olduğunu söylememiz insanlarda ruh halinin sindirim sistemiyle yakından ilintili olduğunu ima eder: Sindirim ne kadar iyi çalışıyorsa insan o kadar rahat eder [1].

Aynı nedenle ruhsal/düşünsel zorluklar bağlamında da “karın ağrısı” veya “hazımsızlık” gibi kavramlara başvururuz. Mühim kararlar alırken başvurulan ‘gut instinct’ (bağırsak içgüdüsü) İngilizcede yaygın bir deyimdir. Bunlar belki birer mecaz veya analojiden ibarettir ama neden daha fazlası olmasın?

Okumaya devam et →

2 Yorum

Filed under Şey

Tercihan, Tercih anı, Terci hanı, Ter cihanı — Işık Barış Fidaner

Tercihan, bir eylemi isteğe bağlayan zarftır. Örnek: Tercihan oraya gittim.

Tercihan’ı makaslayarak üç farklı okuma elde edebiliriz:
1) Tercih anı
2) Terci hanı
3) Ter cihanı
Şimdi bunlara birer birer bakalım.

Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Şey

Ne zaman karadır? Nizam Ankara’dır! Memnunuz ki yerimizden dönenimiz yok seferinden! — Işık Barış Fidaner

(öncesi: Theseus’un Gemisi: Kalbim Egeus’ta Kaldı)

Ufukta yelkenli ararken akla karayı seçen Atina Kralı Egeus’un düştüğü ikilemi şöyle dile getirebiliriz:

Ne zaman aktır? Ne zaman karadır?
Nizam anaktır! Nizam Ankara’dır!

Okumaya devam et →

7 Yorum

Filed under Şey

Theseus’un Gemisi: Kalbim Egeus’ta Kaldı — Işık Barış Fidaner

ege“Yeni maceralara yelken açalım!” deyimindeki gibi, yelken herşeye elçilik edebilir. Mecaz-ı mürselin en bilindik örneği odur: “Yüz yelkenli gemi” yerine “yüz yelken” denmesidir.

Mitolojide ise yelkenler feci bir iletişim kazasına yol açmıştır: Atina Kralı Egeus oğlu Theseus’un deniz seferinden memlekete dönmesini bekliyordu. Seferden önce baba-oğul mutabık oldukları kodlama sistemine göre:
1) Theseus eğer muzaffer olup sağ kalmışsa gemi direğine ak yelken çekecekti.
2) Yok eğer mağlup olup can verdiyse gemi direğine kara yelken çekilecekti.

Minotor’u yenip galip geldiği halde Theseus talihsiz bir sakarlık edip gemi direğine kara yelkeni çekti. Okumaya devam et →

13 Yorum

Filed under Şey