Monthly Archives: Haziran 2022

Žižek-Olayının entelektüel işlemi şu üç mecazda özetlenir:

Seminer 3‘te Lacan imleyenin “işaretin notunu düşmek” olduğunu belirtir: Gemi kaptanı şahit olduğu olayı seyir defterine yazar. Yazılan şey imleyen olur, artık işaret değildir.

Hegel’in Ruhun Fenomenolojisi‘ndeki duyu-kesinliği tartışmasını anımsayalım: Şimdi Gece olduğunu görürüz ve “Bu hakikati deftere yazarız”; ama sonra güneş doğar ve Şimdi Gündüz olur. Yani “Şimdi” imleyeninin dolayımı ile “Gündüz” ve “Gece” işaretlerinin dolaysızca değişmesi arasında uyuşmazlık çıkar. İşte bu yüzden Hegel imleyene “genel olumsuzluk” der.

Lacan’ın üçgen şemasındaki (Encore sayfa 90) üç öğe S(Ⱥ), objet a ve Fallus’tur [1]. Bu üçlünün merkez öğesi Fallus’tur çünkü simgesel düzenin kör noktasına oturmuştur, İmgesel ile Gerçek’in arasında durur [2]:

Sağ üstteki Fallus öznenin hep hüsran yaşadığı çelişki noktasıdır çünkü öznenin hayalleri orada ya gerçekleşir ya gerçekleşmez [3]. Bu hüsran kaçınılmazdır çünkü hayal edilen Şeyin gerçekleşmesi çoğu zaman gerçekleşmemesinden daha beterdir. İşte bu yüzden Fallus nefretin de merkezi olur [4]. Kadınlar bundan kötü etkilenir çünkü mevcut toplumsal cinsiyet rejimi kadınları erkeklerin hayallerine hapsolarak bu Fallus çelişkisini bedenlemeye yöneltir [5]. Deleuze’ün bir zamanlar dediği gibi “Başkasının hayaline hapsolduysan işin bitmiştir.”

Bana göre Žižek’in en afallatan tezi şudur:

Erkeğin heteroseksüel aşkı aslında homoseksüeldir, kadının kadın kılığına girmiş bir erkek olduğu düşlemi ile ayakta tutulur. (Kendini Tutamayan Boşluk)

Bu tez harfiyen okunursa erkeğin kadına heteroseksüel aşkı diye bir şey olamaz, çünkü erkek kadının penisli olduğunu düşlüyor olmalıdır. Žižek’in Lacancı öncüllerini izlediğim için iki cinsiyetin cinsel münasebeti becermesinin bünyevi imkansızlığını kabul ederim ama bu durum onların sahiden aşık olmaları mümkünatını çürütmez. O halde erkek kadını neden kadın olarak sevemesin ki? Neden illa onda olmayan bir penisi düşlemesi gereksin ki?