Category Archives: Şey

Niceliğin Niteliğe Dönüşümü Kanunu Hakkında — Friedrich Engels

friedrich_engelsAma Hegel’in keşfettiği tabiat kanununun en önemli galibiyetlerini kutladığı yer, kimyadır. Kimya’nın nicel bileşimlerin değişmesi sonucunda bedenlerde olan nitel değişimlerin bilimi olduğu söylenebilir. Bunu Hegel kendisi zaten biliyordu [1]. Oksijen örneğindeki gibi: olağan hâldeki iki atom yerine bir molekülde üç atom birleşirse, ozon elde ederiz, o da sıradan oksijenden koku ve tepkime olarak gayet farklı bir bedendir. Yine, oksijenin nitrojen ya da kükürtle bileştiği çeşitli orantılar alınabilir, bu orantıların her birisi öbürlerinden nitelik anlamında farklı bir cevher üretir! Kahkaha gazı (nitrojen monoksit, N2O) nitrik anhidritten (nitrojen peroksit, N2O5) ne kadar farklıdır! Birincisi gazdır, ikincisi sıradan sıcaklıklarda katı kristal bir cevherdir. Fakat bileşimdeki bütün farklılık ikincinin birincinin beş katı kadar oksijen içermesidir, ve bu ikisinin arasında onlardan başka üç nitrojen oksit daha vardır (NO, N2O3, NO2) ki bu üç bileşiğin her birisi hem öbür ikisinden hem de birbirlerinden nitelik anlamında farklıdır.

Okumaya devam et →

4 Yorum

Filed under Çeviri, Şey

Gönüllü emeğin takdir edilmesi

Gönüllü çevirinin takdir edilmesini önemseyerek benimle irtibata geçen Kolektif Kitap‘a yazdığım yanıtı başkaları da okuyabilsin diye yayınlıyorum.

Merhaba,
Takdir edememe sorununu (gönüllü emekle de ilgili yani çabayla, gayretle ve nasıl yorumlandığı sorunuyla da ilgili bu sorunu) ben bilimsel paradigmanın tıkandığı bir yer gibi algılıyorum.

Okumaya devam et →

2 Yorum

Filed under Şey

Yoldaşlar!

Gelin buzulları sağlam duran bir gezegene göç edelim!

welcoming_winter_snow.jpg

1 Yorum

Filed under Şey

Hollanda’nın tüm üniversite rektörlerinden açık mektup — Hollanda’nın tüm üniversite rektörleri

Hollandalı üniversite rektörlerinin bilim özgürlüğü açıklamasını Türkçe’ye çevirmek de bize düştü.

Allah kabul etsin.

IBF

8 Şubat 2017

Rektörler bilim özgürlüğü konusunda endişelidir

Hollanda’nın tüm üniversite rektörleri bilimcilerin özgürlüğünün giderek kısıtlanması konusunda endişelidir. NRC Handelsblad’da bir açık mektup ile seslerini duyurdular.

Bilim özgürlüğünün tepesinde kara bulutlar toplanmakta

Bilim özgürlüğünün ufkunda kara bulutlar toplanmakta. Onlarca yıl dünyanın her yanında bilimcilerarası irtibatların giderek özgürleşmesinin ardından, İkinci Dünya Savaşı’ndan ve özellikle de Berlin duvarının yıkılışından beri uzun süren bir gerilim düşüklüğünün ardından, bilim özgürlüğü bugün giderek büyüyen kısıtlamalarla yüz yüze kalmaktadır.

Okumaya devam et →

5 Yorum

Filed under Çeviri, Bildiri, Bilim, Şey

Doğrulanmış Bilgi Yerine Sentezlenmiş Bilgi

iniyor

‘Bilgi’ derken ‘doğrulanmış bilgi’ kastetmiyorsun değil mi? Çünkü “Destina diye birisi var mı yok mu?” diye gidip şarkının söz yazarına sormuş değilim. Kendi bilinçdışım bana ne demişse onu iletmişim.

Yani ‘bilme’ olduğu ‘doğru’ [*] ama eminlik/kesinlik [+] statüsü havada kalan bir bilme var. Gerçi bu ‘havada kalma’nın havasından nefes alınabiliyor. ‘Gökten inme’yi böyle yorumladım çünkü bana da bir anlamda gökten iniyor, bir yerde saklayıp bekletiyor değilim (o yüzden mübadele edilebilir bir değer üretilmiyor).

Bir şeyler havada kalıyor ve o havadan nefes alınabiliyor. Kimyasal anlamda bir ‘kültür’ denebilir belki buna. Kesinlik/eminlik de bu kimyasal kalıcılıkla sağlanıyor: İnorganik bileşenlerin (harfler, sözcükler) yok edilmesi imkânsız, dolayısıyla da organik bileşenleri (kelimeler, [-] cümleler, …) her zaman yeniden sentezlemek mümkün. Bu bilgide ‘doğrulama’ yerine geçen böyle daha başka bir kalıcılık şekli var.

O zaman bu bilgiye ‘sentezlenmiş bilgi’ denebilir sanırım.

[*] ‘Doğru’ da ne demekse. Heralde hazımsızlık yapmayan herhangi bir şeye ‘doğru’ deniyor.

[+] Kesinlik yazılı kararlaştırmayı, eminlik sözlü kararlaştırmayı belirtiyor. Yazılı kararlaştırma çok zor bir iş, mesela Haziran 2013’ten beri hâlâ “Kesin bilgi RT” sözü talep ettiği geçerliliği kazanabilmiş değil. Sözlü kararlaştırma ise hiyerarşikleşme eğiliminde, yani ‘ağbiselleşme’ eğiliminde, yani risk yönetimine dönüşerek abuklaşma eğilinde. Kesinlik/eminlik hakkında: flood

[-] Bir ‘sözcük’ talep değeri kazanırsa ona artık ‘kelime’ diyorum. Yani aynı harf dizisinin inorganik olanına sözcük, organik olanına kelime diyorum.

Bilme eyleminden gelen ürün olarak bilgi. Doğrulanmış bilgiyi kastetmiyorum, evet. Senden öğrendiklerimi, yorumlanabilecek bir nesneye ilişkin haber veren, dayanaklı bilme eylemi sayıyorum. Bu bilginin kesinliği senin onu yazılı olarak iletmiş olmandan gelebilir; dönüp dönüp defalarca kontrol edebiliyorum çünkü. Ama eminim diyemem, her kontrolümde başka bir vehçesine ayabilirim. Bu belirsizlik ise meselenin gökten inmesine açıklık getiriyor.

Buna sentezlenmiş/sentetik bilgi denebilir bence de; denir hatta. Eminim!

3 Yorum

Filed under Şey

Eğitim Bakanlığı W. E. B. Du Bois’nin adını yanlış yazdığı için özür dilediği mesajı yanlış yazdı — Lydia O’Connor

Lydia O’Connor — 12 Şubat 2017 — huffingtonpost.com

Herşeyin uyduruk olduğu, yazım yanlışlarının önemsiz olduğu 2017’ye hoşgeldiniz.

Belki de Eğitim Bakanlığı W. E. B. Du Bois hakkında tweet atmadan önce adının nasıl yazıldığını Frederick Douglass‘a telefon edip sormalıydı.

Ajans, Pazar sabahı atılan bir tweette ünlü medenî haklar aktivisti Du Bois’den bir alıntıyı “W.E.B. DeBois”e atfetti.

Okumaya devam et →

1 Yorum

Filed under Çeviri, Şey

Kaplan Kaplan — çeviri derlemesi

kaplan-kaplan-kapak

(76 sayfa — PDF — LaTeX)

İçindekiler

— Kaplan (William Blake)

— Hayatın yapıtaşları yıldız ışığından geliyor (Ray Cahill)

— Quark’ın Finnegans Wake ile ne ilgisi var? (Merriam-Webster)

— Karanlık evreni arayan fizik, çarpıştırma verileriyle ziyafet vermeye hazırlanıyor (Tom Miles, Ruth Pitchford)

— Laboratuvardaki herkes (Aslı Erdoğan)

— Fizik ve kadın gerçeği üzerine

— Karımı seviyorum. Karım ölmüş. (Richard Feynman)

— Ayrımcılık: Enformel, Fizikî, Formel, Elektronik

— Kanıtlanmış bir olguyu ikrar edemeyişin, bir yetkiliye müracaat ederek birisini (bu olayda beni) “ne yazık ki” gözardı etmeye çevrilmesi

— Fırtınalı yoğun hava şartları geçiren İsveç yarım milyon kWh rüzgâr gücüyle rekor kırdı (Andrew Griffin)

— İsveç yeni iklim kanunu ve sıfır neşir hedefi sundu (Lee Roden)

— Yoksa İsveç başbakan yardımcısı sadece kadınlarla çektirdiği bu fotoğrafla Trump’ı trolledi mi? (Lee Roden)

— Meçhul Yurttaş (Wystan Hugh Auden)

— Oynamış olacaklar (Alan Turing)

— Tamamsız baskınlık

— ‘Mutant’ Papatyalar Sahiden Fukuşima Yayılımından Mı Kaynaklandı? (Brian Clark Howard, Rachel Becker)

— Fuji Dağı Kıpkırmızı (Akira Kurosawa’nın Rüyalar filminden)

— Barış’ın başka biri olması

— Barış sen neden böylesin?

— Nerede? (Jean Piaget)

— Kağıt Kesiğinin Tedavisi

— Data virüsü mü yoksa kız basili mi?

Diğer kitaplar

2 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim, Kitap, Şey

Amed City Theater opens with its first play — Vecdi Erbay

Amed City Theater has prepared its first play. The theater will perform its first play on Saturday

tiyatro736

Vecdi Erbay — 10 February 2017 — gazeteduvar.com.tr

Etimesgut subprefect Cumali Atilla who had been appointed as kayyım [*] to Diyarbakır in November 2016 had de facto shut down the City Theater by not renewing the agreements of the 31 actors/actresses of the theater. In the time being, the actors/actresses of Diyarbakır City Theater weren’t able to perform the plays that they’d prepared for the new season. They also went through hard times economically.

Okumaya devam et →

1 Yorum

Filed under Çeviri, Şey

We reject the terminations in DTCF Department of Theater — ÖKM Stage

The terminations of academics in DTCF Department of Theater, Ankara, the first academic department in Turkey to give theater education, is the most noticeable example of the activities that have been getting worse and worse in Turkey each and every day, to dismay, to erode and to destroy everyone that have been producing in theater and contributing to these productions.

We reject the silencing of artistic production! We reject the silencing of all constituents that have been contributing to artistic production! We reject the attempt to expel art to a point where it’s difficult and even impossible to reach! We reject the dysfunctionalization of a department that have made inappreciably high contributions to the world of theater!

As we have said before the theaters will produce will live will not be destroyed!

ÖKM Stage

English: Işık Barış Fidaner

Türkiye’de akademik olarak tiyatro eğitimi veren ilk bölüm olan Ankara DTCF Tiyatro Bölümü hocalarının KHK ile meslekten ihraç edilmesi, Türkiye’de her geçen gün artan tiyatroda üreten ve üretime katkı sağlayan herkesi, yıldırma, yıpratma ve yıkma faaliyetlerinin en gözle görünür örneğidir.

Sanatsal üretimin ve sanatsal üretime katkı sağlayan tüm unsurların çeşitli yöntemlerle susturulması, sanatın ulaşılması güç hatta imkânsız bir noktaya çekilme çabasını ve tiyatro dünyasına sayılamayacak kadar katkı sağlamış bir bölümün işlevsizleştirilmesini reddediyoruz!

Daha önce de söylediğimiz gibi tiyatrolar üretecek yaşayacak yok olmayacak!

ÖKM sahnesi

1 Yorum

Filed under Çeviri, Şey

Fedadan Kalanın Yüceltimi ~ Atharva Veda

1
Fedadan Kalan, ad, şekil ve dünyayı içerir.
İndra ve Agni ve tüm evren orada bulunur.

2
Fedadan Kalan yeri ve göğü, olan herşeyi tutar.
Fedadan Kalan denizi, suları, ay ve rüzgârı tutar.

3
Gerçek olan da olmayan da Kalandadır, Prajāpati, ölüm ve güç.
Oraya dayanır dünyalılar, kapanma ve açılma, içimdeki rahmet.

Okumaya devam et →

6 Yorum

Filed under Şey