Category Archives: Şey

İklim Krizi İkilem Krizidir: Araba Egzozu mu İnek Gazı mı? — Işık Barış Fidaner

İnsanlar ikilemlerle düşünüp karar alırlar: Gideyim mi kalayım mı? Şunu mu seçsem bunu mu seçsem? Harekete geçeyim mi yoksa yerimde mi durayım? Susayım mı konuşayım mı? Katılsam mı ayrı mı dursam? Teyit alabildim mi boşa mı düştüm? Tutunmayı sürdürsem mi yoksa bırakıp gitsem mi?

Okumaya devam et →

6 Yorum

Filed under Şey

Fleabag: Şakacıktan Ölmüşlük Etrafında Sahnelenen Toplu İğdiş Mizanseni — Işık Barış Fidaner

fleabag

Phoebe Waller-Bridge’in kendi hayatından desenlere yer verdiği Fleabag dizisi, merkezine oturan Godmother figürü nedeniyle, gerçek annesi Teresa’ya cici annesi Rosemary’yi çekiştirdiği bir mizansen gibi okunabilir [1]. Fakat senaryodaki ipuçlarına dikkat ederseniz Phoebe’nin bu güldürüde cici annesi ve kendisinin yanısıra gerçek annesiyle de dalga geçtiği hissedilir: Okumaya devam et →

4 Yorum

Filed under Şey

Öldüğünü Bilen Anne veya Doğa Hayaleti — Işık Barış Fidaner

🪞⚔️👁️ Post-Feminizm 🪞⚔️👁️

‘Öldüğünü bilmeyen baba’ hayaleti Lacancı-Žižekçi Üstben teorisinde temel bir yer tutar. Sigmund Freud’un aktardığı bir rüyada geçen ve Jacques Lacan’ın uzun uzadıya yorumladığı bu hayaletin aynısı Vladimir Lenin şahsında Leon Troçki’nin rüyasına da girmiştir [1].

Slavoj Žižek bu mefhumdan hareketle ‘öldüğünü bilmeyen Tanrı’ olarak tanımladığı büyük Öteki kavramıyla Lacancı simgesel düzeni kurumlaştırır [2]. Bu tezin tarihsel anlamı şudur:

1) Marx ve Engels’in Avrupa gezisini anlattığı meşhur Komünizm Hayaleti ‘öldüğünü bilmeyen Tanrı’ statüsüyle kurumlaşır.

2) ‘Stalinizm sapkınlık gibi yapılanmıştır’ bildirisiyle Slavoj Žižek Komünizm Tanrısına ‘ölmüş olduğunu hatırlatan’ kişi olur.

Okumaya devam et →

9 Yorum

Filed under Şey

Medcezir Dalgalanma Değildir: Maraş Depreminde Süper Yeniay Tesiri — Işık Barış Fidaner

ay

Dünyamızda Ay’ın tesiriyle birçok medcezir yaşanır:

1) Sulardaki medcezir, umman veya deniz sularının gelgitidir, kah yükselmesi kah alçalmasıdır (meddi ve cezri: geliş ve gidiş: waxing and waning). Dünya üzerindeki yerel noktanın Ay mesafesi oradaki su kütlesinin maruz kaldığı tesiri belirler. Devir süresi bir gündür.

2) Ay mesafesindeki medcezir, Ay’ın uydusu olduğu Dünya’ya yörüngesi boyunca kah yaklaşması kah uzaklaşmasıdır (yerberi ve yeröte: perigee and apogee). Dünya’nın gezegen olarak global Ay mesafesinde yaşanan gelgitler yüzeydeki suların gelgitine de tesir eder. Devir süresi birkaç haftadır.

3) Ayışığındaki medcezir, Dünya’ya yansıyan ayışığının kah artması kah azalmasıdır (dolunay ve yeniay: full moon and new moon). Dünya-Ay-Güneş üçgeni yer değiştirdikçe Ay evreleri birbirini izler. Devir süresi 29.5 gündür [1].

Okumaya devam et →

6 Yorum

Filed under Şey

Yardım! Yaramadın! — Işık Barış Fidaner

— Yardım!
— Yaramadın!

Maraş depremler silsilesinde öne çıkan bu şablonda iki katman birbirini perdeledi:

Okumaya devam et →

2 Yorum

Filed under Şey

Güllü Koz Destanı: Karınca ve Ağustosböceği — mesel

Her yaz olduğu gibi o yaz da ağustosböceği türküsünü okudu. 

Karıncalar da her sene yaptıkları gibi duydukları ezginin neyin nesi olduğunu araştırsın diye izciler gönderdiler.

Ama önceki yılların aksine bu kez şansı yaver giden izci grubu ağustosböceğinin işaretiyle bir şeker tepesi buldu ve bittabi derhal oradaki besleyici kırıntıları yuvalarına taşıyıp depolamaya başladı.

Şeker mahallindeki gül kokuları ve ellerine geçen koz nedeniyle karınca toplumu biriktirdiği bu gıdaya Güllü Koz adını verdi.

Okumaya devam et →

4 Yorum

Filed under Kurgu, Şey

İnkarcı Erdem Serabını Güneş Diye Yutturamazsınız

Slavoj Žižek artık popüler bile olmadığı halde hınçlanmış bir döneğin otorite boklama nostaljisini görünce “Cebrail tepeleri sallıyor” zannına gark olan inkarcı bireylerimiz koşa koşa mükerrer çeviri sırasına girmişler:

Okumaya devam et →

2 Yorum

Filed under Şey

Üç Maymun 🙈🙉🙊, Üç İnsan 😎😱🤭 — Işık Barış Fidaner

Japoncada üç durdurucu emir şöyledir:

見ざる = Mizaru = Bakmayın
聞かざる = Kikazaru = Duymayın
言わざる = İvazaru = Konuşmayın

Emirleri noktalayan son iki hecede kelime oyunu vardır:

ざる = zaru = mayın 
猿 = saru = maymun

Meşhur Üç Maymun simgesinin kaynaklandığı bu Japonca kelime oyunu kolayca Türkçeye uyarlanır [1]:

🙈 = Bakmaymun
🙉 = Duymaymun
🙊 = Konuşmaymun

Okumaya devam et →

4 Yorum

Filed under Şey

Buffy’nin müzikal bölümü

Buffy’nin müzikal bölümü (6×7) bu linkten izlenebilir. Hikayeyi bilmiyorsanız jenerik öncesindeki recap kısmını anlamak için aşağıdaki açıklamaları okuyabilirsiniz. Şarkılardan birini Türkçeye de çevirdim: “Neyin şarkısını söyleyelim?” Okumaya devam et →

4 Yorum

Filed under Şey

Bilinçte Semptom Düşlemin Bahanesidir, Bilinçdışında Düşlem Semptomun Bahanesidir — Işık Barış Fidaner

Batuhan Demir’in “Semptom ve Fantazm İkiliğine Dair” yazısı üzerinden notlar:

semptomu olduğu halde kabul etmek, aslında söylenmek istenen bir mesajı, sözü susturmak demektir

Semptomu accept=kabul etmeseniz de acknowledge=ikrar etmelisiniz, yoksa onu analiz edemezsiniz, anca eleştirirsiniz, eleştiri de analizden kaçınma davranışıdır, analiz verimini tükettiği noktada yozlaşarak eleştiriye dönüşür [1].

Semptom “depresyon, yeme bozukluğu, uyku bozuklukları, ilişki sorunları” değildir, dilin kendisi zaten semptomdur, semptom insanın dilde barındığı bağlamdır, hem fantazmın/düşlemin dilegeliş şeklidir hem de bir şeyleri “söylemeden duramama” halidir, o halde “semptomu bir kenara bırakmak” zaten imkansızdır, onu en fazla önbastırırsınız, yani şunu dersiniz:

Yok öyle değil… Aslında böyle.        Neden mi? Şöyle ki…

Okumaya devam et →

1 Yorum

Filed under Şey