Son zamanlarda Türkiye’de sanki herkes çok merak ediyormuş gibi “Terapist nedir?” sorusuna yönelik fantastik cevaplar havada uçuşuyor. Bunlardan küçük bir örneklem çekelim:
Belli ki fantastik bir figür olarak “terapist” bu yazarların kendi kimlik bunalımlarını sahneledikleri bir perdeye dönüşmüştür; kah terapisizlikten kıvranan kadersiz halkımıza yardım eli uzatan sevecen bir baba olacaktır, kah partnersizlikten kıvranan gençleri kavuşturan mahir bir çöpçatan olacaktır, kah tatminsiz vatandaşı doyurmak için saçını süpürge eden anaç bir fahişe olacaktır.
Flört uygulamaları dediğimiz şey aslında psikanalitik o tanıma arzusu dediğimiz narsisist yatırıma da referans atıyo. Gidiyo, anlaşamıyo, bi şekilde, çok olumlu geçeceğini düşünerek gidiyo, ama herhangi bir farklı durum gördüğünde ya da olumsuz bi durum yaşandığında “yine olmadı” gibi bi mantıkla hem bi sonraki partner seçimini etkileyen olumsuz bi durum oluyo hem de kişinin kendine özgüveni de gidiyo, yitiriliyo. [*]
Flörtolog Atakan Yorulmaz bir konuşmasında mühim hususlara dikkat çekmiş.
Twitter ve Instagram hesaplarına ruh sağlığı görevlisi ibaresi koyduğuna göre
ruh sağlığına kavuşmak için böyle flört taktiklerine ihtiyaç duyan birileri olmalı.
Sophie Fiennes‘ın yönettiği Sapkın Kılavuz İdeoloji filminde (Pervert’s Guide to Ideology, 2012) filozof ve psikanalist Slavoj Žižek sinemadan ve tarihten hareketle ideoloji ve eleştirisi üzerine analizler sunmaktadır. Bu belgeselin altyazısını çeviren Işık Barış Fidaner ile film üzerine konuşuyoruz.
25 Mart 2024 Pazartesi, saat 21:00‘de zoom toplantısı (Ses veya görüntü kaydı yapılmayacaktır)
Aşağıdaki konular üzerine yapılacak söyleşi, katılımcıların katkılarıyla devam edecektir.
📦📈 Meta fetişizmi nasıl işler? Kapitalizmin sapkınca mekanizması nasıl yürür? Faşizmin başat çelişkisi nedir? Antisemitizmi yapılandıran mantık nedir? Totaliter ideoloji neye yaslanarak ayakta durur?
🧠💭 Psikanaliz ideolojiye nasıl yaklaşır? Büyük Öteki nasıl bir varlık veya yokluktur? Fantazi neyi niye perdeler? Gerçeğin Ataleti nedir? Sinizm/alaycılık ile ironi/dalgacılık neye göre ayırt edilir? Ayıpçıl/müstehçen libidinal rüşvet ne demektir?
👫🎥 Sinemalar seyircilere ne gibi efsaneler yutturur? Her filmde bir çift üretmek neden mecburidir? Neden hayal tarzı hayat tarzından daha önemlidir? Zevahir kimin için kurtarılır? Neden bürokrasi yolu ilahiyata çıkar? Cinsel özgürleşme neden hayalperestliktir?
👨🏫🕊️ Her makulleştirici uzman bir ideolog mudur? Katolik kurumlaşmanın püf noktası nedir? Histerik sorgulama nedir? İseviliği biricik kılan özellik nedir? Hülya Espri (Holy Spirit: Kutsal Ruh) nasıldır? Müzikte ideoloji ve eleştirisi nasıl işler?
Žižek Ünlem belgeselinin Türkçe altyazı dökümüdür.
Nedir benim sözgelimi… evrene spontan yaklaşımım? Çok kasvetlidir. İlk önermeye göre: Herşey boşuna. Hiçbirşey yok aslında. Harfiyen yoktur diyorum öyle ki… son kertede… son kertede… sadece kırıntılar, yitip giden şeyler vardır. Baksanıza evren dev bir boşluk. Peki tezahürler nasıl belirecek? Bu konuda kuantum fiziğine spontan bir yakınlık duyuyorum. Onlara göre evren bir boşluktur ama pozitif yüklü bir boşluktur ve orada bir şeyler belirecekse boşluğun dengesi bozulmalıdır. Bu fikre spontan bir ilgim var: Evren hiçlikten ibaret değildir yani vardır evrende bir şeyler ama yoldan şaştıkları kesindir. Yaratım denen olay kozmik şaşkınlıktır, kozmik afettir (yar-atım), vardır bir şeyler ama kaza eseridir. Hatta bu fikri nihayetine erdirerek diyebilirim ki her bir kazanın kaderi nihayetine erdirilmektir. Bunun ismi de belli: Aşk denir ona. Sevda tam da o kozmik afet değil mi? “Dünyaya bayılıyorum” diyen tümsevicilikten hiç hoşlanmam. Dünyanın nesini seveyim? Nasıl desem… Bir yanda dünyadan iğrenirim, öbür yanda dünyadan öğrenirim (öğrenç). Gerçek hayat işte öylemesine bir ahvaldir. Aptalca. O öyle zaten. Benim derdim başka. Aşk bence şiddet dolu bir eylem. “Hepinizi seviyorum” diye sevmek olmaz. Sahiden seviyorsan bir şeyi seçmelisin yani dengesiz bir yapı kurmalısın. İster incecik bir detayı, ister kırılgan bir insanı seçmiş ol “Seni herşeyden çok seviyorum” demelisin. İşte bu formel anlamda sevgi kötücüldür.
Balanuye’nin Naturans 2‘nin sonlarında önerdiği “etkin etkinlik” terimi belli ki etkin//edilgen ikilemine sıkışmamak için tasarlanmıştır: Edilgenleşerek mağlup olmak kadar etkinleşerek mağlup olmak da mümkündür, o halde “Bu etkinlik sahiden etkin mi?” teyidini emniyete alan bir “etkin etkinlik”ten (ve onu boşa düşüren “edilgen etkinlik”ten) bahsetmek makul olabilir.
Çağımızı tanımlayan ideolojik alaycılaşmanın üç aşaması şunlardır [1]: 1) Bilmeden yapıyorum, affet. 2) Bildiğim halde yapıyorum, idare et. 3) Bildiğim için yapıyorum, eşlik et.
Hadsizce teşhisçibaşı kesilmek anlamında psiko-hadsizlik bu üç aşama boyunca şu şekillere girer [2]: 1) Uzman olmasam da ahkam kesmiş bulundum, affet. 2) Uzman değilim ama ahkam kesmeden duramıyorum, idare et. 3) Tam da uzman olmadığım için ahkam kesmeye en yetkili benim, eşlik et.
Sapkın Kılavuz İdeolojibelgeselinde Žižek filmlerden ve tarihten hareketle ideoloji ve eleştirisi üzerine analizler sunarak aşağıdaki konulara değinmiştir:
📦📈 Meta fetişizmi nasıl işler? Kapitalizmin sapkınca mekanizması nasıl yürür? Faşizmin başat çelişkisi nedir? Antisemitizmi yapılandıran mantık nedir? Totaliter ideoloji neye yaslanarak ayakta durur?
🧠💭 Psikanaliz ideolojiye nasıl yaklaşır? Büyük Öteki nasıl bir varlık veya yokluktur? Fantazi neyi niye perdeler? Gerçeğin Ataleti nedir? Sinizm/alaycılık ile ironi/dalgacılık neye göre ayırt edilir? Ayıpçıl/müstehçen libidinal rüşvet ne demektir?
👫🎥 Sinemalar seyircilere ne gibi efsaneler yutturur? Her filmde bir çift üretmek neden mecburidir? Neden hayal tarzı hayat tarzından daha önemlidir? Zevahir kimin için kurtarılır? Neden bürokrasi yolu ilahiyata çıkar? Cinsel özgürleşme neden hayalperestliktir?
👨🏫🕊️ Her makulleştirici uzman bir ideolog mudur? Katolik kurumlaşmanın püf noktası nedir? Histerik sorgulama nedir? İseviliği biricik kılan özellik nedir? Hülya Espri (Holy Spirit: Kutsal Ruh) nasıldır? Müzikte ideoloji ve eleştirisi nasıl işler?