🦋🤖 YERSİZ ŞEYLER

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

(İngilizcesi ve Almancası)

Sahne prestiji, histerik bedeni kostüm yaparak kurulur. Bu prestij parlak bir yücelme gibi görünür; içinde daha kaba bir seçim işlemi vardır. Sahne bazı bedenleri doğru biçimde arızalı, doğru biçimde yaralı, doğru biçimde komik, doğru biçimde kırılgan, doğru biçimde iddialı ya da doğru biçimde taşkın bulur. Sonra bu bedensel açıklığı izlenmeye değer işarete çevirir. Histerik beden bu işaretleme anında kostüm olur.

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Deniz Göktaş’ın Ölü Deniz gösterisi etrafında oluşan övgü dalgası, Türkiye’de sosyal medyanın hınçla nasıl çalıştığını açıkça gösteren bir vaka haline geldi. Gösteri 1 Haziran 2026’da Harbiye Cemil Topuzlu Açıkhava Tiyatrosu’nda kaydedildi, 24 Haziran’da YouTube’a kondu (🔗). Erdoğan, İmamoğlu, Silivri, mutlak butlan tartışması, suça sürüklenen çocuklar, psikoloji eğitimi, ünlü bedenleri, YouTube haberciliği, muhalif siniklik ve gündelik siyasal korku aynı sahnede işlendi. Ardından Twitter’da “helal olsun”, “yürek yemiş”, “kellesi koltukta”, “beton yetmez”, “çok zeki”, “pırlanta gibi çocuk”, “hayta”, “Asperger’ine sağlık”, “eser halkındır”, “Silivri’ye rezervasyon”, “erişim engeli”, “Cem Yılmaz yapamazdı” türü tabirlerle büyüyen bir övgü düzeni kuruldu.

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF+Fİ 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Deniz Göktaş’ın Ölü Deniz gösterisi, Türkiye’nin dernek-üniversite sisteminde paketlenen psikoloji dilinin stand-up sahnesinde BİM psikologluğa dönüşmesidir: hızlı teşhis, cilalı hakaret, politik küçültme, beden ölçme ve toplu hınç boşaltımı. Göktaş psikoloji mezuniyetini düşünmek için kullanmaz; sahnede bu mezuniyet, her şeye tanı koyma ruhsatı gibi çalışır. Bu yüzden “BİM psikologu” sözü kişisel bir alaydan önce sistem adıdır. Üniversite bölümü kavram taşıyıcısı üretir, dernek akreditasyonla kalite etiketi basar, sertifika ve eğitim rafı bu dili çoğaltır, Göktaş bu rafın sahne satışını yapar.

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF+Fİ 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Türkiye stand-up’ında komedyen çoğu zaman sahneye fail olarak çıkmaz. O, dünyayı kuran, değiştiren, yönlendiren kişi gibi değil; dünyanın ortasına yanlışlıkla düşmüş biri gibi konuşur. Başına bir şeyler gelir, o da şaşırır. Bu şaşkınlık kişisel bir özellikten çok sahne tekniğidir. Komedyen bildiği şeyi bilmiyormuş, gördüğü şeyi ilk kez görüyormuş, yönettiği şeyi kendiliğinden oluyormuş gibi sunar. Deniz Göktaş’ın Ölü Deniz gösterisinin bütün yapısı bu tekniğin yoğunlaştırılmış bir örneğidir.

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Deniz Göktaş’ın ‘Ölü Deniz’ gösterisinde sahnenin ortasında duran büyük baş, yalnızca dekor değildir. O baş, gösterinin bütün çalışma düzenini ele verir. Sahnedeki kişi kendini sürekli küçük, şaşkın, tedirgin, yanlışlıkla politik gündemin içine düşmüş bir çocuk gibi sunar; ama aynı anda kendi yüzünü devleştirir, kendi başını gösterinin görsel merkezi yapar, kendi kişiliğini bütün şakaların ana geçidi haline getirir. Bu çelişki gösterinin tesadüfi bir ayrıntısı sayılmaz. Tam tersine, bütün gösteri bu şişmiş kelleyle cingöz yavrucak pozu arasındaki gerilimden beslenir.

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Şarlo ile Şaban aynı aileden görünür: ikisi de küçük adamdır, ikisi de sahnenin ciddiyetini bozar, ikisi de bedeniyle düşünür, ikisi de yanlış anlaşılır, ikisi de zenginliğin, devletin, ailenin, okulun, askerin, piyasanın ve liderliğin cilalı yüzeyine komik bir arıza gibi girer. Bu benzerlik güçlüdür, çünkü sinema önce bedeni gösterir. Şarlo’nun bastonu, şapkası, ayakkabısı, kıvrak yürüyüşü ve yoksul zarafeti neyse, Şaban’ın açık ağzı, geciken bakışı, iğret sırıtışı, bönlüğü ve badem gözlü eşekliği de odur. İkisi de düzenin içine uymayan bedenler olarak belirir. Fakat bu ilk benzerlik, iki figürün sahnede yaptığı işi karıştırır.

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Cüneyt Arkın’ın Yeşilçam’daki yeri, yalnız dövüşen kahraman, tarihî savaşçı, polis, baba, intikamcı veya dünyayı kurtaran adam olmasından ibaret kalmaz. Onun yüzü ve bedeni, Kemal Sunal’ın Şaban formuyla aynı bönlük ailesine bağlanır. Kemal Sunal hattında Yumuşak Şaban, badem gözlü eşektir. Cüneyt Arkın hattında Sert Şaban, dişli katırdır. Bu iki figür, Türk sinemasının iki ayrı kendini kullandırma biçimini gösterir. Yumuşak Şaban kendini çevrenin komik kullanımına doğal saflık gibi açar. Sert Şaban kendini çevrenin kahramanlaştırıcı kullanımına doğal dayanıklılık gibi açar.

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

CHP’nin son krizi, yalnız bir kurultay tartışması, yalnız bir liderlik kavgası, yalnız bir yargı müdahalesi, yalnız bir adaylık gerilimi olarak okununca eksik kalır. Burada daha derinde çalışan şey, siyasal figürlerin kendilerini nasıl saf, nasıl gariban, nasıl mağdur, nasıl çilekeş, nasıl görevli, nasıl bilmez ve nasıl kayırılması gereken kişi haline getirdikleridir. Şabanlık bu yüzden bir hakaret sözcüğü olarak alındığında boşa düşer. Şabanlık, açıklığını saklamak yerine büyüten, bu açıklığı sahneye koyan, sonra da onu dokunulmazlık ve ayrıcalık kaynağına çeviren siyasal tekniktir.