Monthly Archives: Şubat 2022

Kış Uykusu: Enerji Muhafazası ve Entropik Sarfiyat — Işık Barış Fidaner

Ayıların kırk türkü yaktığı popüler nesneyi anlatan Ahlat Ağacı‘nı (2018) incelemiştik [1]. Ama “aç ayı oynamadığına” göre, ayının karnının doyması ve dinlenmesi de önemlidir. İşte bu konuyu ele alan Kış Uykusu (2014) enerji tasarrufu ve entropik sarfiyatla ilgilidir.

Film otel ve mülk sahibi Aydın’ın alamadığı kiraların sarfiyat sorunu ve entropik bir simge ile başlar: İcraya verilme sonrasında çocuğun taş atıp kırdığı araba camı. Sonra aynı mesele Aydın’ın köşe yazılarına hayranlık ve iltifat ederek ondan bağış isteyen köylü hanıma doğru yer değiştirir.

Okumaya devam et →

8 Yorum

Filed under Şey

There is a village in the distance — Ahmet Kutsi Tecer

There is a village in the distance
That village is our village
Even if we don’t gallivant about it
That village is our village Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Çeviri, Şarkı

Cevherzat — derleme

UntitledYazılar tek tek linklerden ya da kitabın etiket sayfasından (Cevherzat) okunabilir.

Işık Barış Fidaner

İçindekiler

— Kendine Selam Vermek: Vicdan Üstben Değil Arzu Yasasıdır

— Ruhsal Dirayet ve Kabullenmenin Seviyeleri: Accept, Admit, Acknowledge, Take for Granted

— Hiperego ve Sinema: Eski Kıstas Eski Hamam: Terleme

— Sermaye ve Hiperego: İnkâr Oranının Düşme Eğilimi

— İşte Biz Böyle Yuvarlanırız (Yuvalarız)

— Ahlat Ağacı: Zamana Çentik Atan Kum Taneleri Olmak

— Tözne/Cevherzat: özgür, özür, zaten, bizzat

Diğer derlemeler

体 : cevher, tarz

Yorum bırakın

Filed under Kitap

Sermaye ve Hiperego: İnkâr Oranının Düşme Eğilimi — Işık Barış Fidaner

(öncesi: Hiperego ve Sinema: Eski Kıstas Eski Hamam: Terleme)

Karl Marx’ın ünlü tezlerinden birisi kâr oranının düşme eğilimidir. Bunu Hiperego formülüyle anlatalım:

Yenilenmeyen yineleme boştur, yinelenmeyen yenileme kördür.

Evrensel teknolojik gelişmeler karşısında her sermayedar rekabet gücünü korumak için yapısal güncellemeler yapmak zorundadır:

1) Yinelenmeyen yenileme kördür: Sermaye organik bileşimini modernleştirmezse ekonomik yarışın dışına düşecektir.

Fakat bu güncellemeler sermayenin sömürülebilen kısmını (emek payı) daraltarak kâr oranını azaltabilir:

2) Yenilenmeyen yineleme boştur: Değişken sermaye (emek payı) azalırken sabit sermaye (makine, altyapı, vb.) artarsa kâr oranı düşebilir.

Okumaya devam et →

6 Yorum

Filed under Şey

Ahlat Ağacı: Zamana Çentik Atan Kum Taneleri Olmak — Işık Barış Fidaner

Ahlat Ağacı (2018) filmini yorumlamak için birkaç deyime bakalım:

1) Şu dünyada dikili bir ağacın var mı?
2) Ayının kırk türküsü var, kırkı da ahlat üstüne.
3) Beklemekten ağaç olduk, ağaç ettin bizi.

1 ve 2’yi birleştirirsek şu sonuca varırız: Şu dünyada insanın dikili bir ağacı olacaksa ahlat ağacı gibi popüler bir ağaç olsa iyi olur; muhatapların cinsi (ayı) sıkıntı yaratmaz, yeter ki halk/kamuoyu izlenimi verecek kadar kalabalık olsunlar. Sinan’ın “Ahlat Ağacı” kitabını yazması, onu bastırıp kitapçıya vermesi, imzalayıp annesine vermesi bu mantığın uygulamalarıdır.

Okumaya devam et →

12 Yorum

Filed under Şey

Kadın inandığına inandırır, erkek inandırdığına inanır — Slavoj Žižek

Erkeğin varolması kendi imkansızlığını Kadında dışarması sayesindedir. Sadece kadın yoktur demek yetmez, kadın erkeğin yokluğudur: Kadın maskenin ardındaki boşluktur ($), erkek maskenin ardında pozitif bir Benlik olduğuna inanır; işte bu yüzden Zupančič’in dediği gibi erkek erkek olduğuna inanır, kadın kadın olduğuna inandırır [kadınmış gibi yapar] (Cinsellik Nedir?).

Bu karşıtlık düşünümlü olarak ikilenmelidir: Kadın sadece kadın olduğuna inandırmaz, inandığına da inandırır [iman taklidi], erkek de yalnızca erkek olduğuna inanmaz, inandırdığına da inanır [taklide iman]. Okumaya devam et →

2 Yorum

Filed under Çeviri

Bir sabah erkenden — İngiliz halk şarkısı

Bir sabah erkenden
Tam güneş doğarken
Bir genç kızın şarkısı
Duyuldu aşağıki vadiden

Ah sakın kandırma beni
Ah hiç terk etme beni
Bu zavallı kızı nasıl
Böyle kullanırsın? Okumaya devam et →

1 Yorum

Filed under Çeviri, Şarkı

İşte Biz Böyle Yuvarlanırız (Yuvalarız) — Işık Barış Fidaner

İngilizce bir gururlanma deyimi şöyle der:

İşte biz böyle yuvarlanırız (This is how we roll).

Bunun çeşitli çağrışımları var:
1) Rock & Roll (sallan & yuvarlan) müziği gibi canlandırıcıyız.
2) Güncelliğe ayak uydururuz, seviliriz ve havalıyız (edilgen çatı). Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Şey

Tözne/Cevherzat: özgür, özür, zaten, bizzat — Işık Barış Fidaner

Hegel’in temel tezini hatırlayalım:

Sahiliğin yalnızca Töz değil aynı zamanda Özne olarak kavranıp dile getirilmesi herşeyi belirler. (Hegel, Ruhun Fenomenolojisi, §17)

Bu sahiliğe Tözne adını verelim. Töz-özne’nin cevher-zat’a tekabül ettiğini hatırlarsak Hegel’e mutad dışı bir yoldaş buluruz:

Biz cevherle bir şeyin zâtını ve kendisini kastediyoruz. (Farabi, Harfler Kitabı)

O halde Tözne aynı zamanda Cevherzattır. Hegel’in temel tezi ilahiyat diline şöyle uyarlanır:

Hakkın yalnızca Cevher değil aynı zamanda Zat olarak kavranıp dile getirilmesi herşeyi belirler. (Hegel, Ruhun Fenomenolojisi, §17)

Okumaya devam et →

10 Yorum

Filed under Şey

Ruhsal Dirayet ve Kabullenmenin Seviyeleri: Accept, Admit, Acknowledge, Take for Granted — Işık Barış Fidaner

Bir şeyin kıymetini ancak onu kaybettikten sonra anlarız. Aslında gelecekte yaşanacak bütün kayıplar şimdiki zamana birer berigölge (foreshadow) düşürmektedir ama bu ürkütücü gölgeleri düşünmek istemeyiz, onları çabucak reddeder ve kovarız, onları biraz bile kabullenmek zor gelir. Bu ısrarlı kaçınganlığımız nedeniyle konuştuğumuz dil (Türkçe) farklı kabullenme seviyelerini ayırt edebilecek kavramsal inceliklerden yoksun kalmıştır. Okumaya devam et →

6 Yorum

Filed under Şey