Monthly Archives: Ekim 2023

12 Ekim 2023 · 6:58 pm

Alaycılık vs. İroni/Dalga — Slavoj Žižek

Peter Sellars’ın Cosi fan tutte versiyonu şu temel öncüle dayanır: Tek tutkulu aşkı yaşayan filozof Alfonzo ile Despina diğer genç çiftlerle deneylere girişerek kendi umutsuz aşklarının çıkmazını sahnelemektedir. Bu okuma alaycılığın karşısına konması gereken Mozartçı ironiyi/dalgacılığı kalbinden vurur. En basit ifadeyle:

Alaycı dışarıya tasladığı inançlarla hususi alanda alay etmektedir (kamuoyu nezdinde vatan için feda olmayı vaaz edersiniz, hususi alanda kazançları üst üste yığarsınız…).

İronide/dalgada ise özne bir konuyu dışarıya gösterdiğinden çok daha fazla ciddiye almaktadır, kamuoyu nezdinde dalga geçtiği bir şeye aslında gizlice inanmaktadır.

Okumaya devam et →

24 Yorum

Filed under Çeviri

Tagged as , ,

12 Ekim 2023 · 6:28 pm

İmletici Yabancılaşma ve Kapitalist Yabancılaşma — Slavoj Žižek

Öznenin simgesel düzende yabancılaşması ile işçinin kapitalist toplumsal ilişkilerde yabancılaşması arasında temel bir fark vardır.

İki yabancılaşmanın benzeşikliğinde ısrar edince beliren karşıt ve simetrik iki tuzaktan kaçınmalıyız:

1) Öznellik imletici yabancılaşma altında kurulduğuna göre kapitalist toplumsal yabancılaşmanın da indirgenemez olması gerektiği düşüncesi

2) Kapitalist yabancılaşmanın aşılmasını Marx nasıl hayal ettiyse aynı şekilde imletici yabancılaşmanın da ortadan kaldırılabileceği düşüncesi

Okumaya devam et →

1 Yorum

Filed under Çeviri

Tagged as ,

12 Ekim 2023 · 1:52 am

Hayat sahnesinde dönen senaryolardan yakınan Güzel Can — Işık Barış Fidaner

Hayat sahnesinde ‘dönen senaryolardan’ yakındıkça Güzel Can olursunuz [1].

Tek kişilik tiyatro oyunu düşünün ki iki perdesi aykırı yazarlara emanet edilmiş:

Öyle ki oyuncu 2’nci perde boyunca 1’inci perdede ‘dönen senaryo’dan yakınsın.

Oyunun ilk bölümü süresince saplandığı ideolojik tuzakları bir bir açığa vursun.

Ama iki perde arasında oyuncunun dramatik tavrında hiçbir fark gözlenmiyor!

Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Şey

Tagged as , ,

11 Ekim 2023 · 10:55 pm

Sivil toplum varlık fazlasıyla zenginliğe kavuşamaz — G. W. F. Hegel

Yoksul sınıfları asgari yaşam seviyesinde tutma yükünü zengin sınıf üstlenirse ya da kamu varlıkları (varlıklı hastaneler, vakıflar, manastırlar) onlara dolaysızca destek olursa, iş dolayımı olmadan muhtaçların geçimi sağlanır, ama bu yöntem hem sivil toplum ilkesine hem de bağımsız bireylerin gururuna aykırıdır. İş (veya iş fırsatı) dolayımıyla sağlanırsa da üretim hacmi genişleyebilir ama o zaman hem üretim fazlası hem de üretim-tüketim orantısızlığı gitgide fenalaşır, yani iki yöntem de çözmeye yeltendiği sorunu derinleştirir. Demek ki sivil toplum varlık fazlasıyla zenginliğe kavuşamaz, aşırı yoksullaşma ve avamlaşmayı kendi kaynaklarıyla denetleyemez.

Hukuk Felsefesi § 245

Türkçesi: Fatoş İrem, Işık Barış Fidaner

Bkz “Zaruret Hakkı” G. W. F. Hegel

3 Yorum

Filed under Çeviri

Tagged as ,

11 Ekim 2023 · 10:04 pm

Dijitalleşme yayıldıkça bildiği varsayılan özne kaybedilir — Slavoj Žižek

Dijital denetimde nihai maksat bizi arzu yükünden kurtarmaktır (nelerin arzulanacağını kararlaştırma yükünden).

Adeta bizim yerimize arzulayan dijital makina sayesinde rahat bir nefes alarak acayip bir özgürlüğe kavuşuruz: Artık arzulayan varlıklar olmadığımıza göre arzumuzun sırrına erişmek isteyen makinaların kuşatması altında da değilizdir, çünkü tam da o arzulama yetilerimiz regülasyon altındadır.

Okumaya devam et →

4 Yorum

Filed under Çeviri

Tagged as ,

10 Ekim 2023 · 1:51 am

Woke durak ~ MFÖ

Sınıfçılığı geçince
Mazlum seçtim kendime
İşçi kızdı bana
Marksist darıldı
O yolun yolcusuyum diye
Akıl hocalarım çok çok kızdı
Sabah akşam durmadan
Farkındalık yarattım
Woke woke woke, woke durak!

Okumaya devam et →

1 Yorum

Filed under Anti-şiir, Çeviri, Laf sal atası, Şarkı

Tagged as ,

9 Ekim 2023 · 12:26 am

Kuantum — özel sayı

Yazılar tek tek linklerden ya da kitabın etiket sayfasından (Kuantum) okunabilir.

Işık Barış Fidaner

İçindekiler

— Ürkünç uzak tesir (Fenix TX)

— Einstein ve Bohr: Tanrı zar atmaz, Tanrı sana mı soracak? (ChatGPT)

— Einsteinium ve gizli değişkenler (ChatGPT)

— Slavoj Žižek: Görcül Gerçek

— Eryazgı (predestination) (Slavoj Žižek)

— Olasılık ve Görcüllük (Slavoj Žižek)

— Özgürlük bilmezliğin öbür yüzüdür (Slavoj Žižek)

— Kuantum Sıçraması Esas İmleyendir

— Üst-belirlenim (super-determinism)

— Üst-belirlenim yolu (John Stewart Bell)

— Planck ölçeği (Rashmi Shivni)

— Antropik İlke (kozmoloji)

— Enterferans (Erwin Schrödinger)

— Bilimciler geçmişte ne olduğunun gelecek olaylarla kararlaştığını gösterdi (Stephen Morgan)

— Kuantum deneyinde ‘zaman oku’ tersine çevrildi (Emily Conover)

— Bilimciler Canın Ölmediğini Buldular, Can Evrene Geri Dönüyor

— Bir Fizikçi İzah Ediverdi: “Geniş Hadron Çarpıştırıcısı Hayaletlerin Varolmadığını Kanıtlar” (Bec Crew)

— Işık hakkında muhtemelen bilmediğiniz sekiz şey (Matthew R. Francis)

— Proton davranışına yeni ışık tutan araştırma bilimsel topluluğun övgüsünü kazanıyor (Thea Singer)

— O Parçacık Hiç Olmadı (Dennis Overbye)

— Tek bir Sansar Dünyanın En Güçlü Parçacık Çarpıştırıcısını Çökertti (Rachel E. Gross)

— Makine-Öğrenmesi Üstadı Michael Jordan ile Büyük Veri Hülyaları ve Diğer Dev Mühendislik Çabaları Üzerine (Lee Gomes)

— Kuantum Kanunları Siyahlı, Beyazlı, Siyahbeyazlı (Uluslararası Meşguliyet Makineleri)

— Bazı Uzmanlardan Justin Trudeau’nun Kuantum Bilgisayar İzahını Puanlamalarını İstedik (Daniel Oberhaus)

— Karımı seviyorum. Karım ölmüş. (Richard Feynman)

— İdeoloji sahiden ağır mevzu!

— Deli kuyuya bir taş atmış, kırk akıllı çıkaramamış

— Zuhal: Bir tanecik ışıg zavallı bencağıza zor yetişirken başkaları tabikide güme gider

— Medcezir Dalgalanma Değildir: Maraş Depreminde Süper Yeniay Tesiri

— Inception ve Ontoanaliz: Başlandırı’daki topaç Ötekinin eksikliğidir

— Uzakın Burgu: Dışadönüşle Burulma ve İçedönüşle Açılma

— Hayal gücü hayaletin hayaletidir

— Zümrüt Levha: Satır Satır Tefsirli Meali

— Anlam-tanesi ile anlam-adımı

— Lacancı Torusta Talep ve Arzu

— Dekripsiyon ile Deşifreleme

— Tikelsiz Tekil: Tekir

— Sen siz olmaz! Sen siz olmaz!

— Lacan’da Temel Mecaz

— Na-zar ve Naz-ar

— Cehalet-i Ruhiye

— Sütur ve Südur

— Arzu ile Arıza

— Prosedürle Yordam arasındaki fark

— Ayrımcılık: Enformel, Fizikî, Formel, Elektronik

— Fizik ve kadın gerçeği üzerine

— Totoloji hâlinde topoloji

— COD matrix nedir?

— Astrologu kovdurmayacaktık! (fıkra)

— Asrın Zarafeti: Leyla ile Mecnun (mesel)

— Entropi (özel sayfa)

Diğer derlemeler

量 : nicelik

Yorum bırakın

Filed under Çeviri, Kitap

Tagged as , , ,

8 Ekim 2023 · 10:19 pm

Mikoriza — özel sayı

Yazılar tek tek linklerden ya da kitabın etiket sayfasından (Mikoriza) okunabilir.

Işık Barış Fidaner

İçindekiler

— Kayıp memleketten köklenen hiçlik parçalarını içermek (Slavoj Žižek)

— Hayat hayattır (Laibach)

— Dolaşık Hayat (Merlin Sheldrake & Cosmo Sheldrake)

— Miselyum (Sigmund Freud)

— Miselyum (Jacques Lacan)

— Mycorrhizae ağı (Wikipedia)

— Ormanların İnterneti (Ed Yong)

— The Unseen Network: From Forests to the Mind (ChatGPT)

— Ağaçlar neden ve nasıl birbirleriyle “konuşurlar?” (Evrim Ağacı)

— Lacancı Özne: Kök Salma ve Uzanım: Sütur ve Südur

— Çift Kabuklu Yavşakça Familyası Nedir?

— Mikorize Paylaşım Ağlarının Ne Olduklarını Öğreniniz

— Bitkiler Mantarlarla Eşyaşam İçinde Olduğunda Daha Dayanıklı Oluyor

— Mikorizalar bitkilerinizin beslenmesine yardım eder (Greg Quinn)

— Kendi Başınıza Mikoriza Yaratmak (Aaron Miller)

— Çevremizi Tanıyalım (mantar derlemesi)

Diğer derlemeler

菌 : mantar/bakteri

Yorum bırakın

Filed under Kitap, Şey

Tagged as , , ,

8 Ekim 2023 · 7:03 pm

Dolaşık Hayat — Merlin Sheldrake & Cosmo Sheldrake

Mantar olmak canlı altyapı miselyum, miselyum
Liken büyümek, ömürler boyunca, ikametgahı gayrıtekil
Likeni olmak kendi zihnimizin, eş-yaratıksal, dolaşık hayat
Likeni olmak kendi zihnimizin

Okumaya devam et →

2 Yorum

Filed under Çeviri, Şarkı

Tagged as , ,

7 Ekim 2023 · 11:22 pm

Kayıp memleketten köklenen hiçlik parçalarını içermek — Slavoj Žižek

Platonov’un büyük şaheserlerinde odaklandığı devrim sonrası ahvalde yeni Komünist iktidar göçebe grupları Komünist mücadeleye katmaya çabalıyordur: her eser “aynı politik meseleden yola çıkar: komünizm nasıl inşa edilecek, komünizm ne demektir ve komünist fikir devrim sonrası toplumsal gerçekliğin somut şartlarını nasıl karşılayabilir?” [1]

Okumaya devam et →

4 Yorum

Filed under Çeviri

Tagged as , , ,