Category Archives: Çeviri

Patolojik Narkissos Çağımızın Toplumsal Mecburi Öznellik Tipidir — Slavoj Žižek

(playlist)

🎭♟️🕹️ Kukla Rejimi 🎭♟️🕹️

zizekciddi

(İngilizcesi, Almancası)

Pathological Narcissus as a Socially Mandatory Form of Subjectivity. Bu makale ilk olarak Christopher Lasch’ın Narsisizm Kültürü kitabının Hırvatça baskısında yayınlanmıştı (Narcisistička kultura, Naprijed, Zagreb, 1986). Türkçesi: Işık Barış Fidaner, Özcan Esentürk (görüntüler Astra Taylor’ın Žižek Ünlem belgeselinden)

İlk bakışta Christopher Lasch’ın Narsisizm Kültürü kitabında öyle skandalvari bir şey görmezsiniz, hatta kimileri onu çağdaş tüketim toplumundan yakınan tutucu bir eleştiri bile zannedebilir. David Liesman’ın (The Lonely Crowd: yalnızlık çeken kalabalık) ve William Whyte’ın (The Organization Man: örgüt/kurum insanı) eserlerindeki klasik analizlere yaslanan Lasch Marksist tabirle ‘toplumsal mecburi karakter’in (socially necessary character, gesellschaftlich notwendiger Charakter) geç kapitalizmde nasıl bir tipe dönüştüğünü göstermiştir. Protestan etiğin otonom (özerk) bireyinden ve bürokratik kapitalizmin heteronom (başkacıl) bireyinden sonra endüstri sonrası topluma geçerken yeni bir narsisist birey tipi oluştuğunu anlatır. ‘Narkissos’ tipini alenen eleştirmesine bakılırsa Lasch’ın otoriter değerleri eriten çağdaş hazcılığı reddeden bir tutucu olduğu zannedilebilir kolayca.

Okumaya devam et →

29 Yorum

Filed under Çeviri

Neyse ne = Nesne: Olmaklık ile noktalamak tehlikeli bir vurgu üretir — Jacques Lacan

Ontoloji dilde olmaklığın altını çizmiş ve onun imleyenini yalıtmıştır:
-dır/-dir/-dur/-dür.

Olmaklık ile noktalamak (çok çeşitli dillerin genelinde bu öğeye evrensel bir vasıf bile atfedilemezken) bir vurgu üretir, çok tehlikeli bir vurgu. Okumaya devam et →

1 Yorum

Filed under Çeviri

Nüks — çeviri derlemesi

untiYazılar tek tek linklerden ya da kitabın etiket sayfasından (Nüks) okunabilir.

İçindekiler

— Anna özgürdür (Slavoj Žižek)

— Yankılaşımın parıltısı, arzunun arzuyu bitimsizce nüksettirmesi (Jacques Lacan)

— Düşünceme oyuncak olduğumda var değilim; düşünmediğimi düşündüğümde düşünürüm: neyim? (Jacques Lacan)

— Zarf kendi mazrufunca zarflanmıştır (Slavoj Žižek)

— Bakın bu bir dramdır: Arzularımızın nesnelerini müphem tanrının arzusunun mevcudiyetine delil kılmaya kalkışırız (Jacques Lacan)

— Yazılan herşey duvarı pekiştirir (Jacques Lacan)

Diğer kitaplar

又 : bir kez daha, birlikte

Yorum bırakın

Filed under Çeviri, Kitap, Şiir

Anna özgürdür — Slavoj Žižek

Bu kadar umutsuz bir çağda nasıl özgür olunacak? Shonda Rhimes’ın ürettiği Anna’yı İcat Etmek (Inventing Anna, Netflix 2022) dizisi bu soruya bir cevap verir. Diziyi esinleyen Anna Sorokin’in hikayesini Jessica Pressler yazdı: “Anna Delvey New Yorklu Parti İnsanlarını Nasıl Kandırdı” (New York Magazine, 2018) makalesi Rusyalı Anna Sorokin’in kurgudan-dahi-acayip hikayesini anlatır, bu üçkağıtçı yirmili yaşlarda “zengin Alman varis Anna Delvey” namıyla markalaşıp şehirdeki elitlerle haşır neşir oldukça şatafatlı hayatlara yelken açmıştır. İnternet ortamlarına bomba gibi düşen Sorokin hapis cezası aldığı halde kamuoyunu müteessir bırakmayı sürdürmektedir. Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Çeviri

Yazılan herşey duvarı pekiştirir — Jacques Lacan

Herşey bizi duvara geri getirir: Anlam nedir? En iyisi biz gene haz düzeyinden yola çıkalım, başkasından aldığınız haz; yüksek makamlarda buna sanat da derler. Sanatta duvarı dikkatle incelemeniz gerekir, orası iyi aydınlatılmış bir anlam alanıdır.

Mesela Leonardo da Vinci namlı zat o duvarı güzelce aydınlatmıştır, ardında birkaç elyazması ve ıvır zıvır şeyler bıraktığı bilinir, müzenizi doldurmayacak kadar az şey bırakmış olsa da herkesin hatırlaması gereken esaslı hakikatler söylemiştir:

Duvara bakın! (regardez le mur) Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Çeviri

Bakın bu bir dramdır: Arzularımızın nesnelerini müphem tanrının arzusunun mevcudiyetine delil kılmaya kalkışırız — Jacques Lacan

Yaşadığımız tarih üzerine yapılan eleştirilerin perde arkasında kalan bir şey vardır.

Bakın bu bir dramdır: Artık geçmişte kaldığı veya aşılmış olduğu iddia edilen en canavarca holokost biçimleri, Nazizm tarihinde cisimleştiği görülenler… Okumaya devam et →

2 Yorum

Filed under Çeviri

Zarf kendi mazrufunca zarflanmıştır — Slavoj Žižek

Hermenötik gayretin amacı öznenin kavrayışından sıyrılarak onun görüş alanını önceden belirleyen görünmez “çerçeve” yahut “ufkun” hatlarını görünür kılmaktır: Neyi görebildiğimiz gibi neyi göremediğimiz de her zaman tarihle dolaylanan bir çerçevenin peşin hükümlerine bağlıdır. Okumaya devam et →

6 Yorum

Filed under Çeviri

Yankılaşımın parıltısı, arzunun arzuyu bitimsizce nüksettirmesi — Jacques Lacan

Talep ve hayalkırıklığı diyalektiğinde ikincil özdeşim tarzını Freud şöyle kurar: Sevgi nesnesi [seçilen nesne, Objectwahl] çıkageldikten itibaren hayalkırıklığı yoluyla bizzat sevgi nesnesiyle özdeşim kurmanın mümkünatı da belirmiş olur.

Freud’un bize verdiği ilk özdeşim formülü olan hazmetme (Einverleibung, incorporation) çarpıcıydı çünkü orada muammalı bir ilinti vardı. İşte ikinci özdeşimin muamması da Freud’u duraksatır: Besbelli ki orada nesneden özdeşime geçiş yapan medcezir (alternasyon) mantığına atıf yapılmaktadır, Freud’a sorarsanız hayalkırıklığı yaratan nesnenin bizi götüreceği tek yer “ona sahip olmak” ile “o olmak” arasındaki medcezirdir (bu terimleri dolaşıma sokan ben değilim).

Seçilen nesneye sahip olamayış demek ki özneyi ortaya çıkarır, Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Çeviri

Düşünceme oyuncak olduğumda var değilim; düşünmediğimi düşündüğümde düşünürüm: neyim? — Jacques Lacan

Mecaz ile mecaz-ı mürselin imletim oyunu – imleyenin reddine veya oluş noksanlığına arzumu raptiyeleyen faal ucuna varıncaya kadar, kaderimi yazgı meselesine bağlayan sapına/epitopuna kadar…

İşte bu oyun kaçınılmaz incelikleriyle bitinceye değin oynanır: kendimi konduramadıkça olmadığım yerde. Okumaya devam et →

1 Yorum

Filed under Çeviri

Bir başka doyum — çeviri derlemesi

untiYazılar tek tek linklerden ya da kitabın etiket sayfasından (Bir başka doyum) okunabilir.

İçindekiler

— Kimmiş? (anonim fıkra)

— Yazgı (Zen meseli)

— Bir başka doyum (Jacques Lacan)

— Ürkünç uzak tesir (Fenix TX)

— Kahrıman utkusu (Taylor Swift)

— Tabi muhakkak öyledir peki senin hamster’ın nerede? (Slavoj Žižek)

— Dürtüler söyleyişin bedendeki yankısıdır (Jacques Lacan)

— Üstadın ‘keyfi’ beyanları (Slavoj Žižek)

— Histerik semptomlar aşırı-belirlenmiştir (overdetermined, Überdeterminiert) (Sigmund Freud)

— Öznelleştirme ve Öznel Yoksunlaşma (Slavoj Žižek)

— Ex-pert: Modern Çağın Öznelliği (Slavoj Žižek)

— Ormana hoşgeldin (Guns N’ Roses)

— Doyum (Benny Benassi)

Diğer kitaplar

恹 : mutmain

Yorum bırakın

Filed under Çeviri, Kitap