Sevgilinti: Leyla ile Mecnun — Işık Barış Fidaner

14 Şubat 2022 Sevgililer Günü vesilesiyle

Yaygın kabul gören bir istatistik ilkesi şöyle der:

Correlation is not causation.
İlinti sebep-sonuç değildir.

Bu ilke cinsel aşka uygulandığı zaman şu önermeler belirir:

Sevgili sebep aşk sonuç değildir.
Aşk/sevgi bir ilintidir.

Okumaya devam et →

12 Yorum

Filed under Şey

Kuzgun Başa? — Işık Barış Fidaner

Raven_Snowboard-School_Shutterstock-_k0bovr

Ya devlet başa ya kuzgun leşe.

Bu atasözüne göre:
1) Bir iyi bileşim vardır.
2) Bir kötü bileşim vardır.
3) İyi bileşim yürütücü ve işlevlidir.
4) Kötü bileşim bozuk ve yıkıcıdır.
5) İyi bileşim seçilirse kötü bileşim dışlanmış olur.
Lacan’ın aynı anlamda başvurduğu Fransızca formül şuydu: “Le père ou pire / Baba yahut daha kötüsü” [1]. Aynı formülün bir başka Lacanca ifadesi şöyledir:

Ya baba mecazı ya da parçalanmış beden.

Okumaya devam et →

9 Yorum

Filed under Şey

Taslama ve Tasavvuf: Deli, Dahi, Aziz — Işık Barış Fidaner

Helene Deutsch taslama (imposture) üzerine makalesinde üç özel kategoriyi ego inşasından muaf tutmuştur [1]:

Normal bir bireyin karmaşık gelişiminde belli düzensizlikler olur ve ancak nadiren başarılı bir ahenk sağlanabilir. Belki de ego ideali ile benlik arasında özdeşlik sağlayanlar sadece azizler, dahiler ve psikotiklerdir. (Taslayıcı: Bir Psikopat Tipine Dair Ego Psikolojisine Katkı)

Bu üç kategori tasavvufta hakka ermenin üç aşamasına tekabül eder: Cünun deli/psikotiktir, fünun dahi/alimdir, sükun ise aziz/veli/ermiştir. Okumaya devam et →

13 Yorum

Filed under Şey

Kuşu Kuşla (T)avlarlar: Lir Kuşu ve Troll Sürüsü — Işık Barış Fidaner

lyrebird_1280p

Kuşu kuşla avlarlar.

Bu atasözü her insanın kendi gibilere duyduğu ilgiyi/korkuyu kullanarak tuzağa düşürülebileceğini söyler. Kuşa sahip olan taraf kuşun kendisi olan tarafı tuzağa düşürür, tuzağa konan yem ise “öteki kuş”tur [1]. Tuzak tasarımına göre bu yem kuşun öteki kuşa olan ilgisini, ondan korkusunu, ona duyduğu iştahı veya ona dönük ikirciğini (ambivalence) kullanabilir. Okumaya devam et →

7 Yorum

Filed under Şey

Ben Sanal Ağanızım ~ Barbaros Hayrettin

Öv de ağa övelim eyvallah
Yer de ağa yerelim eyvallah
Sen gönder biz beğenelim eyvallah

Ben Sanal Ağanızım
Ben ne dersem o olur

Önce okuma yapıcam
Ve ütopya kurucam
Orda hop hop yapıcam
Hop hop hop Okumaya devam et →

2 Yorum

Filed under Anti-şiir, Laf sal atası

Gözyaşı Kurur, Gözyası Kalır — Işık Barış Fidaner

Yaş doğalıberi geçen süredir. Yaşlanma yaşın ilerlemesidir.

Yaşlanmayı bitiren ölüm/kayıp, yaşı durdurarak yası başlatır.

Ölümde/kayıpta yaş hem durur hem durmaz. Yas bu çelişkiden çıkar.

Duran yaş birikir, topaklanır, düğümlenir, boğumlanır. Okumaya devam et →

6 Yorum

Filed under Şey

İtme ve Çarpma — Işık Barış Fidaner

İtme ve çarpmaya yüklenmiş anlamları gözden geçirelim:

1) Bir sanat eserini itici bulmak ve çarpıcı bulmak arasındaki fark.

2) Ticarette birine yüksek fiyat ittirmek ile birinin parasını çarpmak arasındaki fark.

3) Bir yapıyı ulvi bir amaca doğru itmek ile amacından saptırarak çarpıtmak arasındaki fark.

Okumaya devam et →

1 Yorum

Filed under Şey

Yapıçarpım — derleme

UntitledYazılar tek tek linklerden ya da kitabın etiket sayfasından (Yapıçarpım) okunabilir.

Işık Barış Fidaner

İçindekiler

— Sanalı Gerçek Kılan Ebe: Motorları Maviliklere Sürmek

— Semiyo-tik ve kendini-kapsayarak-aşan dışarım nakaratı

— Yukarıdaki Göklere Bakmayın, Aşağıdaki Semptoma Bakın

— Lacancı yapıçarpım ve geri çekilme arzusu

— Deli kuyuya bir taş atmış, kırk akıllı çıkaramamış

— Sosyal medya ve “Çıkar telefonunu!”: O camdan atlasa sen de mi atlayacaksın?

— Mizansen: Sürünüyoruz

Diğer derlemeler

撞 : çarpmak

Yorum bırakın

Filed under Kitap

Yukarıdaki Göklere Bakmayın, Aşağıdaki Semptoma Bakın — Işık Barış Fidaner

🫣🙃😏 Hypocritique 🫣🙃😏

Adam McKay’in harika filminin adı “Yukarı Bakmayın” bilmezlik tutkusunu belirtir. “İnançlarınıza tutunun ve aslında ne olup bittiğine bakmayın” anlamına gelir.

Ama şayet film (sunulduğu gibi) iklim krizi alegorisiyse, o zaman “literatürü açıp bakmayın” da diyor olabilir, zira iklimle ilgili bilgilerin yazılı olduğu yer yıldızlar değil bilimsel literatürdür.

İlk yaklaşımda “cahil insanlar” ile bildiği-varsayılan-bilimcileri karşı karşıya koyma ayartısı hissedilir. Bu versiyonda literatür bir imleyendir (signifier) ve doğru olduğu zaten bilinen bir şeyi duyurmaktadır, bilmezlik tutkusu ise bu doğru bilgiden kaçan korkaklara aittir.

Okumaya devam et →

6 Yorum

Filed under Şey

Özerekli ve Dışerekli (autotelic, exotelic) — Mihaly Csikszentmihalyi

Özerekli (autotelic) sözü öz ve erekli sözcüklerinden oluşur. Özerekli bir faaliyet, kendi kendisinin yaşanmasını amaçlayan, kendi kendisi için yapılan bir faaliyettir. Mesela satrancı keyif almak için oynuyorsam onu özerekli olarak yaşarım; oysa para için veya satranç dünyasında yükselmek için oynuyorsam aynı oyun dışerekli (exotelic) olur, yani dış erekle güdülenmiş olur. Kişiliğe şöyle uygulanır: Özerekli olarak nitelenen birey, genelde her işi işin kendisi için yapar, sonradan ulaşılacak bir dış erek için yapmaz… Okumaya devam et →

2 Yorum

Filed under Çeviri