Tag Archives: Ekhona

Bilimciler sonunda antik Festos tekerinin kodunu çözdü — Jacqueline Howard

28 Ekim 2014 — Jacqueline Howard — huffpost.com

Festos tekeri 4000 yıllık gizemli bir kil tablettir. Bilimciler 1908’de Yunanistan’ın Girit adasında bulunduğundan beri Festos tekerini deşifre etmeye çalışıyor.

Fakat Minos medeniyetinin zirvesi M.Ö. 1700’e ait tekere nakşedilmiş gizemli dili hiçkimse tercüme edebilmiş değildi – bugüne dek. Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Çeviri

Efesli Artemis: Mamilla Hasetine Kapılarak Sanal Ağa’nın Veri Memesi Olmak — Işık Barış Fidaner

Yunan mitolojisinde Artemis yabanın ve avcılığın tanrıçası olarak bilinir. Türkiye’de 65 yıl önce bulunan Efesli Artemis heykeli ise daha farklı bir tanrıça figürü sunar (Şekil 1). Efesli Artemis’in göğsünü kaplayan yumruların genelde meme olduğu varsayılır ama meyve veya yumurta olma ihtimali de vardır. Her halükarda arkeologlar Efesli Artemis’in bolluk ve bereket tanrıçası olduğu konusunda uzlaşırlar. Çok memeli (polymastros) bir Artemis fıskiyesi de 16’ncı yüzyıla ait Villa d’Este’de (İtalya) bulunur (Şekil 2).

Kleincı psikanalizde meme en temel haset/şükran nesnesidir. Bebek eğer onu sütüyle besleyen annenin memesine şükran duymayı beceremezse, “kötü anne”nin memeyi ve sütü kasten ondan esirgediği düşüncesiyle öfkeye kapılırsa, meme haseti başgösterir: Sinirlenen bebek annenin yaratıcılığını bozup tahrip etmek için eyleme geçer, nankörleşir. Melanie Klein, en üretken insanlara en yıkıcı eleştirilerin yapılmasının kaynağında meme haseti olduğunu açıklar. “Meyve veren ağaç taşlanır” atasözü bunu anlatır [1]. Okumaya devam et →

26 Yorum

Filed under Şey

Tikelsiz Tekil: Tekir — Işık Barış Fidaner

800px-Cat_November_2010-1aGerçek evrenselliğe ulaşmanın yolu tekili tikelden ayırt etmektir. Bu işlem üç adım izler:

1) Tikel tekil: Birey, kişi, ego’dur. Kar tanesi gibi biricik ve eşsizdir ama “Dünya” karşısında zayıf ve korumasızdır çünkü tikele gömülen tekil kar tanesi gibi kolayca eriyip yok oluverir.

2) Tekilsiz tikel: Sosyete, topluluk, cemaattir. Tekil birey tikel cemaatin potasında eriyip “entegre” (asimile) olmuştur. Cemaat bireye “Dünya”lık taslayan sahte evrenseldir. Tekilliği yitirilen “Dünya” çoğullaşır ve alternatiflere bölünür. Tikelliğe düşüp boğulan tekillik kurtarılamaz.

3) Tikelsiz tekil: Dünya’nın biricik olmasıdır, gerçek evrenseldir. Oraya giden tek yol tikeli devreden çıkarıp tekile en baştan başlamaktır. Bu çıkış noktası imleyenin öznesidir.

Tikelsiz tekil, Tekil Dünya’dır. Ona bir ad verelim: Tekir. Okumaya devam et →

22 Yorum

Filed under Şey

Büyük Çaylak — Leonardo da Vinci

800px-Leonardo3-CodiceDelVolo-GrandeNibbio-GreatKite

Büyük Çaylak (İtalyanca: il Grande Nibbio, İngilizce: Great Kite) Leonardo da Vinci’nin tasarladığı ahşap bir makineydi. Leonardo 15’inci yüzyılın sonu ile 16’ncı yüzyılın başı arasında bu makineyi gerçekleştirdi. Makinenin parça ve bileşen çizimleri kuşların uçuşuna dair elyazmasında bulunabilir ama makinenin genel tarifi orada yoktur. Elyazmasındaki kimi çizimler makinenin kanat çırpmaya benzeterek tasarlandığını düşündürür. Fakat o zamanki teknolojiyle bunu gerçekleştirmek çok zordu, Leonardo da daha çok süzülerek uçuran bir makine geliştirdi. Bu mekanizma Leonardo’nun uçma makinesi için ilham aldığı (ç.n. ayrıca çocukluk düşleminden hatırladığı) çaylak kuşundan adını almıştır.

Kaynak: Wikipedia

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

Not: İngilizcede “kite” hem çaylak hem uçurtma olduğu için “uçurtmayı vurmasınlar” sözü “çaylağı vurmasınlar” diye okunabilir.

Bkz “Yerçekçi Olalım: Uçmak Düştüğünü Unutmaktır”, “Yerçek” Rammstein

8 Yorum

Filed under Çeviri

Evrende Kızıllaşma ve Morlaşma: Marksizm ve Feminizm: Fallokristalden Başkası Değildir — Işık Barış Fidaner

Uzaydan gelen bir ışık dalgası eğer size ulaştığında kızıllaşmışsa (redshift) bunun üç farklı nedeni olabilir:
1) Yerçekimsel kızıllaşma (Einstein etkisi): Işığın ötesindeki büyük kütlelerin yerçekimi ışığın enerjisini azaltır.
2) İzafi kızıllaşma (Doppler etkisi): Işığın kaynaklandığı cismin hızla sizden uzaklaşması ışığın dalga boyunu genişletir.
3) Kozmolojik kızıllaşma (Hubble etkisi): Işık uzaktan geliyorsa evrenin genişlemesi ışığın dalga boyunu genişletir. Okumaya devam et →

20 Yorum

Filed under Şey

Kesinleyen Nazar — Magazine

Kuş bakışı görüyor
Beynimdeki nazar
Netlik başgösterdi
Bir kez daha
Gerçek hayat bu muymuş
Diyorsun bana yani
Herşey yerli yerinde
Ve olması gerektiği gibi

Okumaya devam et →

6 Yorum

Filed under Çeviri, Robot şarkı, Şarkı

Küçük Prens’in Fanustaki Gülü, Sanal Ağa’nın Terraryum’u, Zuckerberg’in Meta’sı — Işık Barış Fidaner

rose

Küçük Prens’in cam fanusla saklayıp koruduğu gül [1] yazar Antoine’ın eşi Consuelo de Saint Exupéry’yi temsil etmektedir. Consuelo bu simgeye atıfla Gülün Hikayesi adını verdiği eserinde Antoine ile anılarını anlatmıştır.

Çok sayıda feminist analiz, Küçük Prens’te cam fanusla korunan gülün erkek egemen bakışla çizilmiş bir kadın stereotipi olduğunu vurgular. Bu yazıda ise aynı imgeyi bir başka bağlamda yorumlayacağız [2]:
1) Gül, dijital bulutta sunulan herhangi bir “içerik” veya “içerik üreticisi”dir (yani “yazı” veya “yazar”dır ama dişleri sökülmüş olarak).
2) Cam fanus, “içerikleri içeren bilirbilmezlik balonu” olarak dijital platform veya yayın organıdır, yani Terraryum’dur.
3) Küçük Prens, platform sahibidir, teknofeodal veya neofeodal ağadır, yani Terraryum’u yöneten Sanal Ağa’dır. Okumaya devam et →

14 Yorum

Filed under Şey

Acherontia atropos (ölübaş kelebeği)

Ölübaş kelebeği Acherontia cinsi altındaki üç güve türünden en meşhur olanıdır (diğer ikisi: Acherontia lachesis, Acherontia styx); gövdesinde bulunan kafatasını andıran şekille tanınır, yaygın ve bilimsel adlarını bu özellikten alır [ç.n. Atropos ölüm tanrıçasıdır]. Carl Linnaeus bu türün bilimsel adını Systema Naturae‘nin 1758 tarihli onuncu baskısında koymuştur. Okumaya devam et →

2 Yorum

Filed under Çeviri

Atropa belladonna (güzelavrat otu, ölümcül gece gölgesi)

Halüsinasyon, Hafiflik ve Uçma Hissi

atropa

Bu ot daha sonra deliliğe yol açar: Bir dirhem kökü şarapla içerseniz saçmasapan hayaller görürsünüz, gerçi bu hayaller insana çok hoş gelir: Bu miktarın iki katını içen birisi üç gün kendine gelemez, hatta bunun dört katını içerse ölür. (…) Cadıların deriye sürdükleri merhemlerin özelliği bu olsa gerek.

(Pedanius Dioscorides, 1651. A cerca de la materia medicinal, y de los venenos mortiferos; çeviri, illüstrasyon ve notlar: Dr. A. Laguna)

Adam otu (mandrake) ve bam otu (henbane) gibi güzelavrat otu da cadılar için çok önemlidir; Walpurgis gecesinde (30 Nisan: ç.n. Azize Walpurga’nın bayram günü 1 Mayıs’ın arifesi) cadılar meclisi toplanırken güzelavrat otu ruhunun belirdiği düşünülürdü. [ç.n. Bitkinin İngilizce adı deadly nightshade “ölümcül gece gölgesi” anlamına gelir.] Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Çeviri

Ölüm Tanrıçası Atropos (Şaşmaz)

Yunan mitolojisinde Kaderler, birlikte çalışan üç kızkardeştir, insanların ömür ipliklerini eğiren-ölçen-kesen üç tanrıçadır.

The-Fates-Bill-DeanKaderler, Bill Dean

Clotho kirmenle ipleri “eğiren/eviren/çeviren” kızkardeştir.

Lachesis ipleri ölçerek ömürleri “bölen/dağıtan/paylaştıran/taksimatçı” kızkardeştir.

Atropos makasla ipleri keserek ölümleri kararlaştıran “şaşmaz/dönmez/kaçınılmaz/amansız” kızkardeştir ve ölüm tanrıçasıdır. Okumaya devam et →

9 Yorum

Filed under Şey