Tag Archives: Ekhona

Melankoli: Adile’ye Dünyanın Yasını Tutturabilmek — Işık Barış Fidaner

vlcsnap-2021-11-11-01h11m10s942

Melankoli filminde geçen bir diyalogun Türkçe uyarlaması (2011, Lars Von Trier): Adile ve Duru kızkardeştir. Alper Duru’nun oğludur. Bir yıldıztaşı (asteroid) dünyaya yaklaşmaktadır.

Adile: Dünya kötücüldür, onun yasını tutmamız gerekmez.
Duru: Ne?
Adile: Kimse onu özlemez.
Duru: İyi de Alper nerede büyüyecek?

Melankolik Adile’nin dünyanın nihayete erişi karşısında umutsuzluğa kapılan kızkardeşi Duru’yu tersleyerek dünyayı kötülemesi, foyasını anlayıp içyüzündeki çürümüşlüğü gördüğü dünyayla bağını kopardığına işaret etmez. Tam aksine dünyayla bağını koparamadığına işaret eder. Freud’un Yadsıma makalesinde dediği gibi: “Hasta eğer rüyamdaki kadın annem değildi diyorsa demek ki annesidir.” Yani yadsımayı kaldırarak Adile’nin sözlerini yeniden okumalıyız: “Yas tutmaya gerek var çünkü dünyayı özleyeceğim.” Okumaya devam et →

6 Yorum

Filed under Şey

Kainatın Ufkunu Kaplayan Gürültü: Yadigar Südur — Işık Barış Fidaner

Kozmologlar kainatın günümüzden ondört milyar yıl önce Büyük Patlama ile başladığını kabul ederler. İlk başta fokur fokur kaynayan evren zamanla genişledikçe soğumuştur.

Büyük Patlama’dan dörtyüzbin yıl sonraki döneme Bileşimlenme Çağı (epoch of recombination) denir. Bu dönemde pozitif yüklü protonlar ile negatif yüklü elektronlar bileşerek ilk yüksüz hidrojen atomlarını oluşturmuşlardır. O günkü bileşim olayları sonucunda beliren fotonlar evren genişledikçe kızıllaşarak (dalga boyları uzayarak) günümüze dek ulaşmıştır.

Okumaya devam et →

25 Yorum

Filed under Şey

Hakikatetme, Hakikatlanma, Hakikatkı — Işık Barış Fidaner

Parrhasius11DandyWeb copy(öncesi: Ego Çıkmazı ve Özneleşme)

Ego iki taraflı bir perdedir. Bir yüzü onu harcayan İd’e, öbür yüzü onu boşaltan Süperego’ya dönüktür. Süperego’nun “Sana sunduğum potansiyeli çarçur ettin” eleştirisine Ego “Ben değil O (Ego değil İd) harcadı, Ben elimden geleni yaptım” diye yanıt verir. İd’in “Sen amma boş, yersiz ve işe yaramazsın” itirazına Ego “Süperego Beni (Ego’yu) tutmasaydı ohoo aslında neler yapardım” diye yanıt verir. Kısacası Ego’nun kaderi iki taraftan birden silinmektir, bir yandaki harcama ile öbür yandaki boşaltma arada kalan “kullanım” ihtimalini siler; Ego’nun elinden gelense kendi silinişine mazeretler uydurarak varımsı halini sürdürmektir.

Okumaya devam et →

12 Yorum

Filed under Şey

Ego Çıkmazı ve Özneleşme — Işık Barış Fidaner

(öncesi: Gerçek ve Salbırak)

okenerji

Gerçek-Salbırak devresi şöyle işler: Gerçek’teki potansiyel enerji Salbırak’ta kinetik enerjiye çevrilerek kullanılır, harcanır veya boşaltılır.

Freud’un haz ilkesi, Salbırak’ın Gerçek’ten gelen yararsız enerjiyi boşaltma işlevine odaklanır; gerçeklik ilkesi, Salbırak’ın Gerçek’ten gelen yararlı enerjiyi koruma işlevine odaklanır. İkisini ortaklaştıran ilke, “Gerçek’in Salbırak’a hizmet ettiği” düşüncesidir.

Organizmanın dış dünyayla bağlantı noktası Salbırak olduğuna göre, bedende yoğunlaşan Gerçek potansiyelin bedenin sınırlarını çizen Salbırak’ı tatmin etmek üzere şekillendiği düşüncesi, iç dünyayı dış dünyaya uyumlandırarak bireyi hayatta tutma ve türü devam ettirme amacına uygundur.

Okumaya devam et →

8 Yorum

Filed under Şey

Gerçek ve Salbırak — Işık Barış Fidaner

okcu

Freud’un dürtü kavramının gelişimini üç adımda özetleyelim:

1) Haz ilkesi: Ruhsal enerji insanın vücudunda birikir ve nahoş bir gerilim yaratır. İnsanın hayalleri ve davranışları bu gerilimi boşaltıp rahatlamaya yöneliktir çünkü hazzın bilindik anlamı budur. Buna “haz ilkesi” denir. Bu ilkeye dayanarak Freud rüyaların istek doyumu amacıyla şekillendiğini öne sürmüştür. Buna göre en can sıkıcı rüyalarda bile dolaylı yoldan belli bir isteğin tatmin edildiği tespit edilebilir. Günlük hayatta haz ilkesine ayrılan yer “teneffüs” veya “boş zaman”dır: Derin bir nefes alıp gerilimi boşaltma ve rahatlama zamanıdır.

Okumaya devam et →

20 Yorum

Filed under Şey

Sanal Ağanın Yüksek Mertebesi: Reziller Ağası ve Dadı Toplum — Işık Barış Fidaner

Sanal Ağa insanların gerçekleri inkar etme güdüsüne yaslanarak kendine iktidar alanı açan kişidir [1]. Temel işlevi çevresinde inkar edilen rezillikleri kendi ego inşasıyla örtmesidir. Sıradan bir Sanal Ağa kendi zümresindekiler için bir savunma mekanizması ve dengeleme unsuru olmanın ötesine geçmez. İnsanların “ayıp örtme” güdülerinin tek bir figür etrafında bir araya getirilmesidir.

Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Şey

‘Kendi içimde yokum’ — Slavoj Žižek

🪞⚔️👁️ Post-Feminizm 🪞⚔️👁️

solaris-3

İd-Makinesi üzerine nihai çeşitleme muhtemelen Andrei Tarkovsky’nin (Stanislaw Lem’in romanına dayanan) Solaris filmidir, orada bu Şey aynı zamanda cinsel ilişkinin çıkmazları ile de ilişkilenir [1]. Solaris, uzay ajansı psikologu Kelvin’in hikayesidir: Yeni keşfedilmiş Solaris gezegeninin üzerinde garip şeylerin yaşandığı yarı terk edilmiş bir uzay gemisine gönderilir; oradaki bilimciler delirmiştir, sanrı görüp intihar etmektedirler. Solaris gezegeni durmadan hareket eden okyanusvari akışkan bir maddeden oluşur, zaman zaman bu madde tanıdık biçimleri taklit eder – karmaşık geometrik yapıların yanısıra devasa çocuk bedenleri veya insanlara ait binalar gibi şekillere bürünür. Gezegenle haberleşme girişimleri tamamen sonuçsuz kalsa da bilimciler Solaris’in zihnimizi okuyan devasa bir beyin olduğu hipotezini ortaya atmışlardır [2].

Okumaya devam et →

12 Yorum

Filed under Çeviri

Gök — özel derleme

AdsızYazılar tek tek linklerden ya da kitabın etiket sayfasından (Gök) okunabilir.


Şarkılardan:

— Bu Dünyanın Dışından

— Astronomi Ustası (Pink Floyd)

— Camdan Ayın Altında (Dream Theater)

— Jüpiter (The Futureheads)

— Jüpiter (The Presidents Of The United States Of America)

— Cennete Giden Merdiven (Led Zeppelin)

— Yıldız gözeten (Rainbow)

— Güle güle mavi gökyüzü (Pink Floyd)

— Uzay Garipliği (Chris Hadfield, David Bowie)


Lacan’dan:

— Alethosfer (Jacques Lacan)


Çevirilerden:

— Hayatın yapıtaşları yıldız ışığından geliyor (Ray Cahill)

— “Brocken Hayaleti” Moher uçurumunda gözlendi

— Uzay ve zaman ve düşünce (STNG)

— Planck ölçeği (Rashmi Shivni)

— Küçük Yıldıztaşı Dünya’nın Sürekli Yoldaşı (NASA)

— Dünya Gezegen Olmayadabilir (Michael Tanne)

— Amerika’yı aya götüren kod az önce GitHub’da yayınlandı, 1960’lardan kalma zaman kapsülü gibi (Keith Collins)

— Europa’da Şaşırtıcı Faaliyetin Kanıtlanması Üzerine NASA’nın Medya Çağrısı

— Yukarı bakın! Perseid Göktaşı Yağmuru 11-12 Ağustos’ta Zirve Yapıyor (NASA)

— Soyut cebiri icat eden kadın: Emmy Noether (Katie Mack)

— Sahipsiz Gök geliştiricisi oyunun adı üstüne ‘gizli, aptalca’ hukuk kavgasına kapıldığını söylüyor (Michael McWhertor)


Diğer:

— NASA Exoplanets Transcript Correction v1.0

— NASA Exoplanets Transcript Full Text v1.0

— Sociotechnic Activities at Planet Trappist-1e


Diğer kitaplar

天: gök

2 Yorum

Filed under Çeviri, Kitap

Bilgisayar — özel derleme

hesaplaYazılar tek tek linklerden ya da kitabın etiket sayfasından (Bilgisayar) okunabilir.

İçindekiler

— Gözümüzü Açalım İhtilâl Var (Hikmet Kıvılcımlı)

— Bir Hacker’ın Vicdanı (Mentor)

— Kod Maymunu (Jonathan Coulton)

— Toplumsal Belirlenimciliğe Karşı (McKenzie Wark)

— Yasalar üzerine (Bruno Latour)

— Büyük veri üzerine (Noam Chomsky)

— Makine-Öğrenmesi Üstadı Michael Jordan ile Büyük Veri Hülyaları ve Diğer Dev Mühendislik Çabaları Üzerine (Lee Gomes)

— Analitik Motor üzerine Çevirmenin Notları (Ada Lovelace)

— Sunî istihbaratla öğretilen bilgisayar grafiği canlandırmasına bir tepki (Hayao Miyazaki)

— Asilomar Sunî İstihbarat İlkeleri (Yeni Dünya Düzeni)

— Günbahar (Yapay Zeka)

— Muamma: Şifreleme ve Cinsel İlişki (Scott Wilson)

— İnanılmaz (Guido Menzio)

— Britanya Sahilinin Boyu Ne Kadar? (Benoit Mandelbrot)

— Rubik Kübikleri Üstüne Rubrik (Claude E. Shannon)

— Bazı Uzmanlardan Justin Trudeau’nun Kuantum Bilgisayar İzahını Puanlamalarını İstedik (Daniel Oberhaus)

— Kuantum Kanunları Siyahlı, Beyazlı, Siyahbeyazlı (Uluslararası Meşguliyet Makineleri)

— Olasılık ve Görcüllük (Slavoj Žižek)

— Amerika’yı aya götüren kod az önce GitHub’da yayınlandı, 1960’lardan kalma zaman kapsülü gibi (Keith Collins)

— Karanlık evreni arayan fizik, çarpıştırma verileriyle ziyafet vermeye hazırlanıyor (Tom Miles, Ruth Pitchford)

— MRI yazılım böcekleri yılların araştırmasını boşa çıkarabilir (Richard Chirgwin)

— Tek bir Sansar Dünyanın En Güçlü Parçacık Çarpıştırıcısını Çökertti (Rachel E. Gross)

— O Parçacık Hiç Olmadı (Dennis Overbye)

— Oynamış olacaklar (Alan Turing)

— Data virüsü mü yoksa kız basili mi?

— Kurtarılmış Bir Bilgisayar Dili İçin Notlar (Radikal Yazılım Grubu)

— İki yeni işleç: Geçersizleme ve Kapsayarak Aşma

— Yeni fonksiyon: Elektronevrotik Dalga

— Niteliklerin Koşullu Sayılması

— Öbekleme Problemine Bayesci Bir Yaklaşım Ve Gen İfadesi Analizinde Uygulanması

— İkili bir değişkenin Bayesian modellenmesi

— Özgürlük ve sınıf özdeşimi

— Mantıksal gerektirmenin cinsiyeti

— Cinsel fark ve özyineleme

Diğer kitaplar

算: hesaplama

1 Yorum

Filed under Çeviri, Kitap

Işık — özel derleme

AdsızYazılar tek tek linklerden ya da kitabın etiket sayfasından (Işık) okunabilir.

İçindekiler

— Benim duyduğumu sen de duyuyor musun? (Noel şarkısı)

— İlelebet Savaşı (Led Zeppelin)

— Yankılar (Pink Floyd)

— Daha Daha Işık Olsun (Pink Floyd)

— Işıkla Yaşarız (The Futureheads)

— Güneşin kalbine göre yapın ayarlamaları (Pink Floyd)

— Işık Dökülür Benden (Magazine)

— Marş (Leonard Cohen)

— Kurtlar Büyütmüş (Ben Frost, Mariam Wallentin)

— Yağmurlu bir gün daha (Deep Purple)

— Kuzgun (Edgar Allan Poe)

— Ateş böceklerine ne oluyor? (Melissa Breyer)

— Hayatın yapıtaşları yıldız ışığından geliyor (Ray Cahill)

— Işık hakkında muhtemelen bilmediğiniz sekiz şey (Matthew R. Francis)

— Bilimciler geçmişte ne olduğunun gelecek olaylarla kararlaştığını gösterdi (Stephen Morgan)

— NIH görme bilimcileri retinamızdaki çubukların kaynaklanmasına dair kuramı test ediyor

— Salımlı Uyumlanma Ölüm Dürtüsüdür

— İki tür ışık (Abdu’l-Bahá)

— Işığın çocuğu

Diğer kitaplar

陽: güneş, pozitif

2 Yorum

Filed under Çeviri, Kitap