🦋🤖 YERSİZ ŞEYLER

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Bu yazı şakayı savunmuyor; şakayı tabuta koyup üstüne muhalif çelenk bırakıyor.

Başlık daha ilk anda kendini ele veriyor: Şakayı şaka olarak okuyamayan rejimi suçlarken, şakayı yalnızca rejimin korkusunun deliline çeviren kendi okumasını aklamaya çalışıyor. Yani metin, teşhis ettiği hastalığı daha başlıkta yeniden üretiyor.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Kahkahadan korkan siyasal iktidar mı? Bu cümle fazla rahat. Fazla pürüzsüz. Fazla kullanışlı. Tam da kahkahanın bugün aldığı en ideolojik biçime uygun: kendi edilgenliğini muhalefet diye adlandırmak isteyen seyircinin, ekrana bakıp ‘biz hâlâ gülüyoruz’ diyerek kendine geçici bir üstünlük hissi vermesi.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Zafer Arapkirli’nin yazısındaki sorun, Deniz Göktaş’ı savunması değil. Sorun, onu savunurken kurduğu sahnenin kendisi: Mizah, cesaret, zekâ, halk, korku, linç, kutsal, tarihsel miras — hepsi yazının içinde hazır rollere dağıtılıyor. Sonra okura çok tanıdık bir konfor sunuluyor: Biz gülen, anlayan, zeki, cesur taraftayız; onlar anlamayan, kıskanan, korkan, ezik tarafta.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Bu yazı Deniz Göktaş’ı savunmuyor; Deniz Göktaş bahanesiyle kendi mahalle terbiyesi fantazisini okşuyor. Mamak’tan Cebeci’ye, Siyasal’dan ODTÜ’ye uzanan hattı anlatıyor; ama bu hattı tarihsel gerilimleriyle değil, emekli ağabey hatırası yumuşaklığıyla parlatıyor. Ortaya da şu harika sonuç çıkıyor: Deniz tutuklanmasın, çünkü Mamaklı çocuklar iyidir.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

L. Doğan Tılıç’ın yazısı, daha ilk cümlede kendi kendini ele veriyor: Deniz Göktaş “kendi döndüğü halde yakalandı” diyor. Yani ortada gerçekten tuhaf, çıplak, somut bir devlet hamlesi var. Fakat yazı bu somutluğu tutmak yerine hemen bildik sol törenselliğin kadife örtüsünü çıkarıyor: mahkeme önü, cesaret, 10 milyon izlenme, Deniz Gezmiş, parkalı gençlik, Chaplin, Trevor Noah, faşizm, McCarthy, kahkaha, özgür gelecek… Bir tek fonda keman eksik.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Ali Deniz Kılıç’ın yazısı daha ilk cümlede kendini ele veriyor: “Elbette kurtarıcı değil.” Bu cümle, yazının sigortası. Hemen ardından aynı yazı Deniz Göktaş’ı Neo’ya, kehanete, Ash tasosuna, tarihsel mücadele hattına, kültürel hegemonya mevzisine, Nazım’dan Chaplin’e uzanan parlak vitrinin yan rafına yerleştiriyor. Yani önce put dikiliyor, sonra üstüne “put değildir” etiketi yapıştırılıyor. Tebrikler: laik menkıbe üretiminin en ucuz versiyonu bulunmuş.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Yeni Yaşam’ın Deniz Göktaş’ı Sokrates ilan eden yazısı, savunduğu kişiyi değil, kendi düşünme felcini teşhir ediyor. Yazı güya Göktaş’ı iktidarın karikatürleştirmesine karşı sahneye çıkan politik mizahçı olarak anlatıyor; fakat daha ilk hamlede kendisi Göktaş’ı Sokrates kostümüne sokup bir karikatüre çeviriyor. Yani yazının iktidara atfettiği küçültme işlemi, yazının kendi edebi motoru oluyor. Sokrates’i anlatacağım derken Platon’un mağarasına dekorcu olarak girmek ancak böyle olur.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Levent Kazak’ın yazısı Deniz Göktaş’ı savunmuyor; Deniz Göktaş’tan küçük bir aziz çıkarıyor. Metnin bütün numarası bu. Mizah diye başlıyor, menkıbeyle bitiriyor. İktidarın tabularına saldırdığını sanıyor, ama daha üçüncü paragrafta kendi tabusunu kuruyor: Komedyene dokunma. Gösteriye gülmediysen yanlış salondasın. Rahatsız olduysan içindeki iktidar konuşuyor. Eleştirdiysen dalkavuksun.

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

(İngilizcesi ve Almancası)

1. Giriş

Geç-Z ile Alfa aynı ekranlarda büyümüş gibi görünür, fakat aynı muhataplık düzeninde yaşamaz. Geç-Z, sosyal medya sahnesinin son öznesidir: kendisini görünüş, statü, aura, arzu, beden, yüz, cringe riski ve performans ölçüsü içinde kurar. Alfa ise bu sahnenin çocukça devamı olarak anlaşılınca kaçırılır; Alfa, sosyal medya sahnesinin imleyenlerini sayı, ses, oyun figürü, şarkı kırıntısı, marka nesnesi, sahte dil, korku maskotu ve absürt parola biçiminde kanırtır. Bu yüzden Geç-Z sözlüğü hâlâ “nasıl algılanıyorum?” sorusunun etrafında dönerken, Alfa sözlüğü “hangi kod sahneyi ele geçirdi?” sorusunu çalıştırır.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Bianet’te yayımlanan Araba devrilirken gülmek yazısı, Deniz Göktaş vakasını açıklamak için teorik süslemeli bir panayır arabası kurmuş: biraz Bergson, biraz Bakhtin, biraz “öküz arabayı devirdi”, biraz “karnaval alanı”, biraz “radikal eşitlik”, üstüne de cilalı bir “Deniz Göktaş yalnız değildir” finali. Yazı, komedinin siyasal gücünü anlatıyor gibi başlıyor; birkaç paragraf sonra komediyi açıklamayı bırakıp kendi hoşlanma biçimini kutsamaya geçiyor. Yani metnin asıl nesnesi Deniz Göktaş değil. Metnin asıl nesnesi, Deniz Göktaş’a güldüğünde kendisini cesur, incelikli, eşitlikçi ve tarihsel olarak doğru yerde hisseden seyirci.