Tag Archives: Işık Barış Fidaner

Parmakla gösterme bir işarettir — Işık Barış Fidaner

parmak

Richard Boothby “Lacan’ın Hegel’le Şeyi” makalesinde imleyenin oluşumunda hayali ve gerçek bileşenlerin oynadığı rolü güzelce tarif eder ama imleyeni özlendiren simgesel bileşeni ihmal eder, verdiği örnekte de bu ihmal apaçıktır: Parmakla gösterme parmak imgesiyle gösterilen Şey’i bileştirerek bir imleyen oluşturur, der. Bu imge-gerçek bileşimi sahiden oluşsa bile bir imleyen olamaz [1].

Okumaya devam et →

9 Yorum

Filed under Şey

Cinsel ‘İlişki’nin Ötesi — Işık Barış Fidaner

Lacan’ın üçgen şemasındaki (Encore sayfa 90) üç öğe S(Ⱥ), objet a ve Fallus’tur [1]. Bu üçlünün merkez öğesi Fallus’tur çünkü simgesel düzenin kör noktasına oturmuştur, İmgesel ile Gerçek’in arasında durur [2]:

sema

Sağ üstteki Fallus öznenin hep hüsran yaşadığı çelişki noktasıdır çünkü öznenin hayalleri orada ya gerçekleşir ya gerçekleşmez [3]. Bu hüsran kaçınılmazdır çünkü hayal edilen Şeyin gerçekleşmesi çoğu zaman gerçekleşmemesinden daha beterdir. İşte bu yüzden Fallus nefretin de merkezi olur [4]. Kadınlar bundan kötü etkilenir çünkü mevcut toplumsal cinsiyet rejimi kadınları erkeklerin hayallerine hapsolarak bu Fallus çelişkisini bedenlemeye yöneltir [5]. Deleuze’ün bir zamanlar dediği gibi “Başkasının hayaline hapsolduysan işin bitmiştir.”

Okumaya devam et →

5 Yorum

Filed under Şey

Fallus’un Saçmantığı — Işık Barış Fidaner

Uzay-zamanın varoluşu uzamsalın aksinin zamansal olduğunu düşündürür. Öyle değildir.

Uzamsalın asıl aksi bileşimseldir [1]. Bileşimsele uzamsaldaki eksiklik yoluyla uzanırsınız [2]. Arzu açısından uzamsaldaki eksiklik hâlâ doldurulup (Eros’a göre genital) tamamlanmayı bekleyen bir tatminsizliğin boşluğudur; dürtü açısındansa ortada eksiklikten ziyade delik vardır, agape‘yi tatmin eden bir ayırı/gedik vardır (gap) [3]. Arzudaki eksiklik uzaya bir açılım sunar ve yokluğunda uzayın kapanacağını ima eder, dürtüdeki ayırı/gedik ise arzulu açılımı saçmantıklı bir kapanım ve yoğulluğa çevirir (absense, absential) [4].

Okumaya devam et →

12 Yorum

Filed under Şey

Sevgiyi tözlendiren nefret-bilmezliktir — Işık Barış Fidaner

Bana göre Žižek’in en afallatan tezi şudur:

Erkeğin heteroseksüel aşkı aslında homoseksüeldir, kadının kadın kılığına girmiş bir erkek olduğu düşlemi ile ayakta tutulur. (Kendini Tutamayan Boşluk)

Bu tez harfiyen okunursa erkeğin kadına heteroseksüel aşkı diye bir şey olamaz, çünkü erkek kadının penisli olduğunu düşlüyor olmalıdır. Žižek’in Lacancı öncüllerini izlediğim için iki cinsiyetin cinsel münasebeti becermesinin bünyevi imkansızlığını kabul ederim ama bu durum onların sahiden aşık olmaları mümkünatını çürütmez. O halde erkek kadını neden kadın olarak sevemesin ki? Neden illa onda olmayan bir penisi düşlemesi gereksin ki?

Okumaya devam et →

4 Yorum

Filed under Şey

Bilinçdışının bileşimsel dünyadışını geçirgen kılmak — Işık Barış Fidaner

Freud psikanalizin görevini bir formülle sadeleştirir: “Görevimiz bilinci bilinçdışına eriştirmektir, bunun yolu da dirençlerle baş etmektir.” Bu formülün mühim noktası şudur: Analiz bilinçdışındaki matlığı alt etmez, yalnızca bilinçdışını bilinç açısından geçirgen kılar. Ama bilincin bilinçdışına erişmesini analizanın farkına varamadığı bir başka dünyaya açılan bir kapı veya geçit gibi düşünmeyin. Herhangi bir dünyanın uzamı, en sürreel hayal dünyasının bile uzamı, ancak bilinçte belirebilir; bilinçdışı ise esasında bütün uzamların ötesinde bileşimsel bir yeraltı-dünyası veya dünyadışıdır [2]. Psikanalizde bilinç danışma odası uzamını temel alsa da bilinçdışının bileşimsel dünyadışına uzanmaktadır; dünyadışını geçirgenleştiren bu uzanışın simgesel mecrası da dildir.

Okumaya devam et →

6 Yorum

Filed under Şey

Tezahürriayet — derleme

UntitledYazılar tek tek linklerden ya da kitabın etiket sayfasından (Tezahürriayet) okunabilir.

Işık Barış Fidaner

İçindekiler

— Tezahürriayet: İhtizaz ve İhtisar

— İhtizazın İhtisarı: İhtişaman Tırtılı ve Kelebeği: İhtiyaratılış ve İhtiyaçılış

— İki Kişi Bakışırken Üçüncüye Beklemek Düşer: Bakış Açısı (Görme Duyusu) ve Dinleme Açısı (Duyma Görüsü)

— X ve Z bakışırken Y’ye beklemek düşer

— Hazım İlkesinin Ötesi: Hazım Hazindir

— Etiği senin kemi benim! Kim er ha? Maskeli balo ve onun sahte yüzleri

— Hüsran ve Tatminsizlik, Yoksunluk ve İğdiş

Diğer derlemeler

旌 : tezahür, bayrak

Yorum bırakın

Filed under Kitap

Hüsran ve Tatminsizlik, Yoksunluk ve İğdiş — Işık Barış Fidaner

Lacan üç önemli terimi 4’üncü seminerde tanıtır:

iğdiş: hayali nesnenin simgesel eksikliği
hüsran: gerçek nesnenin hayali eksikliği
yoksunluk: simgesel nesnenin gerçek eksikliği

İğdiş ile yoksunluk karşıttır, hüsran da istikrarsız ara terimdir.

Okumaya devam et →

11 Yorum

Filed under Şey

Etiği senin kemi benim! Kim er ha? Maskeli balo ve onun sahte yüzleri — Işık Barış Fidaner

mask

Solum ilkesini hazım ilkesinden ayırt eden yazıyla ilgili Kimera dergisi hakemlerinin çektiği hazımsızlığın ahmaklık çeşitlerini anlatan çevirinin üzerine denk gelmesi isabetli oldu [1]. Madem kural icabı “dergiye kabul edilen yazıların telif hakkı dergiye devredilmiş sayılır,” o zaman anonim maskeler adına yazara “iletilen raporları” cevaplama hakkı da ilke icabı yazara devredilmiş sayılır.

1) “Okurlarımız yorulabilir çünkü bütünsüzlük, hızlı geçişler, kopukluk, kayma…”

Okumaya devam et →

9 Yorum

Filed under Şey

Hazım İlkesinin Ötesi: Hazım Hazindir — Işık Barış Fidaner

Descartes’ın ünlü durum bildirimini hatırlarsınız:

Düşünüyorum öyleyse varım!

Şimdi bu felsefi mantığı oluşturan sebep (düşünme) ve sonucu (öyleyse varım) irdeleyelim.

Sebep: Düşünüyorum
Düşüncelerin içini açarsanız orada düşleri bulursunuz: hayaller sözlerin altını dolgulamıştır. Ama düşlerin de örtüsü kalkarsa bu sefer düşüş belirecektir: mutlanarak göklerde süzülmeye meyleden her hayalin arkasında kaybetmek, ayrılık, ölüm gibi korkutan ya da kaygı veren bir hayalet saklanmaktadır. O halde nüveden kabuğa doğru ruhsal katmanlar şunlardır: düşüş, düş, düşünce. İlk iki katman iki ayrı bileşim oluşturur:

Okumaya devam et →

38 Yorum

Filed under Şey

X ve Z bakışırken Y’ye beklemek düşer — Işık Barış Fidaner

🧵⚙️💪🏻 TEZGÂH 🧵⚙️💪🏻

X, Y, Z kuşaklarının her biri kendi içinde simetriktir [1]. Harflerde bu simetriler görülür:

1) X’te yansıma simetrisi vardır: Eskilerle yeniler arasında gidip gelirler.

2) Y orijine göre simetriktir: Yankılarla yansıların kavşak noktasında kalmışlardır (binyılcı nergis).

3) Z’de dönme simetrisi vardır: Hiperegonun kısır döngüsüne kapılmış fırıl fırıl dönmektedirler.

Şimdi bakışım tamlamaları kurarak bu simetrilerin ilişkilerini inceleyelim [2].

Okumaya devam et →

18 Yorum

Filed under Şey