Tag Archives: Saikbilim

Mahpusun Rüyası — Sigmund Freud, Moritz von Schwind

mahpusun-ruyasi

Münih Schack Galerisi’nde sergilenen bu resmiyle Schwind rüyaların hakim durumdan nasıl türediğini çok iyi kavradığını gösterir. ‘Mahpusun Rüyası’ adlı bu eserde tabi ki mahpusun kaçışı sahnelenmiştir. Rüyadaki firar hattı pencereden geçiyorsa tam da o noktadan hücreye giren ışık uyaranıyla mahpusun uykusu bölündüğü içindir. Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Çeviri, Resim

Dilin Manzum İşkencehanesi (poetic torture-house of language) — Slavoj Žižek

3 Mart 2014 — Slavoj Žižek — poetryfoundation.org

Platon’un kentteki şairleri sürgüne gönderme tasarısı pek sevilmiyor ama Yugoslavya dağılırken beliren tehlikeye bakılırsa epey mantıklı bir tavsiyedir: Bölgede işlenen etnik kıyımlar şairane hayallerden kaynaklandı. Evet Milošević sahiden milliyetçi tutkuları ‘manipüle’ etmişti ama bu yetkinliğine halkın yatkınlığını şairlere borçluydu. Hepsi onların başının altından çıktı, yoz siyasetçilerin değil samimi şairlerin… 1970’lerde ve 1980’lerin başında o şairler saldırgan milliyetçiliğin tohumlarını ekmeye başlamışlardı, hem Sırbistan’da hem de diğer Yugoslav ülkelerinde. Okumaya devam et →

9 Yorum

Filed under Anti-şiir, Çeviri

Militer-Manzum Müştemilat (military-poetic complex) — Slavoj Žižek

14 Ağustos 2008 — Slavoj Žižek — lrb.co.uk

Radovan Karadžić nihayet tutuklandığına göre psikiyatri mesleğine mensup bu insafsız siyasi-askeri liderin bir de şair olduğunu anımsamanın vakti geldi. Onun yazdığı manzumelere sakın gülüp geçmeyin, o şiirleri dikkatle okursanız etnik kıyımın işleyiş mantığını göreceksiniz. İşte Izet Sarajlić’e ithaf ettiği isimsiz şiirin ilk dizeleri:

Gel vatandaş benim imanım yepyeni
Böylesi teklif tarihte hiç görülmedi
Fütursuzca şarap içeceksin şimdi
Ekmek bulamayan benim günışığımı yutacak
Ey halkım bu iman hiçbir yasak tanımayacak
Bugün sevmek ve içmek günüdür ancak
Gözünüz gönlünüzce günışığıyla bakışarak
Bu tanrı hiçbir zevki sizden sakınmayacak
E gelsene birader bu imanın çağrısına uyarak!

Halkına ‘fütursuzca şarap içmeyi’ teklif eden lider ayıpçıl üstbenin sözcüsüdür:

Bütün yasaklar askıya alınsın ki halkımız
bitimsiz bir yıkıcı şenliğin keyfini sürebilsin. Okumaya devam et →

6 Yorum

Filed under Anti-şiir, Çeviri

Ödip müşkülatı (Ödipuskonflikt, Oedipus complex)

Ödip müşkülatı karşıcins ebeveynle cinsel münasebet arzusu ve bu haseple hemcins ebeveyne yönelen hasmane hislerdir. Psikanaliz teorisinde bu müşkülat normal gelişim sürecinin mühim bir evresini oluşturur.

Sigmund Freud’un ilk kez Rüyaların Yorumu‘nda (1899) tanıttığı bu kavram Yunan efsanesinde geçen Tebaili kahraman Ödip’in adıyla anılır. Ödip bilmeden babasını katledip anasıyla evlenmişti; onun dişil eşleniği Elektra müşkülatı da anasının katline karışan bir başka efsanevi kahramanın adıyla anılır. Okumaya devam et →

6 Yorum

Filed under Çeviri

Üstben Hilesi: Babuşka seni görmeyi çok ister — Slavoj Žižek

🪞⚔️👁️ Post-Feminizm 🪞⚔️👁️

Babuşka Nine demektir, Anneanne veya Babaanne demektir.

Üstben simgesel Yasanın zıttıdır, ne bakımdan?

Simgesel yetkisiyle ‘bastıran’ pederane figür çocuğa şöyle der:
— Babuşkanın doğumgünü kutlamasına katılmak ve ona nezaket göstermek zorundasın, can sıkıntısından gebersen de umurumda değil, yap işte bunu!

Üstben figürü ise bunun aksine çocuğa şöyle der:
— Biliyorsun babuşka seni görmeyi çok ister ama ancak gerçekten istiyorsan onu gidip görmelisin, değilse evde kalmalısın!

Okumaya devam et →

14 Yorum

Filed under Çeviri

Law has made me Anna Freud ~ Amy Grant

Woke up this morning
With all my ego defenses
Goin’ over and over
Everything over the fences
Who taught me how to repress
The words that cause dismay?
I’ve always wanted to appear
Smooth and taintless anyway

Law has made
Has made me Anna Freud

Okumaya devam et →

7 Yorum

Filed under Çeviri, Robot şarkı, Şarkı

Slavoj Žižek: Sapkın Kılavuz Sinema

Slavoj Žižek ve Sophie Fiennes’in 2006 tarihli Sapkın Kılavuz Sinema filmidir (Pervert’s Guide to Cinema). Altyazı: Işık Barış Fidaner (Žižek bir standardı devirdiği için biz, ben cinsinden konuşuyor, ben o devrilişe jenerik ifade kazandırmak için siz, sen, ego, seyirci, oyuncu cinsinden tercüme ettim)

SRT, Döküm 📜, Yönetmenle Söyleşi, “Slavoj Žižek: Görcül Gerçek”, “Slavoj Žižek: Sapkın Kılavuz İdeoloji”, “Slavoj Žižek: Žižek Ünlem”, “Şey’in haysiyeti” Slavoj Žižek, “Validevi Yutucu Kuş” Slavoj Žižek, “Motif: zevkanlamlı bilirti” Slavoj Žižek, “Hiçkoku” Sandro Penna, “‘Kendi içimde yokum'” Slavoj Žižek, “Ne olacaksa olur ileride (Que sera sera)” Doris Day, “Kayınvalidasyon (cross-validation)”, “Patolojik Narkissos Çağımızın Toplumsal Mecburi Öznellik Tipidir” Slavoj Žižek, “Azar Azar Arzula(la)tan İdealizme Karşı Fırıl Fırıl Dön-Dür(tüley)en Maddecilik” Slavoj Žižek, “Bileşen Dürtü (partial drive)” Laplanche, Pontalis, “Ödip efsanesi ve Erbaba efsanesi” Slavoj Žižek, “Nazar ile Seda” Renata Salecl, Slavoj Žižek, “Süleyman Rahatçıgil’in yanına oturdum ve bana dengi gibi davrandı, gayet yerlişçe” Sigmund Freud, “Kusura Bakma Chuck Palahniuk, Alt-Sağın En Sevdiği Küfrü Dövüş Kulübü İcat Etmedi” Matt Miller, “Kastırmasyon (eril savgı, masculine protest, männlicher Protest)”, “Nazar” Jacques Lacan, , “İşte bu gecedir” G.W.F. Hegel, “Ben bir çıra mıyım? Baba baksana yanıyorum!” Sigmund Freud, Slavoj Žižek, “Bebeği atıp kirli suyla yüzleşmek” Slavoj Žižek, “Büyük Öteki: suçu üstlenilen, anlam güvencesi, keyfiyete tehdit, zevahiri kurtarılacak”, “İstihzamane: Alay ve İroni” Slavoj Žižek, “Şifa dilerim: Lenin’den Gorki’ye, Stalin’den Stalin’e” Slavoj Žižek, “Lenin ve Stalin’de ‘nesnel anlam’” Slavoj Žižek, “Lakant: Hesap Günü yaklaşımı ve tam etik özerklik” Slavoj Žižek, , Entropi (özel sayfa), Perde (özel sayfa), Sinem Atik (özel sayfa), “Lacan Televizyonda: Gerçeğin yamuluşu/sırıtışı (grimace)”, “Slavoj Žižek: Görcül Gerçek”, “Oz Büyücüsü ve Komünizm”, “Hazım İlkesinin Ötesi: Hazım Hazindir”, “Postmodern Yabancılaşma Modeli”, “Dünyanın Merkezi: hakikat zeminine ayak basmak”, “Sevginin Sevgisiz Kalbi: Beni bana hediye et! Beni bana iade et!”, “Stalker: Her Meyve Kendi Sapına Dönmeyi Arzular”, “Jaklakanya Seyrüseferi 4: Turistik Animatör, Yerliş Rehber, Gerçek Rehber”, “Düşlemsel Gerçekliğin Anlatımı ile Semptomatik Hakikatin Sahnelenmesi”, “Anlatılamayan Şey Sahnelenir: Kelimeler Tamamen Kifayetsiz Değildir”, “Zanla Telafi: Oku Baban Gibi Eşek Olma”, “Marksist Dikiş ve Egemen Nankörler Sınıfı: Samimi Kahkaha Kuzuları Çağıran Mezbaha”, “İnkarcı Erdem Serabını Güneş Diye Yutturamazsınız”, “Sosyal Medyada Türeyen İnkârcı Yavşakça Familyası Üzerine”, “Sevgi Talep İçinde Talep Edilir”, “Etiği senin kemi benim! Kim er ha? Maskeli balo ve onun sahte yüzleri”, “Tamamsız Evren: Enerji & Entropi, Tamamlık & Tamamsızlık”, “sosyete, toplum, ekonomi, iktisat, akademi, kültür, sanat, siyaset, politika, üniversite”, “Pürüzma” Blondie, “Deli deli” ~ MFÖ, “Haydar Haydar / Malumat Hır-kası / Huşuur” ~ Kul Nesimi, “Yasa berisi” Franz Kafka, “Vamp Güzellerin Köken Hikayesi” Marlen Komar “Fallik Kadın Dini: Penis Olmazsa Çocuk Olmazsa Başarı Olmazsa Kimlik Verelim”, “Sahici Sadakat Yas Tutma Dürtüsüdür”, “Žižek’in Tanrı ve Doğa’ya Yönelik Tavrı”, “İmgesel Žižek, Simgesel Žižek, Gerçek Žižek, En Başa Dön…”, “Postmodern Yabancılaşma Modeli’nde Hayat ile Ölümün Namevt Etkileşimi”, “Tikelsiz Tekil: Tekir”, “Tümel → Jenerik → Standart → Evrensel”, “Aklın Dolandırıcılığı Hiperegoyu Ortaya Çıkardı”, “Mavi Hap ya da Kızıl hap: Masturbate ya da Master-bait, Asılıyom ya da Asıl-yem”, “Lethe Nehri ve Mnemosyne Havuzu: Hakikatimsilik → Hakikatim Silik”, “Kemirgenler ve yetkilenişle bedenlenişin dolaşıklığı”, “Çiçekleri Eleştirmek veya Çiçeksiz Meyve Olmaz”, “Hiperego ve Sinema: Eski Kıstas Eski Hamam: Terleme”, “Şahmaran: Kaza Geliyorum Dedi” (fıkra)

14 Şubat Val günü hediyesi

val-gunu

The Comeback S01E01

45 Yorum

Filed under Çeviri, Filmler, Laf sal atası

Travmanın tesirini simgesel suretlerle perdelemek — Slavoj Žižek

ucdoktor

(öncesi: Angelus Novus)

Adaletin şiddetle dayatılmasının karşı kutbunda da adaletsiz ilahi şiddet figürü, ilahi kapris patlaması vardır, bunun en iyi örneği de elbette Eyüp kitabıdır. Büyük afetler geçiren Eyüp’ü ziyaret eden ilahiyatçı dostları yaptıkları yorumlarla Eyüp’ün yaşadığı afetlere anlam yüklemesini önerirler. Bunun üzerine Eyüp’ün gösterdiği asıl büyüklük kendi masumiyetini savunmaktan ziyade yaşadığı afetlerin anlamsızlığında diretmesidir. Nihayet Tanrı çıkageldiği zaman iman müdafisi ilahiyatçılara karşı Eyüp’ün tavrını teyit eder. Okumaya devam et →

7 Yorum

Filed under Çeviri

Deli deli ~ MFÖ

Bak kim geliyor?
Görüyor musun?
İşte bir deli
Halinden belli

Deli deli raporu da verildi
Deli deli raporu da verildi Okumaya devam et →

5 Yorum

Filed under Çeviri, Şarkı

İhtiyaç, Talep, Arzu — Jacques Lacan

calder

Arzuyu öyle kesin tanımlayalım ki siz de konuyu anlayabilesiniz. Konuştuğum biri seminerlerimde size çizip çizip açıkladığım şemayı devinen Calder yapıtlarına benzetti, isabetli bir benzetme (bkz Şekil 1). Arzu derken kastedilen şeyi dile getirmeyi deneyelim. Bu diyalektikte arzuyu tanımlayan özellik, devinen yapıtta talebin ötesinde bulunmaktır. Peki talebin ötesine neden ihtiyaç duyulur? Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Çeviri