Tag Archives: Slavoj Žižek

Fransa’nın “Kötüleşmesi” — Slavoj Žižek

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

İngilizce metin ChatGPT ile Türkçeye evirildi.

“Kriz tam olarak eski olanın ölmekte ve yeni olanın doğamamakta olduğu gerçeğinde yatmaktadır; bu interregnumda (geçiş döneminde) çok çeşitli hastalıklı belirtiler ortaya çıkar.”

Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Eviri

Kendini bizden ayırma — Slavoj Žižek

Bertolt Brecht’in Alınan Tedbir oyununda kimilerince en sorunlu şarkı sayılan ‘Partiye Övgü’ zannedildiğinden çok daha isabetli ve eşsiz bir önermedir. Brecht sanki bu şarkıda Parti’yi ‘bildiği varsayılan özne’ timsali yapıyor gibidir, onu sanki tarihsel durum hakkında eksiksiz ve kusursuz içgörüye sahip Mutlak Bilgi’nin tecessümü katına çıkarıyor gibidir: “İki tane gözün varsa senin, binlerce gözü var partinin!” [*] Ama bu şiirin yakın bir okuması çok farklı bir işleyişi su yüzüne çıkarır; genç Komüniste sitem eden Koro Parti’nin herşeyi bilmediğini söyler, genç Komünist Parti’nin hakim düşünce hattına itirazında belki de haklıdır [*]:

Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Çeviri

Doğanın Sonu: Trisolaris’imizde hayat — Slavoj Žižek

(Robot şarkı)

5 Mayıs 2024 — Slavoj Žižek — english.hani.co.kr

Çağımızın asıl meselesi şu: Başgösteren krizleri bildiğimiz halde gelişmiş Batı olarak hâlâ bunların gereğini yapmıyoruz.

Vaziyetimiz aynı Liu Cixin’in bilimkurgu şaheseri “Üç Cisim Problemi”nde anlattıkları gibi: Bir bilimciyi cezbeden sanal gerçeklik oyunu “Üç Cisim”de oyuncuların içine düştükleri Trisolaris adlı yabancı gezegenin semasında üç güneş tuhaf ve kestirilemez aralıklarla doğup batmaktadır, bu güneşler bazen fazla uzaklaşıp korkunç bir soğuk bırakmakta, bazen fazla yaklaşıp yıkıcı bir sıcak getirmekte, bazen de uzun süreler boyunca gözden kaybolmaktadır. Oyuncular beterin beteri dönemleri atlatabilmek için bir şekilde kendilerini ve nüfusun geri kalanını dehidre edebilirler [1] ama hayat asla tahmin edilemeyen öğelere karşı sürekli mücadele etmekten oluşur, öyle ki oyuncular bir medeniyet kurmayı becerip tuhaf sıcak-soğuk döngülerini öngörmeyi deneseler bile yıkıma yazgılıdırlar.

Okumaya devam et →

5 Yorum

Filed under Çeviri

Allah Korkusu = Aktarım Şavkı — Slavoj Žižek

Sevgili Abner, Allahtan korkarım ve başka kimseden korkmam.

Bu sözün tesiri Abner’i dönüştürür. Sabırsız bir gayretkeş iken, endişeli ve kararsızken, bu sözü duyunca inancında sükun buluverir, o an hem kendine hem de ulu Tanrı’nın gücüne güveniverir. ‘Allah korkusu’ bahsi bu mucizevi ‘din geçişi’ni nasıl kotarır?

Okumaya devam et →

1 Yorum

Filed under Çeviri

Sapkın Kılavuz İdeoloji: Üçüncü Toplantı

>>> Toplantı 1, Toplantı 2, Toplantı 3 <<<

(20 Mayıs 2024, belgesel, sorular, döküm)

Üçüncü Fikir Teatisi‘ne hoşgeldiniz. Yapay Zeka Radyo Programı Nümerik Esintiler‘in dokuzuncu bölümünden “Bürokratın rüyası” ve “Ederi hederi kadar” şarkılarını dinledik. 🤖🎸 Bu toplantıların amacı Žižek’in Sapkın Kılavuz İdeoloji belgeselinde açtığı konular etrafında düşünsel bir bağlam oluşturmaktır. Bunun için 23 tane soru hazırladım ve bunları 4 gruba ayırdım (5+6+6+6). Bu toplantıda üçüncü gruptaki altı soruyu belgesele atıfla birer birer sorup cevaplayacağım, sonra da katılımcılar söz alacak. Konuşma metnime ve linklere Yersiz Şeyler sitesinden ulaşabilirsiniz.

Okumaya devam et →

10 Yorum

Filed under Toplantı

Sapkın Kılavuz İdeoloji: İkinci Toplantı

>>> Toplantı 1, Toplantı 2, Toplantı 3 <<<

(22 Nisan 2024, belgesel, sorular, döküm)

İkinci Fikir Teatisi‘ne hoşgeldiniz. Nekropsi grubundan “Harf Devrimi” şarkısını dinledik [*]. Sapkın Kılavuz İdeoloji sorularına devam etmeden önce ilk toplantıda havada kalan konuyla giriş yapacağım. Konuşma metnime ve linklere Yersiz Şeyler sitesinden ulaşabilirsiniz.

Sıfırıncı soru: Žižekçilik nedir?

2000’lerde Žižek ünlüydü ve birçok insana ilham veriyordu. Ben de 2007’de düzenli bir Žižek okuru oldum. Fakat Žižek Ünlem filminde bizzat söylediği gibi, onu meşhur etmek aslında uzun vadede sesini kısmak içindi: Onu ünlemek onu önlemek içindi. Hayali bir Žižek kurgulayıp gerçek Žižek’i perdelemek entelektüel camianın kolektif narsisistik eğlencesi oldu. O dönem Žižek’in söyleminden beslenerek palazlanan yazarlar müteakip süreçte Žižek’i ‘aştıklarını’ zannederek çeşitli duraklarda Žižek treninden indiler. Bu bozunum sürecini nihayete erdiren turnusol sınaması da geçen yıl yaşandı: Hamas ve İsrail’in savaş başlattığı günlerde Žižek Frankfurt konuşmasında ‘Analiz Yasağı’nın önlenemez yükselişini hem beyan etti hem de aldığı reaksiyonla delilini toplamış oldu. Alman gazeteler düşünce yasağı ‘Denkverbot’a benzeterek buna ‘Analyseverbot’ dediler.

Konuşmayı karşılayan analiz düşmanı eleştiriler Žižek’in uyarısını teyit etti: Filistin cephesine yanaşanlar Hamas’ı kınamasını mazeret göstererek Žižek’in analizini dışladı, İsrail cephesine yanaşanlarsa Filistin halkını gündeme getirdiği için Žižek’in analizini dışladı. [1] [2] [3] [4] [5] [6] Sonuçta 2000’lerde Žižek’in ismini kullanarak kendine kürsü açmış insanlar 2020’lerde Žižek’e burun kıvıran alaycı güruha karışıp silindiler. Ben bu akımın istisna noktasında duruyorum çünkü uydurulmuş Žižek imajını benimsemeyip gerçek Žižek’i takip ettim. Şimdi soruya kendi cevabımı vereyim: Žižekçilik nedir? Žižek’e Nam-ı Pir işlevi kazandırmaktır. Bu konuda Yersiz Şeyler‘den üç yazıya link veriyorum: [1] [2] [3]. Ayrıca Yersiz Şeyler okurlarının haberleşebilmesi için Görce Discord daveti atıyorum: [*]. Şimdi belgesele dönelim.

Okumaya devam et →

14 Yorum

Filed under Toplantı

Žižek: Boran fırtınası olun!

Altyazı: Işık Barış Fidaner
(Slovence, İngilizce)

Kamerayı tutanlar “Bora Enstitüsü” oldukları için Bora demiş, ben de Boran Fırtınası yapıverdim, reklam derdi olmamanın reaksiyoner olmayanı bu şekilde.

3 Yorum

Filed under Filmler

Sapkın Kılavuz İdeoloji: İlk Toplantı

>>> Toplantı 1, Toplantı 2, Toplantı 3 <<<

(25 Mart 2024, belgesel, sorular, döküm)

Çağımızın filozofu Slavoj Žižek sinemanın psikanalitik çözümlemesi üzerine hem birçok kitap yazdı ve seminerler verdi hem de belgeseller hazırladı. Beş tane ‘Žižek belgeseli’ var:

1) Kendin Gibi Sev Semptomunu (1996, Love Thy Symptom as Thyself, Liebe Dein Symptom wie Dich selbst!, Claudia Willke & Katharina Höcker) [*]

2) Žižek Ünlem (2005, Žižek!, Astra Taylor) [*]

Bu iki belgesel Žižek’in entelektüel kişiliği etrafında kurgulanmıştır.

3) Görcül Gerçek (2004, Reality of the Virtual, Ben Wright) [*]

Bu belgesel teorik bir seminerdir.

4) Sapkın Kılavuz Sinema (2006, Pervert’s Guide to Cinema, Sophie Fiennes [fayns]) [*]

5) Sapkın Kılavuz İdeoloji (2012, Pervert’s Guide to Ideology, Sophie Fiennes) [*]

Bu iki belgesel ise filmlerden yola çıkan felsefi yorumlardan oluşuyor. Üçlemeyi tamamlayacak Sapkın Kılavuz Ütopyalar‘ın da bu yıl çekilmesi planlanıyor. Bu toplantıda Sapkın Kılavuz İdeoloji‘yi ele alacağız. Bu belgesellerin çoğu Türkçe altyazıyla Yersiz Şeyler sitesinde izlenebiliyor (Kendin Gibi Sev Semptomunu da yolda).

Okumaya devam et →

11 Yorum

Filed under Toplantı

Slavoj Žižek 75 yaşında!

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

Değerli Dostlar,

Bugün, bir çağın filozofu olarak kabul ettiğimiz Slavoj Žižek’in 75. yaşını kutlama fırsatı buluyoruz. Žižek, sadece kitaplarıyla değil aynı zamanda sinemanın psikanalitik çözümlemesi üzerine yaptığı çalışmalarla da tanınır. Hem birçok kitap kaleme almış hem de seminerler düzenlemiş olan Žižek, aynı zamanda sinemaya da ilgi göstermiş ve çeşitli belgeseller hazırlamıştır.

Žižek’in adını taşıyan beş belgesel bulunmaktadır. Bunlar; Claudia Willke ve Katharina Höcker tarafından yönetilen “Kendin Gibi Sev Semptomunu”, Ben Wright tarafından hazırlanan “Görcül Gerçek”, Astra Taylor’ın imzasını taşıyan “Žižek Ünlem”, Sophie Fiennes’in yönettiği “Sapkın Kılavuz Sinema” ve “Sapkın Kılavuz İdeoloji”. Her biri, Žižek’in düşüncelerini ve kişiliğini farklı açılardan ele almaktadır.

Okumaya devam et →

1 Yorum

Filed under Suni muhaberat

Biyo-dijital Apartheid — Slavoj Žižek

Yuval Harari’nin belirttiği gibi, biyoteknolojinin bilgisayar algoritmalarıyla güç birliği yaparak “bedenler, beyinler ve zihinler” üretmesiyle varılacak en gerçekçi olasılık insan toplumunda köklü bir bölünme olacaktır, sınıf bölünmesinden çok daha derin… “Bedenler ve beyinler tasarlayıp üretmeyi bilenler ile bilmeyenler” arasındaki uçurum açıldıkça “ilerleme trenine binebilenler yaratıcı ve imha edici ilahi yetkinliklere kavuşurken geride kalanlar yokoluşa terk edilecektir.” Yani asıl tehdit:

Okumaya devam et →

2 Yorum

Filed under Çeviri