Category Archives: Şey

Müş-teri Döken Müjderi — Işık Barış Fidaner

Kapitalist sistemde metalaşma tabi ki önemlidir ama müşterileşme ondan daha önemlidir; çünkü metalaşma kapitalist nesneyi kurar ama müşterileşme kapitalist özneyi kurar. Nesneyle birlikte öznesi de mallaşır.

Peki kapitalist özne hangisidir? Müşteri olan mıdır yoksa müşteri bulan mıdır? Daha sade bir ifadeyle: Vatandaş mıdır esnaf mıdır?

Kapitalist kıvılcımı çakan “talihli söz eylemi” bu iki tarafın buluştuğu noktada (pazarlık: pazar: piyasa) çıktığına göre “ikisi birlikte kapitalist özneyi oluşturur” demeliyiz [1].

Okumaya devam et →

10 Yorum

Filed under Şey

Borges’in Tek Yüzlü Diskinde Tekil/Tümel/Tikel — Işık Barış Fidaner

Borges’in Disk öyküsünde:

1) Bir tanrı misafiri kapıyı çalar.
2) Muzaffer bir kral olduğunu ilan eder.
3) Çünkü elinde tek yüzlü bir disk vardır.

Okumaya devam et →

9 Yorum

Filed under Şey

Devrimcinin Gözünün Feri de Sönmez: Çarşılara Abanıp Bilinmeyeni Göğüslemek — Işık Barış Fidaner

Bir gong sesiyle ilan edilmiş olsun:

Devrim başlıyor!

Böyle bir duyuru ne anlama gelir?

İlk akla gelecek anlam bellidir:

1) Tahtta oturan egemenleri devirecek tarihsel olaylar başlıyor.

Fakat biraz ötede bekleyen diğer anlam da kulağınızı tırmalamaktan geri kalmaz:

2) Benim devrim başlıyor, tahta çıkarılacağım, başınıza geleceğim.

Okumaya devam et →

9 Yorum

Filed under Şey

Lüks Lambasının Basınçlı Gaz Tüpü ve İdare Lambasının İspirto Haznesi — Işık Barış Fidaner

Tevrat’ta evreni yaratan Tanrı’nın ünlü sözünü anımsayalım:

Fiat lux! Let there be light! Işık olsun!

Dinleri reformdan geçirip Evrensel Zekânın İlahi Işığını yeryüzüne yaymaya niyetlenen Batılı Aydınlanma geleneği de bir başka “Fiat lux!” vakası olmuştu.

Okumaya devam et →

7 Yorum

Filed under Şey

Tamamsız Evren: Enerji & Entropi, Tamamlık & Tamamsızlık — Işık Barış Fidaner

(öncesi: Çifte zaman teorisi ve bildiği-varsayılan-yüzey)

Beliriş zamanını (henüz belirmemiş zaman bölgesini) S(Ⱥ) ile ilişkilendirdik, çekim zamanını (belirmiş zaman bölgesini) ise S1 ile ilişkilendirdik. Yine Lacancı terimlerle bunlar sırayla imkansız ve gerekliye tekabül eder [1].

0) Beliriş zamanı imkansızdır, zira pratikte onu asla tespit edemeyiz. Aynı bednam “karanlık madde” gibi beliriş zamanının da ancak semptomatik bir varoluşu olabilir. Evrenin belirişi “durmadan atlanır (hiç yazılmaz)”.

1) Çekim zamanı gereklidir, zira pratikte hep onu yaşarız: Madde hep maddeyi çeker, nesneler hep yere düşer, Ay hep Dünya etrafında döner, vb. Evrensel çekim “durmadan yazılır”.

Okumaya devam et →

13 Yorum

Filed under Şey

Çifte zaman teorisi ve bildiği-varsayılan-yüzey — Işık Barış Fidaner

(öncesi: İdeoloji sahiden ağır mevzu!)

Bir parçacığın holografi perdesine yakınlaşıp onun “herşeyi bilişiyle” kaynaştığı ilksel sahneyi inceledik. Şimdi gelin aynı makaleden bir başka şemayı inceleyelim [1]:

verlinde
Okumaya devam et →

9 Yorum

Filed under Şey

İdeoloji sahiden ağır mevzu! — Işık Barış Fidaner

Fizikte Holografi İlkesi diye bir şey var: Uzayla ilgili malumat düşük boyutlu bir sınır/perdede kodlanmıştır. Bu sınır/perde genelde ufukta uzanan bir 2B yüzeydir ve 4B uzay-zamana dair “herşeyi bilir”.

Verimli bir mecazdır bu. Bu “herşeyi bilen” yüzey, bir düşlem perdesinin fiziki/gerçek versiyonu gibidir. İnsan egosunun aynadaki/perdedeki yansımasıyla şekillendiği Lacancı ayna evresini anımsatabilir. Veyahut kapitalist toplumun meta fetişizmi duvarının insanı harfiyen yiyip bitirdiği Pink Floyd: The Wall filmini anımsatabilir [1].

Okumaya devam et →

11 Yorum

Filed under Şey

Bak-teri: bağırsakta yaşar bağırmasak da! — Işık Barış Fidaner

Rahatlayan bir insanda otonom sinir sisteminin hazzet-ve-hazmet (rest-and-digest) halinde olduğunu söylememiz insanlarda ruh halinin sindirim sistemiyle yakından ilintili olduğunu ima eder: Sindirim ne kadar iyi çalışıyorsa insan o kadar rahat eder [1].

Aynı nedenle ruhsal/düşünsel zorluklar bağlamında da “karın ağrısı” veya “hazımsızlık” gibi kavramlara başvururuz. Mühim kararlar alırken başvurulan ‘gut instinct’ (bağırsak içgüdüsü) İngilizcede yaygın bir deyimdir. Bunlar belki birer mecaz veya analojiden ibarettir ama neden daha fazlası olmasın?

Okumaya devam et →

2 Yorum

Filed under Şey

Tercihan, Tercih anı, Terci hanı, Ter cihanı — Işık Barış Fidaner

Tercihan, bir eylemi isteğe bağlayan zarftır. Örnek: Tercihan oraya gittim.

Tercihan’ı makaslayarak üç farklı okuma elde edebiliriz:
1) Tercih anı
2) Terci hanı
3) Ter cihanı
Şimdi bunlara birer birer bakalım.

Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Şey

Ne zaman karadır? Nizam Ankara’dır! Memnunuz ki yerimizden dönenimiz yok seferinden! — Işık Barış Fidaner

(öncesi: Theseus’un Gemisi: Kalbim Egeus’ta Kaldı)

Ufukta yelkenli ararken akla karayı seçen Atina Kralı Egeus’un düştüğü ikilemi şöyle dile getirebiliriz:

Ne zaman aktır? Ne zaman karadır?
Nizam anaktır! Nizam Ankara’dır!

Okumaya devam et →

7 Yorum

Filed under Şey