Tag Archives: Işık Barış Fidaner

(öncesi: Mehrwert Ohne Der Mann: Üstben İçselleştirme Muradından Ön-Derman Çıkmaz)

Bugün pazarda bir giyecek fiyatı sorarsanız şöyle bir yanıt alırsınız:

… sana X lira olur!

Yani (1) baştaki eksiltiyle evrensel fiyat bilgisi askıda bırakılır ve (2) bildirilen fiyat ‘size’ bağlanır, ama gerçekten şahsınıza değil tipinize ve halinize bağlanır, yani tekilliğinize değil tikelliğinize bağlanır.

Murat Önderman’ın Türkiye’de Paranoid Ethos kitabında kurduğu nispeten isabetli model temel bir çeviri hatası nedeniyle güme gitmiştir (veya maksadına ermiştir):

MÖ particularism‘e tekilcilik demek suretiyle bireyi tikel bir üstbeni içselleştirme ödeviyle başbaşa bırakmayı seçmiştir.

Kolektivizmi taçlandıran particularism, tikelciliktir; çünkü kolektifte önderleşen Adam (Der Mann) tikel bir je ne sais quoi (nedir bilinmez) ile halelenerek kendi takipçilerine Murat olmaktadır.

Slavoj Žižek Hamas’ın düzenlediği katliamları kayıtsız şartsız kınadığı zaman rafine zevkli eleştirmen Foti Benlisoy midesinin bulandığını bildirdi:

Olabilir! TİP’in akıl hocası Benlisoy belki de dünyayı kötülüklerden kurtaracak en mücadeleci lezzetleri Slavoj Žižek’ten çok daha ince duyarlılıklarla algılayabilen usta bir mücadele gurmesidir, neden olmasın?

Bilgi inşasında halk ile entelektüel arasında bir öz-gönderge ve öte-gönderge diyalektiği işlemektedir:

1) Halk öz-gönderge yapabilmek için (varlığını doğrulayabilmek için) entelektüele öte-gönderge yapar (bilgilerinden yararlanır).

2) Entelektüel halka öte-gönderge yapabilmek için (bilgisini kapsamlı ve yararlı kılabilmek için) kendi kendisine öz-gönderge yapar (bilgisini inşa ederek kimliklenir).

Eğer inşa edilen bilgi kendine yeten bir üst-dil oluştursaydı “kapsayan entelektüel” ve “kapsanan halk” arasında sağlanması beklenen ikili uyumdan (bilgi münasebeti) söz edebilirdik. İşte böyle olmadığı içindir ki “kendi kendini kapsayan halk” ve “halka kendi kendini kapsatan entelektüel”den söz etmeliyiz, yani (1) her iki taraf kendi içinde çatışkılıdır ve (2) entelektüelin bilgi inşası her zaman halkın bilmezliğini zemin almalıdır (haki-kat) [1]: 

Frankfurt Kitap Fuarı’nda yaptığı (İsrailcilerce yuhalanan) açılış konuşmasında Slavoj Žižek Filistin meselesiyle birlikte şiddetlenen ‘analiz yasağı’na dikkat çekti [1]:

Gazze sınırı yakınında İsraillilere yapılan Hamas saldırısını kayıtsız şartsız kınıyorum ve İsrail’in kendini koruma ve tehdidi yok etme hakkını tanıyorum. Ama tuhaf bir şey fark ettim: Ne zaman durumun karmaşık arkaplanını çözümleme gereğinden söz açılsa her seferinde Hamas terörizmini destekleme veya makulleştirme suçlaması ortaya atılıyor. Bu analiz yasağının, karmaşıklığı görme yasağının ne kadar acayip olduğunun farkında mıyız? Böyle yasaklar nasıl toplumlara yakışır?

İncil’e göre Şeytan’ın ayarttığı Yahuda İsa’ya ihanet ederek onu idama götürür. İsa’nın Son Ayartısı‘na (1988) göreyse Şeytan’ın ayarttığı İsa idamdan kaçarak Yahuda’ya ihanet eder, zira Yahuda’yı ihanetle görevlendiren kişi bizzat İsa’dır. Filmin zarafeti İsa’nın Sevfelek’ini yerine getirme işini Yahuda’ya yüklemesidir.