Monthly Archives: Mart 2022

Herkes Bilir — Leonard Cohen

Herkes bilir ki zarlar hilelidir
Herkes yine de dua edip atıverir
Herkes bilir ki savaş bitmiştir
Herkes bilir ki iyiler kaybetmiştir
Herkes bilir ki mücadele şikelidir
Fakir fakir kalır, zengin zenginleşir
Bu işler böyledir
Herkes bilir

Okumaya devam et →

1 Yorum

Filed under Çeviri, Şarkı

Yadsımanın Yadsınmasında Karşıllık ve (A)simetri — Işık Barış Fidaner

(öncesi: Simgesel Dünyanın Zarı: Yadsımanın Yadsınması)

Önceki yazıda yadsımanın yadsınması işleminin simgesel dünyayı sınırlama işlevine dikkat çektik. Şimdi bunun örneklerini sayalım:
1) Kamusal yasaları “doğru” tarzda ihlal eden kişilerin dar cemaate kabul edilmeleri. Žižek’in “bünyevi çiğneniş” dediği bu sapkınca eylem insanı o çıkar grubunu tanımlayan suç ortaklığına dahil eden bir keyif fazlasıdır, rüşvettir [1]. Lince katılmak bunun örneğidir: “Günah keçimize bir de sen vur da görelim.” Kamusal yasayı (yadsımayı) özgül ihlal tarzı (yadsıma) o özel kulüp veya zümrenin sınırlarını çizer. Ötekilerle alay etmenin havalı olması bu mekanizmadan kaynaklanır. Horgörgü hoşgörgü kılığına da girebilir (infantilize, patronize).
2) İyi niyet göstermek amacıyla geri çevrilmesi beklenen bir teklif sunarak jest yapmak. Žižek’in buna verdiği örnek şöyledir: Kabalık yaptığı için özür dileyen birisine “Yok sorun değil özür dilemene hiç gerek yoktu” denmesi yadsımayı yadsıyarak aradaki nezaketin sınırlarını çizer. Žižek’in buna önerdiği karşılık ise aradaki nezaket dengesini bozacaktır: “Tamam o zaman sorun yoksa özür dileğimi geri alıyorum!” Okumaya devam et →

11 Yorum

Filed under Şey

Simgesel Dünyanın Zarı: Yadsımanın Yadsınması — Işık Barış Fidaner

Tek bir fosfolipit molekülünün başı hidrofiliktir yani suyu sever, kuyruğu ise hidrofobiktir yani sudan kaçar.

Canlı hücrenin içini dışından ayıran hücre zarı fosfolipitlerden oluşan ikili bir katmandır. Bu zarın hücrenin içine ve dışına bakan yüzeylerinde hidrofilik başlar dizilmiştir, ikili katmanın orta kısmında ise hidrofobik kuyruklar dizilmiştir:

zar

Her fosfolipit katmanı bir yadsıma (~) gibi düşünürsek hücrenin içini dışından ayıran iki katmanlı hücre zarı yadsımanın yadsınması (~~) olur. Okumaya devam et →

16 Yorum

Filed under Şey

Yerçekimsiz aşk — Süper Boyutlu Kale Macross

Yerçekimsiz aşk
Yerçekimsiz aşk
Yerçekimsiz aşk
Yerçekimsiz aşk

Onunla okuldan çıkıp yürürken
Hep yolumuzun ayrıldığı köşede
Kimse var mı diye bakınıp
Öpüverdi beni birdenbire Okumaya devam et →

2 Yorum

Filed under Çeviri, Şarkı

Yansı ve Yankı, Koyuş ve Konuş — Işık Barış Fidaner

Konuşma kavramını harfiyen okuyarak iki boyuta ayıralım [1]:
— Koyuş: Konum almanın arzu ve dürtü boyutudur, bir işe koyulmaktır.
— Konuş: Konum almanın simgesel dolayım boyutudur, bir yere konulmaktır.

Bu süreçleri besleyen iki malzemeyi ayırt edelim:
— Yansı: Yinelendikçe yenilenen görüntüdür. Aynadaki yansımadır.
— Yankı: Yinelendikçe yenilenen duyumdur. Duvardan gelen yankıdır.

Bunları bileştirerek dört süreç tanımlayalım:
1) Yansı-koyuş
2) Yankı-koyuş
3) Yansı-konuş
4) Yankı-konuş
Şimdi bunları tek tek ele alalım. Okumaya devam et →

5 Yorum

Filed under Şey

Politik Doğurucunun Doğurultusu — Işık Barış Fidaner

Politik doğrucu gözüne çarpan bariz hatalarla mücadele eden duyarlı bir vatandaş gibi davranır, o sanki toplumsal hayatımızı ustalıkla elden geçiren değerli ve duayen bir editördür; oysa onun asıl derdi kendi dünyasına giren semptomatik doğurganlık kaynaklarını zaptetmektir, yani onun rahatsızlığı, çektiği yetersizlik, politik doğurucuya bir türlü hakim olamamaktır [1]. Bir ucunda dünyadaki bütün insanları doğuran annelik, öbür ucunda dünyadaki bütün anlamları doğuran histeri (şaka, rüya, sakarlık, typo gibi parapratikler) olan bu doğurgan kaynak, kadınlar onunla mesafeli kalmak isteseler de, dişildir. Okumaya devam et →

16 Yorum

Filed under Şey

Sokratik Muhataplık ve Platonik Muhatiplik — Mikhail Bakhtin

Sokratik tarzın temelindeki mefhum, hakikatin muhataplı (dialogic) doğasıdır, hakikat üzerine insan düşünüşünün muhataplı doğasıdır. Muhatapların aracılığına dayanan hakikat arayışının tam karşı tarafında, hazır bir hakikatin (ready-made truth) sahibiymiş gibi davranan resmi muhatiplik (monologism) vardır, bir şey bildiğini zanneden (belli hakikatlere sahip olduğunu zanneden) insanların naif özgüveni de muhatiplikle aynı taraftadır. Okumaya devam et →

6 Yorum

Filed under Çeviri

Lethe Nehri ve Mnemosyne Havuzu: Hakikatimsilik → Hakikatim Silik — Işık Barış Fidaner

Untitled

“Dante ve Lethe Nehri”, Gustave Dore

The Matrix‘te (1999) Morpheus’a adını veren antik Orfizm öğretisinin insanlara nasihati şöyledir:

Canını kaybetmek istemiyorsan sakın unutkanlık nehri Lethe’nin suyunu içme! Onun yerine bilgi havuzu Mnemosyne’in suyunu iç!

Filmle bağlantısını kurarsak, Lethe nehri mavi haptır (simülasyonun hayali zenginliğine kapılıp gitmek), Mnemosyne havuzu ise kızıl haptır (acı gerçeğin çölüne bakmaya cesaret etmek).

Okumaya devam et →

11 Yorum

Filed under Şey

Kozmik Böcek — derleme

UntitledYazılar tek tek linklerden ya da kitabın etiket sayfasından (Kozmik Böcek) okunabilir.

Işık Barış Fidaner

İçindekiler

— Cehalet-i Ruhiye

— Yanlış Anlama ve Yanlı Şanlama

— Cinyıs Olmadan Adam Çarpmak

— Çiçekleri Eleştirmek veya Çiçeksiz Meyve Olmaz

— Doğadışı Ana: Ama

— Çekim Alanları

— Kozmik Böcekle Öz-deşim

Diğer derlemeler

虫 : böcek

Yorum bırakın

Filed under Kitap

Cehalet-i Ruhiye — Işık Barış Fidaner

İnsanda halet-i ruhiye renkten renge girer. Sık sık dönüşüm geçiren insan ruhu (pek belli etmek istemese de) karşısına çıkan her yenilikte sanki ona “ce-ee!” yapılmış gibi şaşırır. Hepimizde bulunan bu ruhsal özelliğe cehalet-i ruhiye adını verelim. Cehalet-i ruhiyenin dört seviyesi vardır:
1) Ben kendimi bilemem.
2) Ben onu bilemem.
3) O beni bilemez.
4) O kendini bilemez.
Şimdi bunları tek tek ele alalım. Okumaya devam et →

4 Yorum

Filed under Şey