Arz-talep dengesi ekonomide önemli bir kavramdır. Belli bir ekonomik işlemin hacmi ne kadar büyürse:
1) Arz eden üreticinin fiyat teklifi o kadar yükselir.
2) Talep eden müşterinin fiyat teklifi o kadar düşer.
Arz-talep yasasına göre üretici ve müşterinin fiyat tekliflerinin eşitlendiği işlem hacmi gerçekleşir ve piyasadaki fiyatı belirler. Ama bu “suni bir dengedir” (Mahir Çayan) ve ekonomik zorluk/kriz/bunalım şartlarında kolayca bozulur/altüst olur/unufak olur. Dengenin bozulduğu şartlarda iki taraftan hangisinin daha muhtaç duruma düştüğüne göre kararlaşma sol uca veya sağ uca kayabilir [1]. Okumaya devam et
Category Archives: Şey
Arz-Rica Dengesi ve Noktalama Kuralı — Işık Barış Fidaner
Gülmek Popülist Bir Eylemdir: Şaşakalma Fobisi, Gülüp Geçme, Gülekalma — Işık Barış Fidaner
Absürtlüğe verilen ilk tepki gülmek değil şaşırmaktır. Ama şaşırmanın öznel ve nesnel sakıncaları vardır:
1) Öznel: İnsana bilişsel yük bindirerek beynini yorar.
2) Nesnel: İnsanı sersemletip aptallaştırarak toplumda damgalanmaya yatkın kılar.
Bu yüzden insan başına gelen absürtlüğün onu düşürdüğü şaşakalma halini çabucak atlatmak, geride bırakmak, geçirmek ister. Bu çok temel bir korkudur, buna şaşakalma fobisi diyelim. Okumaya devam et →
Abese İrca ve Abese İcra — Işık Barış Fidaner
Trajedi/komedi arasında taraf tutan iki farklı mantık vardır:
1) Eleştiri mantığı:
— Komedinin gülünç olduğunu görür ve belki ona sempati besler.
— Ama ona kıyasla trajedinin ciddi olması gerektiğini anlar.
2) Analiz mantığı ise:
— Komedideki ciddiyeti duyar ve ona parasempati besler [1].
— Ona kıyasla trajedinin gülünç kaldığını anlar. Okumaya devam et →
Sevgilinti: Leyla ile Mecnun — Işık Barış Fidaner
14 Şubat 2022 Sevgililer Günü vesilesiyle
Yaygın kabul gören bir istatistik ilkesi şöyle der:
Correlation is not causation.
İlinti sebep-sonuç değildir.
Bu ilke cinsel aşka uygulandığı zaman şu önermeler belirir:
Sevgili sebep aşk sonuç değildir.
Aşk/sevgi bir ilintidir.
Kuzgun Başa? — Işık Barış Fidaner
Ya devlet başa ya kuzgun leşe.
Bu atasözüne göre:
1) Bir iyi bileşim vardır.
2) Bir kötü bileşim vardır.
3) İyi bileşim yürütücü ve işlevlidir.
4) Kötü bileşim bozuk ve yıkıcıdır.
5) İyi bileşim seçilirse kötü bileşim dışlanmış olur.
Lacan’ın aynı anlamda başvurduğu Fransızca formül şuydu: “Le père ou pire / Baba yahut daha kötüsü” [1]. Aynı formülün bir başka Lacanca ifadesi şöyledir:
Ya baba mecazı ya da parçalanmış beden.
Taslama ve Tasavvuf: Deli, Dahi, Aziz — Işık Barış Fidaner
Helene Deutsch taslama (imposture) üzerine makalesinde üç özel kategoriyi ego inşasından muaf tutmuştur [1]:
Normal bir bireyin karmaşık gelişiminde belli düzensizlikler olur ve ancak nadiren başarılı bir ahenk sağlanabilir. Belki de ego ideali ile benlik arasında özdeşlik sağlayanlar sadece azizler, dahiler ve psikotiklerdir. (Taslayıcı: Bir Psikopat Tipine Dair Ego Psikolojisine Katkı)
Bu üç kategori tasavvufta hakka ermenin üç aşamasına tekabül eder: Cünun deli/psikotiktir, fünun dahi/alimdir, sükun ise aziz/veli/ermiştir. Okumaya devam et →
Kuşu Kuşla (T)avlarlar: Lir Kuşu ve Troll Sürüsü — Işık Barış Fidaner
Kuşu kuşla avlarlar.
Bu atasözü her insanın kendi gibilere duyduğu ilgiyi/korkuyu kullanarak tuzağa düşürülebileceğini söyler. Kuşa sahip olan taraf kuşun kendisi olan tarafı tuzağa düşürür, tuzağa konan yem ise “öteki kuş”tur [1]. Tuzak tasarımına göre bu yem kuşun öteki kuşa olan ilgisini, ondan korkusunu, ona duyduğu iştahı veya ona dönük ikirciğini (ambivalence) kullanabilir. Okumaya devam et →
Filed under Şey
Tagged as Ekhona, Görce Yazıları, Işık Barış Fidaner, Sevgilinti, Sinem Atik
Gözyaşı Kurur, Gözyası Kalır — Işık Barış Fidaner
Yaş doğalıberi geçen süredir. Yaşlanma yaşın ilerlemesidir.
Yaşlanmayı bitiren ölüm/kayıp, yaşı durdurarak yası başlatır.
Ölümde/kayıpta yaş hem durur hem durmaz. Yas bu çelişkiden çıkar.
Duran yaş birikir, topaklanır, düğümlenir, boğumlanır. Okumaya devam et →
İtme ve Çarpma — Işık Barış Fidaner
İtme ve çarpmaya yüklenmiş anlamları gözden geçirelim:
1) Bir sanat eserini itici bulmak ve çarpıcı bulmak arasındaki fark.
2) Ticarette birine yüksek fiyat ittirmek ile birinin parasını çarpmak arasındaki fark.
3) Bir yapıyı ulvi bir amaca doğru itmek ile amacından saptırarak çarpıtmak arasındaki fark.
Okumaya devam et →Yukarıdaki Göklere Bakmayın, Aşağıdaki Semptoma Bakın — Işık Barış Fidaner
🫣🙃😏 Hypocritique 🫣🙃😏
Adam McKay’in harika filminin adı “Yukarı Bakmayın” bilmezlik tutkusunu belirtir. “İnançlarınıza tutunun ve aslında ne olup bittiğine bakmayın” anlamına gelir.
Ama şayet film (sunulduğu gibi) iklim krizi alegorisiyse, o zaman “literatürü açıp bakmayın” da diyor olabilir, zira iklimle ilgili bilgilerin yazılı olduğu yer yıldızlar değil bilimsel literatürdür.
İlk yaklaşımda “cahil insanlar” ile bildiği-varsayılan-bilimcileri karşı karşıya koyma ayartısı hissedilir. Bu versiyonda literatür bir imleyendir (signifier) ve doğru olduğu zaten bilinen bir şeyi duyurmaktadır, bilmezlik tutkusu ise bu doğru bilgiden kaçan korkaklara aittir.
Okumaya devam et →






























