Tag Archives: Yankı

Bulut-hemseda — Işık Barış Fidaner

(öncesi: Bulut-esnaf)

beliris

Bulut şemasını yorumlamanın en genel yolu onu bir hemseslenme (equivocation) gibi düşünmektir:

objet a → S1 → S(Ⱥ) → S2 → objet a

Okumaya devam et →

6 Yorum

Filed under Şey

Yıldızlar Beşiği: Dilmedeniyetin Beşiği Baş-language — Işık Barış Fidaner

nebula1

Başlangıçta herşey toz ve gaz bulutuydu.

NASA’nın yeni James Webb teleskobundan gelen fotoğraflar o meşhur toz ve gaz bulutunu bize gösteriyor [1]. Evren tahminlere göre 13.7 milyar yaşında ve teleskobun erişebildiği en uzak ve eski nokta 13.1 milyar yıl öncesine ait. Yeni teleskopla görülemeyen ilk 600 milyon yılda ise şunlar yaşandı:

Okumaya devam et →

14 Yorum

Filed under Şey

İhtizazın İhtisarı: İhtişaman Tırtılı ve Kelebeği: İhtiyaratılış ve İhtiyaçılış — Işık Barış Fidaner

(öncesi: Tezahürriayet: İhtizaz ve İhtisar)

Bu yazıda ihtizazı ihtisar ediyoruz, yani yankılaşımı geri sarıyoruz.

Şu anda ihtiyaç vardır, yani maddi/manevi açlık vardır:

ihtar + aç = ihtiyaç

Ama şu an ihtiyaçılacaksa geçmişe doğru geri sarılmalıdır.

Okumaya devam et →

9 Yorum

Filed under Şey

Tezahürriayet: İhtizaz ve İhtisar — Işık Barış Fidaner

Geçeceğiniz köprüde sizi bekleyen Eşik Başı, Erişimiznu Tanrısı’ndan duyduğu bir bilmeceyi size soracaktır.

İfade tarzı ne olursa olsun, doğru bir cevabı olsa da olmasa da, her bilmece bir matlık-müphemlik yani gizleme-gizemleme bileşimidir.

Sizi durdurduğu anda duru olmasa da kafanızı çalıştırarak durulaşmanıza yol açabilir. Bilmece hem dur ikazı hem de durulaş ikazıdır (dur-ulaş: dur ki ulaşasın, ikaz: iyi-kaza: iyi-zafiyet: eucatastrophe) [1].

Okumaya devam et →

10 Yorum

Filed under Şey

Yarasalık Etmek Ne Menemdir? — Thomas Nagel

(Robot şarkı)

yarasa

Yarasanın bir yaşantısı olduğuna hepimizin inandığını varsayıyorum. Sonuçta yarasa memelidir ve onun bir yaşantısı olması bize farenin veya güvercinin veya balinanın bir yaşantısı olmasından daha inanılmaz gelmez. Dil balığı veya eşek arısı yerine yarasayı seçtim çünkü filogenetik soyağacının köküne yaklaştıkça bulunan canlıların yaşantıları olduğuna insanlar pek inanmayabiliyor [1]. Yarasa bize o türlerden daha yakın akraba olsa da bizdekinden bambaşka bir faaliyet yelpazesi ve duyu aygıtı taşıması hasebiyle bu yazıda gündeme getirmek istediğim meseleye istisnai bir dirilik katar (tabi aynı soru diğer türler hakkında da muhakkak sorulabilir). Felsefi düşünümden hiç istifade etmeseniz bile eğer heyecanlı bir yarasayla kapalı alanda azıcık vakit geçirdiyseniz yabancıladığınız bir canlıyla karşılaşmanın nasıl bir şey olduğunu bilirsiniz. Okumaya devam et →

11 Yorum

Filed under Çeviri

Damdan Düş, Er Gibi: Erişimiznu’nun Laneti, Ekhosensiz Olmaz — Işık Barış Fidaner

vlcsnap-2022-06-18-01h14m06s808

Her eşiğin başında bir eşikbaşı bekler (threshold guardian) ve her eşikbaşı Erişimiznu Tanrısına elçilik etmektedir (la passe). Vekili değil elçisidir çünkü onun adına size bir beyanat vermez, onun adına size bir bilmece sorar.

Ama her bilmecenin birçok yanıtı olduğu için Erişimiznu’yu hep bir ihtiyat payıyla dinlemelisiniz (take with a grain of salt). Apaçık bir olguya işaret eder gibi “tuz aktır” dense de siz “tuzaktır” yankısını duymalısınız, yutmamalısınız.

Okumaya devam et →

12 Yorum

Filed under Şey

Üç Tarz-ı Rivayet: Binyılcı Nergis Ne Yapacak? — Işık Barış Fidaner

🧵⚙️💪🏻 TEZGÂH 🧵⚙️💪🏻

X, Y, Z kuşakları denince aklınıza ne geliyor? Şöyle de diyebiliriz: Binyılcılar (Y: millennials), öncekiler (X) ve sonrakiler (Z). Birkaç uyumsuz yaklaşımı yan yana koyarak vaziyeti özetlemeyi deneyelim:

1) Önceden işler fena gitmiyordu da bu binyılcılar aşırı narsisist çıktı, sonrakiler de bozuldu gitti.
2) Önceden işler bulunabiliyordu da binyılcılar iş edinip topluma katılamadı, sonrakiler daha da zorlandı.
3) Önceden işler çok sıkıcıymış da bu binyılcılar çok kafa adamlarmış, sonrakiler daha da keyifli oldu.

Okumaya devam et →

22 Yorum

Filed under Şey

Lacan’da dil (la langue) ve dilmeden (lalangue) — Jean-Claude Milner

Lacan’ın Segâh semineri fevkaladedir (La Troisième, 1974). Kendi önerdiği dilmeden (lalangue) kavramını orada şu karara bağlayarak tanımlar:

Dilmeden, sesteşlikleri kör talihe yüklemeyi reddetme kararıyla tanımlanır.

Sesteş sözcükler birbirini duyurur: Fransızcada “istek” (voeu) “istiyor”u (veut) duyurur, “hayır” (non, nah) “ad”ı (nom, nam) duyurur, “onların” (d’eux) “iki”yi (deux) duyurur. [ç.n. Türkçede arzulama arz etmeyi duyurur, hayır demek hayırsızlığı duyurur, yanlış anlama yanlı şanlamayı duyurur, vb.]

Bu sesteşlikler ne kör talihtir ne de Saussure’ün dediği gibi rastgeleliktir… Bunlar bir grup insanın kendi bilinçdışı yaşantısıyla uğraşmasının tortusu, alüvyonu, taşlaşmasıdır. (Lacan, Segâh)

Okumaya devam et →

22 Yorum

Filed under Çeviri

Yankı — özel sayfa

Untitled

Ekholoji = Yankıbilim‘in temelleridir.

Yazılar tek tek linklerden ya da kitabın etiket sayfasından (Yankı) okunabilir.

Işık Barış Fidaner


+ Yersiz Şeyler Sitesinde Yankı: Ekholoji’nin İzinde Bir Yolculuk (ChatGPT)

+ Saikbilimde Hemseda: Hemseslenişin Derinliklerindeki Sırlar (ChatGPT)

>>> 👨‍💻🤖 Sibernetik Geri Bildirim 👨‍💻🤖 <<<

+ Suno Yarışmasında Nümes: Aşk Ekho’nun Narkissos’tan intikamıdır

+ Yankıkırım: Ekho’yu reddettiği için kendi imajına hapsedilen Narkissos’un lanetini kavramlaştıran yapay zeka şarkısı. 🤖🎸

+ Yarasalık ediyorum: Thomas Nagel’in ‘Yarasalık Etmek Ne Menemdir?’ (1974) makalesinin girişinden üretilen yapay zeka şarkısı. 🤖🎸

+ sen iyi düş: Nazım Hikmet’in ‘Seni Düşünmek’ (1933) şiirinden détournement. 🤖🎸

+ ustam bulut inliyor mu?: Orhan Veli’nin ‘İstanbul’u Dinliyorum’ (1945) şiirinden détournement. 🤖🎸

+ iç erde: Ahmed Arif’in ‘İçerde’ (1968) şiirinden détournement. 🤖🎸

+ kadimlerimiz: Nazım Hikmet’in ‘Kadınlarımız’ (1953) şiirinden détournement. 🤖🎸

Şarkılardan:

— Benim duyduğumu sen de duyuyor musun? (Noel şarkısı)

— Sessizliğin Sesi (Simon & Garfunkel)

— Üçümüz (Yankım, Gölgem ve Ben) (The Ink Spots, Frank Sinatra)

— Yankı Sahili (Martha & The Muffins)

— Yankı gibi (Mandolin Orange)

— Yankı Yanıtı (Broadcast)

— Yankılar (Pink Floyd)

— Yankılar (Klaxons)

— Yankılar (The Rapture)

— Bu Hayatın Ötesine (Dream Theater)

— Duyar Mısın İnsanların Şarkısını? (Les Misérables)


Görce Yazıları’ndan:

— Narkissos ve Ekho’da Lacancı nesneler

— Psikanaliz Bir Ekholojidir

— Üç Tarz-ı Rivayet: Binyılcı Nergis Ne Yapacak?

— Dilmeden (lalangue), Dilmedeni (ekholog), Dilmedeniyet (ekhosen)

— Ekholoji, Ekhosistemler, Ekhosit

— Ego, Ekosit (Çevrekırım) Öncesinde Ekhosittir (Yankıkırım)

— Ekho Nasıl Kurtulur? Cana Bostan’ın Punctum’da İşlediği İntihal

— Narsızlık etmeyin! (özel sayfa)

— Kaçak Çağ’la Kan (derleme)

— Sinyal gürültünün kendi yankısıdır: Yankıbilim ve Yankıkırım

— (S)övgürültü, Sürgürültü, Özgürültü, Döngürültü

— Kainatın Ufkunu Kaplayan Gürültü: Yadigar Südur

— Yansı ve Yankı, Koyuş ve Konuş

— Hemseslenme: İmleme, İmleyiş, İmletim, İmlendirme

— Yorumlama ve Yorumsama: Anlama ve Anımsama

— İmlendiren ve İmleten: Kısır Sonsuz ve Nostaljezik

— Adım ve Atım: Adım atımın atımıdır, Atım imletimdir

— Gümleyiş ve Gürleyiş: Yay ve Ok: Eğri ve Doğru

— Sıfırtı, İlksel Sütur, İlksel Südur

— Evrendeki sıfırtının yankısı: xwe

— Yuva-havuç peşinde koşan tavşan ile ev-semptomu dinleyen kaplumbağa

— Dinamistik ve Dinamistiksel Belirginlik

— Güden Beyan: Duvarış ve İlanihaye

— Damdan Düş, Er Gibi: Erişimiznu’nun Laneti, Ekhosensiz Olmaz

— Tezahürriayet: İhtizaz ve İhtisar

— İhtizazın İhtisarı: İhtişaman Tırtılı ve Kelebeği: İhtiyaratılış ve İhtiyaçılış

— Yıldızlar Beşiği: Dilmedeniyetin Beşiği ve Baş-language

— Bulut-hemseda


Çevirilerden:

— Aksiseda ile Narkisve (Yunan efsanesi)

— Yankee ile Marksisos (1968 efsanesi)

— Tüm-yankılaşım: Belki bir gün insanlığın söylemi kendi metniyle berrak semalarda öpüşüp barışıverir, kimbilir? (Jacques Lacan)

— Espritüel Hemseslenme: Çince Şiirsel Yazıda Tonik Kontrpuan (Jacques Lacan)

— Yankılaşımın parıltısı, arzunun arzuyu bitimsizce nüksettirmesi (Jacques Lacan)

— Yarasalık Etmek Ne Menemdir? (Thomas Nagel)

— Lacan’da dil (la langue) ve dilmeden (lalangue) (Jean-Claude Milner)

— Hemseslenme (equivocation) (Jacques Lacan)

— Yorumlama ancak hemseslenme ile işleyebilir (Jacques Lacan)

— Dürtüler söyleyişin bedendeki yankısıdır (Jacques Lacan)

— Kuzgun (Edgar Allan Poe)

— Kulning: İsveç’in tekinsiz ve güzel şarkı gibi çoban çağrısı (Starre Vartan)


Anti-şiir:

— yanıksı oda

— ustam bulut inliyor mu?

— sen bil örme bedelsiz

— iç erde

— kadimlerimiz

— siren kime yanar ay ana

— sen iyi düş

— o yarım!

— evvel zaman içinde, engelse mani çin’de

— annetöz/ammetöz


Diğer derlemeler

嗓 : ses, boğaz, gırtlak

Tepede değişen görsel: Ekho ve Narkissos (Yankı ve Nergis), John William Waterhouse, 1903

22 Yorum

Filed under Şey

Dilmeden (lalangue), Dilmedeni (ekholog), Dilmedeniyet (ekhosen) — Işık Barış Fidaner

Yeni söz söylemek tartışma zeminine taze tohum ekmek gibidir.
(Ludwig Wittgenstein, Kültür ve Değer)

Dilim’in sınırları dünyamın sınırlarıdır.
(Ludwig Wittgenstein, Tractatus Logico-Philosophicus)

harfiyet = letter

Yazı harfiyet ve noktalamadır (harfler ve işaretler).

dil, dilme: la langue, le langage, scansion

Dil sözü yazıda keser/diler/dilimler/doğrar/satırlar (la langue). Okumaya devam et →

22 Yorum

Filed under Şey