Tag Archives: Ekhona

Aslan aslamdır — Işık Barış Fidaner

image_2022-05-02_092131343

Arezzo Kimerası

Marx paranın genel eşdeğerliğini tarif ederken ilginç bir mecaza başvurmuştu [1]:

Adeta, gruplandıkları zaman hayvanlar aleminin çeşitli türlerini, cinslerini, familyalarını vb. oluşturan aslanlar, kaplanlar, tavşanlar ve diğer tüm gerçel hayvanların dışında ve onların yanısıra, hayvanlar aleminin tamamının bireysel bedenlenişi olan “hayvan” diye bir şey vardır.

Marx’ın tanımladığı bu jenerik hayvan Kimera olsun [2]. Aslan, keçi, yılan kısımlarından oluşan Kimera’nın bu muhtevası nedensiz değildir:
1) Aslan hayvanlar aleminin resmi kralı sıfatıyla Kimera’ya katılır.
2) Keçi direngen-ısrarlı-direşken patikacı sıfatıyla Kimera’ya katılır [3].
3) Yılan ise deri değiştirerek kurnazca iz süren sıfatıyla Kimera’ya katılır. Okumaya devam et →

15 Yorum

Filed under Şey

Küllerinden doğan Feniks — William Shakespeare

Barış ondan sonra uyutulacak değil ya;
Nasıl ki muhteşem kuş Feniks hanım ölünce
Küllerinden doğan yeni halef
Onun kadar hayran eden bir yücelik oluyorsa
Onun uğurları da öyle birine varacak ki
Gökler onu bu kara buluttan çıkmaya çağırınca
Şanlı ve kutlu küllerinden doğacak o halef
Yıldız gibi yükselecek ona denk bir şöhretle
At fava bekle

(çev. Işık Barış Fidaner) Okumaya devam et →

7 Yorum

Filed under Çeviri

Feniks’in mür topağı — Herodot

Mısırlıların Feniks (phoenix, zümrüdüanka, simurg) dedikleri bir kutsal kuşları daha varmış ama ben resimlerini görebildim sadece. Mısır’da bile ona sahiden çok ender rastlanırmış, Heliopolislilerin [güneş kenti sakinlerinin] dediğine göre 500 yılda bir gelirmiş, ihtiyar Feniks ölünce. Okumaya devam et →

5 Yorum

Filed under Çeviri, Şey

Tarihçiler ışığa duyarlı bir zara eşilmiş negatif filmin müstakbel banyocularıdır — Walter Benjamin

Tarihi bir metin gibi görürsek, Monglond’un edebi eserler için söylediğini tarih için de söyleyebiliriz:

Geçmişe ait imgeler tarihi oluşturmak üzere ışığa duyarlı bir zara eşilmiş negatif film gibidir.

O imgenin bütün detaylarını açığa vurmaya yetkin müstakbel film banyocuları ancak ileride gelecektir. Okumaya devam et →

11 Yorum

Filed under Çeviri

Doğa ve Fikir: Üçgen ve Daire — Işık Barış Fidaner

Low_pressure_system_over_Iceland

Fikir yüceliğini doğadan alır ama olumsuz bir yoldan: doğa onunla boy ölçüşemediği için fikir yüceltilir [1]:

Kantçı Yücelikte, deneyimde duyumsanan kaosun sınırsızlığı (azgın kasırga, nefes kesen uçurum) Akıldaki saf Fikrin önsezisini uyandırır: o Fikrin Ölçüsü öyle engindir ki deneyime ait nesnelerin hiçbiri, doğanın en vahşi ve kudretli güç gösterisi bile onun yanına yaklaşamaz (burada ideal düzenin Ölçüsü ulaşılmaz Fikre aittir, biçimsiz kaos ise duyumsanan deneyime aittir)
(Slavoj Žižek, Negatifle Oyalanmak)

Kantçı Yücelik: feda edilen ampirik/patolojik nesnelerin sonsuz sayıda oluşundaki aşırılık, uğruna feda edildikleri Şey’in muazzam ve kavranamaz boyutunu negatif [dolaylı, örtük, imalı] bir yoldan idrak ettirir.
(Slavoj Žižek, Kırılgan Mutlak)

Bunu basitçe öyküleştirirsek:
1) İlk önce dışarı çıkarız ve doğanın zorlukları bizi korkutur, hazırlıksız olduğumuzu anlarız.
2) Ardından içe döneriz ve efkar yoğunluğumuz bizi daha çok korkutur, hele ki klasik bir Üstbenle tamponlanmamışsa.
3) Kaygılara (korkudan korkmak) gark olsak da o ruhsal dolaşıklığı biraz olsun katetmemiz/çözmemiz şarttır [2].
4) Düğümlenen kaygıların analizinden elde ettiğimiz bir fikirle güçlenmiş olarak doğaya geri dönebiliriz. Okumaya devam et →

13 Yorum

Filed under Şey

Sanata devam — Slavoj Žižek

Devam etmelisin. Devam edemiyorum. Devam edeceğim.
(Samuel Beckett, Adlandırılamaz)

Geleneksel sanat ile modern sanat arasındaki kırılmayı tespit etmenin en aydınlatıcı yollarından biri bunlar arasında “kaybolan aracı” rolünü oynayan bir resme atıf yapmaktır: Gustave Courbet’nin ünlü/bednam L’origine du monde (dünyanın kaynağı, insanların kökeni) eserinde utanmazca açılıp saçılmış, çıplak ve uyarılmış başsız bir kadın gövdesinin cinsel organı tasvir edilmiştir; bu resim yüz sene ortadan kaybolduktan sonra pek münasiptir ki Lacan öldükten sonra onun eşyaları arasında bulundu. L’origine geleneksel gerçekçi resimlerin çıkmaz sokağı olur, bu resimlerin nihai nesnesi (asla doğrudan ve tam olarak gösterilmese de hep ima edilen, en azından Albrecht Dürer’in Verweisung‘undan beri örtük bir atıf noktası olarak hep mevcut olan) elbette eril arzu ve bakışın nihai nesnesi olan çıplak ve aşırı cinselleştirilmiş kadın bedeniydi… Okumaya devam et →

12 Yorum

Filed under Çeviri, Resim

Aslanağzı ekmek: Tohumdan aslanağzı yetiştirmek — Mary H. Dyer

Aslanağzını herkes çok sever, serin havayı seven bu geleneksel yıllık bitki dayanıklı ve hoş kokulu çiçekler açar, gökkuşağı tayfındaki bütün renkler onda bulunur, bir tek göğün mavisi eksik kalır. Yerine oturdukları takdirde aslanağızları fevkalade kendine yeterli olsalar da aslanağzı tohumu ekmek biraz hüner ister. Aslanağzı ekmek mi istiyorsunuz? Aslanağzını tohumdan yetiştirme işini öğrenmek için okumaya devam edin. Okumaya devam et →

6 Yorum

Filed under Çeviri

İmam imandır, Umman ummamdır — Işık Barış Fidaner

Bu yazıda iki hemsesli söz sunacağız, birincisi [1]:

İmam imandır (ben ← sen):
1) İmansız imam olmaz.
2) İmanlı olup olmamak sözleri saran imalarla belirlenir.
3) Benim sözümdeki ima senin sözündeki ima ile şekillenir.
4) Senden alımladığım imaları anlamıyorsam benden yayılacak imaları da bilemem [2].
5) Duyduğum halde duyamadığım (yuttuğum) imalar bilinçdışıma çöker ve beni yetkisiz/şaşkın bırakır [3].

Okumaya devam et →

30 Yorum

Filed under Şey

Korsan Bildiri — Rage Against the Machine

Naklen yayın, üçüncü dünya savaşı, üçüncü elimiz
Yer üstünde ses silahı altında geçti on senemiz
Kendine gölge arayanlara hiçbir sığınak bulunmaz
Acımasız maskaralığa atış yapmaktan yılmayız
Kamuoyu anketleri tabut gibi kapanırken
Hakikati yutanlar iktidar himayesinde sessiz sinema oynarken

Okumaya devam et →

6 Yorum

Filed under Çeviri, Robot şarkı, Şarkı

Hançerli Psykhe ve solgu (aphanisis) — Jacques Lacan

Jacopo_Zucchi_-_Amor_and_Psyche

Gördüğüm resmin adı Amor ve Psykhe’dir (Jacopo Zucchi); burada Amor Cupido’dan (Eros) başkası değildir. Psykhe’nin bir süredir geceleri hiç görmeden aşk yaşadığı Cupido’ya küçük lambasıyla ışık tuttuğu klasik sahnedir.

Okumaya devam et →

19 Yorum

Filed under Çeviri, Resim