Tag Archives: Saikbilim

Asıl devirici Kopernik’ten ziyade Kepler’dir — Jacques Lacan

[Dünya’nın Güneş etrafında] “dönüyor” olması bütün değerini taşımayı sürdürür, saiki bakımından son kertede dünyanın dönüyor olmasına indirgense de, sanki dönen şey o gökcismiymiş gibi gelse de bize…

O sahiden dönmeye devam eder ve o dönüşlerin çeşit çeşit etkisi olur, sonuç olarak kaç yaşında olduğunuzu yıllarla sayarsınız.

Şayet bir yerlerde bir şeyler devrildiyse, dönen şeyin dönüş noktasını değiştirmekle devrilmemiştir [jeosantrizm → heliosantrizm], “dönüyor” yerine “düşüyor” diyebilince devrilmiştir. Okumaya devam et →

8 Yorum

Filed under Çeviri

Gezegenler neden konuşmaz ki? — Jacques Lacan

Le silence éternel de ces espaces infinis m’effraie.
The eternal silence of these infinite spaces frightens me.
O sonsuz uzamların ebedi suskunluğu beni korkutuyor.
(Blaise Pascal, Düşünceler)

Gezegenlere dönelim. En ciddi soruyu size sordum:

Gezegenler neden konuşmaz ki?

Bu sıkıntının dolambaçları içinizi ürpertti mi, bir şeyler dile getirmek istediniz mi? Söylenecek çok şey var doğrusu.

Enteresan! Hiçbirşey söylememeniz değil, bu konuda söylenecek kürek dolusu şey olduğunu fark etmemiş gibi görünmeniz enteresan.

Keşke anlatabileceğiniz onca şeyi düşünmeye cüret etseydiniz ve onları kovanıza doldursaydınız, zira nihai nedeni bilmenizin pek de mühim olmadığı apaçık. Okumaya devam et →

4 Yorum

Filed under Çeviri

Saikbilim (depth psychology, Tiefenpsychologie)

Saikbilim (ilm-i saik) bilinçdışı ilminin pratiği ve araştırmasıdır [ve ilmekleridir (Lacan)], hem psikanalizi hem de psikolojiyi kapsar.

Bilinç-bilinçdışı ilişkilerini keşfe çıkan psikoloji teorisi olarak da tanımlanmıştır.

Saikbilim zihin/ruh dinamiklerini yönlendiren saik/güdü/motivleri şekillendiren örüntü/desen/motiflerin incelenmesidir. Okumaya devam et →

5 Yorum

Filed under Çeviri

Eröz ile Saike — Yunan efsanesi

Eröz (Kupido) Yunanlı aşk tanrısıydı, bir ihtimal aşk tanrıçası Afrodit’in oğluydu.

Saike (Psykhe) ölümlü bir prensesti. O kadar güzeldi ki kıskançlık krizine giren Afrodit Eröz’e Saike’yi cezalandırmasını emretti.

Eröz Saike’ye aşık oldu, onu şahane bir saraya götürüp onunla evlendi. Eröz kimliğini açığa vurmadı ve Saike’ye asla kendisinin yüzüne bakmaya kalkışmamasını tembihledi. Saike göremediği adama aşık oldu ve ona asla bakmamaya yemin etti.

Okumaya devam et →

12 Yorum

Filed under Çeviri

Auto-rise: Arzu ancak kendisinden yetki alır — Slavoj Žižek

Devanın en başında aktarım olur: Analist (analizanın arzusunun hakikatini) bildiği-varsayılan-özne kılığında belirdiği anda aktarım ilişkisi devreye girmiştir.

Psikanaliz sürecinde ne istediğini bilmediğinden yakınan analizanın bütün ağlaşmaları analiste yönelir ve onun [analizanın ne istediğini] bildiğini örtükçe varsayar. Yani –analist büyük Ötekini temsil ettiği ölçüde– analizanın yanılsaması kendi arzusuna dair bilmezliğini ‘epistemolojik’ bir yetmezliğe indirgemesidir: Arzusunun hakikati [adeta] zaten vardır, büyük Ötekinde bir yerlere kayıtlıdır, yeter ki o hakikati aydınlatalım, arzu kendi yolunu bulacaktır… Okumaya devam et →

4 Yorum

Filed under Çeviri

Fedakar anneyle ağlaşan aile — Slavoj Žižek

🪞⚔️👁️ Post-Feminizm 🪞⚔️👁️

Acı çekerek ‘aileyi ayakta tutan’ annenin bakımvermesini ele alalım: Ailenin diğer bütün üyeleri –kocası, çocukları– onu acımasızca sömürüyordur; bütün ev işlerini o yapıyordur ve elbette sürekli homurdanır, ağlaşır, ömrü boyunca dile gelmez acılar çekmekten, ödülsüzce fedakarlık etmekten şikayet eder.

Fakat asıl mesele bu ‘sessiz fedakarlığın’ annenin hayali özdeşimi olduğudur: Bu rol onun öz-kimliğine tutarlılık verir – bu bitimsiz fedakarlığı annenin elinden alırsak geride hiçbirşey kalmayacaktır; anne harfiyen ‘boşa düşecektir’.

Okumaya devam et →

7 Yorum

Filed under Çeviri

Kayınvalidasyon (cross-validation)

🪞⚔️👁️ Post-Feminizm 🪞⚔️👁️

Kayınvalidasyon size yeni gelen eğitimli bir modelin görülmedik verilerde ne kadar başarılı olacağını tahmin eden bir istatistik yöntemidir. Ne kadar verimli olduğu kayınvalide edilecek modelinizi önce girdi verileri içeren bir altkümede eğitirsiniz, sonra bir başka benzer altkümede sınarsınız. Kayınvalidasyon modelleri genelleştirmenizi sağlar. Modellemenin ardışık tabiatı hasebiyle kayınvalidasyon hem başarı tahmininde hem de model seçiminde faydalı olur.

Okumaya devam et →

7 Yorum

Filed under Çeviri

Çocuğun Ayartılması — Slavoj Žižek

Freudcu ayartı konusunun (seduction theory, Verführungstheorie) çıkmazlarını işleyen Jean Laplanche fiilen Kantçı antinomi yapısını yeniden üretir (Life and Death in Psychoanalysis).

Bir yanda anababa ayartısının acımasız [v]ampirik gerçekçiliği vardır: Sonraki travma ve patolojilerin asıl sebebi yetişkinlerin fiilen çocukları ayartması ve istismar etmesidir; öbür yanda ise ayartı sahnesinin hastanın düşlemine indirgenmesi vardır, ister hayra ister şerre yorulsun. Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Çeviri

Yıldırım Tanrısı Prajapati: Da! Da! Da! — Jacques Lacan

Psikanaliz deneyimi, kendi suretinde insanı yoğuran kanun olan Sözün buyruğunu, insanda bir kez daha keşfetmiştir. Psikanaliz dildeki şiir işlevini kullanarak insanın arzusuna simgesel dolayım katar. Bu yaşantı sayesinde nihayet anlarsınız ki onun etkilerinden oluşan gerçekliğin tamamı konuşma ihsanında/hediyesinde yatar; zira gerçekliğin tamamı insana bu hediye yoluyla gelmiştir ve insan da aynı hediyenin eylemini sürdürerek gerçekliği devam ettirir. Okumaya devam et →

5 Yorum

Filed under Çeviri

Ey öksürük! ~ Atharva Veda, VI, 105: öksürük geçiren tılsım

Can nasıl ki istekleriyle çabucak uzaklara uçarsa
Sen de uç git ey öksürük o canın açık ufkuna!

Keskin uçlu bir ok nasıl ki çabucak uzaklara uçarsa
Sen de uç git ey öksürük Arz’ın endamı boyunca! Okumaya devam et →

5 Yorum

Filed under Çeviri